Issues
Select Version
Abhidhānappadīpikāṭīkā

4. Abyayavaggavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Abyayavaggavaṇṇanā

1136-1137.
Cirassā dayo cattāro ciratthakā .
Cirāya , cirā cātra .
Sahā dayopi cattāro sahatthā .
Punappuna mādayo pañca punappunatthā .
Vinā dayo pañca vajjanatthā .
1138. BalavaṃM0.598 suṭṭhu atīva kimuta su ati ete cha atisayatthe .
Pasaṃsāyañca suṭṭhu .
Pañhepi kimuta .
Āho kiṃ kimu udāhu kimuta uda ete cha vikappe vitakke .
Tatra āho saddo dīghādi .
‘‘ Diṭṭho āho udāhu ca , vikappatthe vibhāvane ’’ ti hi bhāguri .
Khāṇurayamāho puriso .
Ruddo tu rassādimāha ‘‘ issarepyadhikepi ca , vikappevimhayepyaho ’’ ti .
Kimu saddo rassanto .
Kimāyaṃ khāṇu , kimu puriso .
Uda saddo rassādi .
Dhūmoyamoda kāpotaṃ , samūhatthe ṇo .
Kiñca saddopi vikappe .
Kimuta saddo atisayeti vutto .
1139. Bho are ambho hambho re je aṅga āvuso he hare ete dasa avhāne .
Haṃ ho saddāpyatra .
Kathaṃ kiṃsu nanu kacci nu kiṃ ete cha samā samānatthā .
1140. Adhunā , etarahi , idāni , sampati cāti cattāro idānī tyatthe .
Aññadatthu taggha sasakkaṃ addhā kāmaṃ jātu ve have ete aṭṭha ekaṃse ekaṃsatthe .
1141. Yāvatā dayoM0.599 satta paricchedavācakā .
Tatra yāvatā , yāvāti dve aniyamaparicchedatthavācakā .
Tāvatā , tāva , ettāvatāti niyamaparicchedatthavācakā .
Kittāvatā , kīveti paricchedapucchanatthavācakā .
1142-1143.
Yathā tathā yatheva evaṃ yathānāma yathāhi seyyathāpi evamevaṃ vā tatheva yathāpi evampi seyyathāpi nāma yathariva yathā ca viya tathariva iccete sattarasa paṭibhāgatthe sadisatthe bhavanti .
1144. Saṃ , sāmaṃ , sayañceti tayo sayamiccatthe .
Āma sāhu lahu opāyikaṃ patirūpaṃ sādhu evaṃ ete satta sampaṭicchanatthe .
Āmantāpyatra .
1145. Ya mādayoM0.600 cha kāraṇatthesiyuṃ .
Cana saddo , cisaddo cāti dve asākalye asakalatthe .
Kadācanaṃ , kadācītyādi payogo .
Mudhā saddo nipphale phalarahite , nippayojanetyattho .
Amūlepi ca mudhā .
1146. Jātu saddo ekaṃsepi .
Sabbato , samantato , parito , samantā cāti cattāro tulyatthā .
1147. Na a no mā alaṃ nahi iccete cha nisedhe .
Ce , sace , yadīti tayo yadyatthe .
Saddhaṃ saddo anukūlatthe .
Nattaṃ doso ca rajanīyamiccatthe .
Divā saddo ahe ahanītyatthe .
1148. ĪsaṃM0.601 , kiñci , manaṃ iccete appatthe .
Atakkite avitakkite .
Balakkāre tu sāhasaṃ .
Aggato , purato ca pureiccatthe .
Pecca amutra saddā bhavantare .
1149. Aho ca hi cāti ete vimhaye .
Vikappepi aho .
Sammodepi hi .
Tuṇhī saddo mone abhāsane .
Āvi , pātu ca pākaṭatthe .
Sajju sapadi saddā taṅkhaṇetyatthe .
1150. Sudaṃ kho assu yagghe ve hādayo hakārādayo ca padapūraṇe siyuṃ .
Antarena , antarā , anto cāti ete abbhantareiccatthe .
Avassaṃ , nūna ca nicchayatthe .
1151. Saṃ saddo diṭṭhā saddo ānandatthe .
Samupajo , saṃpyatra .
Kāmappavedane icchāya akkhāne kacci jīvati te mātāM0.602 , mamedamabhimatamiccatthe .
Usūyopagame usūyāpubbake upagame .
‘‘ Kāmānumatiyaṃ kāmo ,
Usūyopagamepi cā ’’ ti ruddo .
Usūyopagamānuññāṇepicāyaṃ attho dissate .
1152-1153.
Yathāttan ti saccaṃ .
Tathassa anatikkamo yathātathaṃ , yathātthe abyayībhāvo .
Tatha saddoyaṃ bhūta pariyāyo .
Sadā saddo , sanaṃ saddo cāti nicce .
Sana saddopyatra .
Pāyo , bāhulyañca samā .
Pañcakaṃ bāhye .
Saṇikaṃ saddo asīghe .
1154. Sammā , suṭṭhūti dve abhidhānāni .
1155. Sāyaṃ sāyeM0.603 sāyanhe .
Atrāheti imasmiṃ ahani ajja saddo .
1156. Yatthā dayo tayo aniyamaṭṭhānādivācakā .
Tatthā dayo niyamaṭṭhānādivācakā .
1157. Sammukhā , āvi , pātu ca samānatthā .
1158. Appevā dayo tayo saṃsayatthamhi .
Iti itthaṃ evaṃ saddā nidassane vattanti .
Kathañci saddo kicchatthe .
1159. KhedoM0.604 khinnatā .
Paccakkhe sacchi saddo .
Thire , avadhāraṇe ca dhuvaṃ .
Tiro tiriyaṃ saddā samā .
Duṭṭhuku saddā kucchāyaṃ .
1160. Āsiṭṭhatthamhi suvatthi .
Dhi saddo nindāyaṃ .
Kuhiñcanā dayo satta ṭhānādipucchanatthā .
1161. Iha idha atra ettha attha ete okāsatthādivācakā .
Sabbasmiṃ kālādike sabbatrā didvayaṃ .
Kismiṃ kāle kadā .
Kasmiṃ kāle kudācanaṃ .
1162-1163.
Vibhatyantanāmasarākhyātapatirūpake abyaye dassetvā tadaññabhāve abyaye dassetumāha ‘‘ ādikamme ’’ iccādi .
Tatra vibhatyantapatirūpakaṃ yathā –
‘‘ cirassaṃ , ciraṃM0.605 , cireni ’’ ccādi .
Nāmapatirūpakaṃ yathā –
‘‘ āma , sāhu , lahu , opāyika ’’ miccādi .
Sarapatirūpakaṃ yathā –
‘‘ a ’’ iccādi .
Ākhyātapatirūpakaṃ yathā –
‘‘ atthi ’’ iccādi .
Sambhavo pabhavo .
Udiṇṇe pavuddhe vaḍḍhane .
Tisa pīṇane , ti , titti .
Niyoge niyojane .
Agge uttame .
Tappare tappadhāne .
Saṅge laggane .
Pakāre sadise , bhede vā .
Antobhāve pakkhitte .
Viyoge pavāse .
Avayave padese .
Dhitiyaṃ vīriye padhāne .
Ete catthā dhātusaṃyogatthā vā nāmasaṃyogatthā vā bhavanti .
Asaṃyogassa pana nāmapadassa attho ‘‘ po siyā paramatthasmiṃ , pātu vātesu pā bhave ’’ ti ekakkharakose [ ekakkharakosa 73 gāthā ] vutto .
1164. Vikkamo padhānaṃ .
1165-1167.
Sanyāse nikkhitte .
Mokkho nibbānaṃ .
Rāsi nikaro .
Gehe nilaye .
Ādeso ācikkhanaṃ .
Upamāya sannibhe .
Accayo atikkamo .
Sāmīpye samīpabhāveM0.606 .
Uparati upasamo .
Nīharaṇaṃ apanayanaṃ .
Āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ [ āharaṇaṃ gahaṇaṃ ( ka .)].
1168. Uddhakamme uyyāne .
Viyoge uppāsite .
Atthalābho uppatti .
Pabalatte mahābahalatte .
Dakkhaggatāsūti dakkhabhāve , aggabhāve ca .
Sattiyaṃ , mokkhe nibbāne ca .
1169. Du ca abhāve dussīlo , duppañño .
Asamiddhiyaṃ dubbhikkhaṃ .
Anandanaṃ amodanaṃ .
1170. Samantattasamiddhīsūti samantabhāve , samiddhiyañca .
Saṅgate sahite .
Vidhāne karaṇe .
Pabhavo sambhavo .
Punappunakriyā punappunakaraṇaṃ .
1171-1172.
Atisayo atra adhimattaṃ .
Bhusattho samantattho , tena samanta pariyāyopi bhusa saddo atthīti veditabbo .
Issariyo pabhūti .
Accaye atikkame .
KalaheM0.607 viggahe .
Bhāse kathane ,‘‘ bhāsāyā ’’ tipi pāṭho .
Kucchane kucchāyaṃ .
Anabhimukhatthe vimukho .
Moho vimati .
Padhāne visiṭṭhe .
Dakkhatā chekatā .
Khede parissame .
1173. Jānane avagate .
Adhobhāge avaṃsire .
Anicchaye aniṇṇaye .
Paribhave avaññāte .
Deso ca byāpanañca hāni cāti dvando .
Vacokriyāya vacanakriyāyaṃ .
Theyye coriye .
Aññāṇe ca pattiādike ca .
1174. Pacchātthe anucaro .
Bhusatthe anuggato .
Sadise anurūpo .
Anuvattiyaṃ anveti .
Hīne anu sāriputtaṃ paññavanto .
Tatiyatthe nadimanvavasitā bārāṇasī .
Dese , lakkhaṇe , vicchāyaṃ , itthambhūte , bhāgādike ca anu .
Lakkhaṇe rukkha ’ manu vijjotate cando .
Vicchāyaṃ rukkhaṃ rukkhamanu tiṭṭhati .
Itthambhūte sādhu devadatto mātara ’ manu .
Bhāge yadettha maṃ anu siyā .
1175. ĀliṅganeM0.608 parissajati .
Dosakkhāne paribhāsetvā .
Nivāsane vatthaṃ paridahitvā .
Avañño paribhavo .
Ādhāre bhojane soke byāpane .
Tatve sabhāve .
Lakkhaṇādo lakkhaṇavicchāitthambhūtabhāge .
1176. Visiṭṭhe abhidhammo .
Uddhakamme sāruppe vuddhiyaṃ pūjāyaṃ adhike .
Kule abhijano .
Asacce lakkhaṇādimhi catubbidhe [‘ abhirabhāge ( pā .1.4.91)’ti abhissa bhāgavajjitesu lakkhaṇādīsu kammappavacanīyasaññā vuttā ( rūpasiddhi-kārakataṇḍe )].
1177. Adhike issare pāṭhe uccāraṇe , adhiṭṭhāne pāpuṇane nicchaye uparibhāgādike bhaṭane bhattiyaṃ visesane ca adhi .
1178-1179.
VāmādāneM0.609 iti pāṭhe vāme paṭilome , ādāne gahaṇe .
Vācādāne paccassosi .
Paṭinidhimhi mukhyasadise buddhasmā pati .
Paṭibādhe nivattane .
Paṭiccatthe ‘‘ paṭiccā ’’ ti padassa atthe .
Lakkhaṇādike catubbidhe .
1180-1181.
Samīpe ādikammani mariyāde uddhakammani icchāyaṃ bandhane abhividhimhi ca ā .
Kicche īsatthe nivattiyañca appasāde āsīsane saraṇe vākyasaraṇe ā evaṃ anussaraṃ .
Patiṭṭhāyaṃ , vimhayādīsu ca ā .
1182. BhūtabhāveM0.610 atīto .
1183. Sambhāvane api dibbesu kāmesu , ratiṃ so nādhigacchati [ dha . pa .187].
Sambhāvana madhikatthavacanena aññatra sattiyā avighāto .
Saṃvaraṇe apidhānaṃ .
1184-1185.
Apagato apeto .
Upapattiyaṃ yuttiyaṃ upekkhā .
Ādhikye upakhāriyaṃ doṇo .
Pubbakammani buddhopakkamaṃ kilesacchedo .
Gayhākāre paccupaṭṭhānaṃ .
Uparitte uparibhāve upapanno .
Anasane upavāso .
1186. UpadeseM0.611 evaṃ te abhikkamitabbaṃ , evaṃ te paṭikkamitabbaṃ .
Vacanapaṭiggāhe evaṃ hotu .
Idamatthe idaṃ saddassa atthe .
1187. Samuccaye kevalasamuccaye –
Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Adāsi ujubhūtesu , vippasannena cetasā [ jā .2.22.551].
Samāhāre cakkhu ca sotañca cakkhusotaṃ .
Anvācayo ekaṃ padhānabhāvena vatvā itarassa appadhānabhāvena vacanaṃ , tasmiṃ .
Sīlaṃ rakkhāhi , dānañca dehi .
Itarītare samaṇo ca brāhmaṇo ca samaṇabrāhmaṇā .
Tatra kevalasamuccayo ca anvācayo ca samāse natthi , itaradvayaṃ samāseyeva .
1188. Pakāro tulyo , bhedo ca .
Padatthassa vipallāse goti ayamāheti .
Samāpane icchitassa padassa pariniṭṭhāpane .
1189. PajjaṃM0.612 vā saddassatthe .
Vavatthitavibhāsāyaṃ vā paro asarūpā .
Viava pubbo ṭhā gatinivattiyaṃ , to , ṭhā tissa tho , asarūpadvittañca .
Vavatthitā niyamitā vibhāsā vavatthitavibhāsā .
Avassaggeti ava pubbo saja vissajjanāliṅgananimmānesu .
1190. Bhūsane alaṅkāre .
Vāraṇe nivāraṇe .
Pariyatti pariyāpuṇanatā , yuttatthepi alaṃ .
Atho atha saddā anantarādīsu catūsu atthesu siyuṃ .
1191. Pasaṃsādīsu tīsu .
Svīkāre paṭiññāṇe .
Ādi nā pakāsatthasambhābyākodhādike catthe nāmasaddo .
Avadhāraṇamevattho .
1192. Anuññā anumati .
Santānaṃ anunayo .
Ālapanaṃ sambodhanaṃ .
Vata saddo ekaṃse dayāyaṃ karuṇāyaṃ hāseM0.613 pahāse khede parissame ālapane vimhaye acchariye ca siyā .
1193. Vākyārambhe ‘‘ handa vadāmi te ’’ ti .
Visāde khede .
Yāva tāva tūti yāvatāva saddā sākalye niravasese .
Yāvadatthaṃ tāva gahitaṃ .
Māne pamāṇe .
‘‘ Yāva pamāṇamariyādā-vadhāraṇatthakaṃ mata ’’ miti bhāguri .
Avadhimhi paricchinne .
1194. Puratthā saddo pāciyaṃ disāyaṃ iccatthe , puratthe vakkhamāne , aggato samuddhe iccatthe ca paṭhamepi ādimhi vattati .
Pabandhe vākyaracanāyaṃ vākyapabandhe purāṇādike .
Cirantare atītabhūte .
Nikaṭe sannihite .
Āgāmike anāgate .
1195. Khalu saddo nisedhe vākyālaṅkāre vākyabhūsāyaṃ avadhāraṇe eva tthe , pasiddhiyañca vattati .
Abhito saddo āsanne abhimukhe ubhayato iccattheM0.614 , ādi nā sīghe , sākalye ca atthe vattati .
Āsanne abhitoyaṃ nadī .
Abhimukhe abhitova tātā .
Ubhayato iccatthe abhito maggassa .
Sīghe abhito adhīyitvā .
Sākalye abhito vanaṃ daḍḍhaṃ .
1196. Yadyapisaddatthe anuggahaṇagarahatthe .
Ekaṃsatthe avitathatthe .
Atho pana saddo visesasmiṃ atthe , padapūraṇatthe ca siyā .
1197. Hi saddo kāraṇādīsu catūsu atthesu vattati .
Tu saddo pana tattha catūsu atthesu majjhe hetuvajje tike atthe vattati .
Ku saddo pāpe īsatthe kucchane jigucchāyañca .
1198. Nukāro saṃsaye , pañhe ca .
Nānā saddo anekatthe , vajjane ca .
Kiṃ saddo pucchāyaṃ , jigucchāyañca , abyayo .
Tiliṅgo ca , niyame tu tiliṅgova .
Vārimhi udake .
Muddhani sīse ca , kaṃ sukhepi , vuttañca nānatthasaṅgahe –
‘‘ KoM0.615 brahmattānīlakkesu , samāne sabbanāmike ;
Pāvake ca mayūre ca , sukhasīsajalesu kan ’’ ti .
1199. Amā saddo sahatthe , samīpatthe ca , amāvāsī , amāgato ca .
Puna saddo bhede visese .
Apaṭhame puna dadāti .
Kira saddo anussave anukkamena savane , aruciyañca .
Uda saddo apyatthe pañhe .
Vikappane atthantarassa vikappane ca .
1200. Pacchā saddo patīciyaṃ disāyaṃ .
Carime anāgate kāle .
Sāmi saddo tu addhe bhāge , jigucchane nindāyañca .
Addhe bhāge sāmi vuttaṃ , jigucchanepi tadeva .
Pātu pakāse pakāsanīye , sambhave uppattiyañca .
Mitho saddo aññoññeiccatthe , rahoiccatthe ca .
1201. Hā saddo khede , soke , dukkhe ca .
Ahaha saddo khede , vimhaye abbhute ca .
Dhi saddo hiṃsāpane , nindāyañca .
Tiriyaṃ tiro saddā pidhāne vattanti .
Tiriyaṃ katvā kaṇḍaṅgato , tirokatvā vā .
1202-1203.
SaṅkhyātāsaṅkhyātatthānaṃM0.616 upasagganipātasaṅkhyātānaṃ abyayānaṃ pasiddhe pacurappayoge ekacce vā dassetvā tadaññepi saṅkhepanayena dassetumāha ‘‘ tuni ’’ ccādi .
Ettha ca tunā disaddehi jju pariyantehi tadantāva gahitā , na hi kevalānaṃ etesaṃ abyayabhāvo sambhavati .
Tassattho – tuna paccayanto ca tathā tvāna tave tvā tuṃ dhā so thā kkhattuṃ to tha tra hiñcanaṃ hiṃ haṃ dhi ha ya kārato hiṃdha dhunā rahi dāni , kiṃ smā vo dācanaṃ dājjathaṃ thattaṃ jjhajjupaccayanto ca abyayībhāvasamāso ca tunā dīnaṃ yā desanto ca abyayaṃ nāma bhaveti .
Payogo yathā –
‘‘ kātuna , katvāna , kātave , katvā , kātuṃ , sabbadhā , sabbaso , sabbathā , catukkhattuṃ , sabbato , sabbattha , sabbatra , kuhiñcanaṃ , kuhiṃ , kuhaṃ , sabbadhi , iha , yahiṃ , idha , adhunā , etarahi , idāni , kva , kudācanaṃ , kadā , ajja , kathaṃ , aññathattaṃ , ekajjhaṃ , sajju , upanagaraṃ , antopāsādaṃ , abhivandiya ’’ iccādi .
Idaṃ pana sabbesampi abyayānaṃ saṅkhepalakkhaṇaṃ .
‘‘ SadisaṃM0.617 tīsu liṅgesu , sabbāsu ca vibhattisu ;
Vacanesu ca sabbesu , yaṃ na byeti tadabyayan ’’ ti .
Abyayavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Iti sakalabyākaraṇamahāvanāsaṅgañāṇacārinā kavikuñjarakesarinā dhīmatā sirimahācaturaṅgabalena mahāmaccena viracitāyaṃ abhidhānappadīpikāvaṇṇanāyaṃ sāmaññakaṇḍavaṇṇanā samattā .

Nigamanavaṇṇanā

1.‘‘ Saggakaṇḍo cā ’’ tyādinā abhidhānappadīpikāyaṃ kapālatelavaṭṭisadisena kaṇḍattayena samaṅgitā dīpitā .
2.‘‘ Tidive ’’ tyādinā toṭakena tassā payojanaṃ kathitaṃ .
Tassattho – yo naro kattubhūto tidive devaloke , brahmaloke ca mahiyaṃ manussaloke , bhujagāvasathe nāgaloke cāti etesu tīsu ṭhānesu sannihitānaṃM0.618 sakalatthānaṃ sabbesaṃ abhidheyyānaṃ samavhayassa abhidhānassa dīpaniyaṃ pakāsaniyaṃ iha abhidhānappadīpikāyaṃ savanadhāraṇādinā kusalo cheko hoti , sa naro mahāmunino sammāsambuddhassa vacane suttābhidhammavinayasaṅkhāte vacane paṭu cheko hoti , paṭuttāyeva matimā nāma hotīti .
3-9.
Idāni yassa rañño vihāre vasitvā ayaṃ gantho viracito , tassa nāmaguṇanivāsakaraṇappakāravihāraguṇanāmādīni dassetvā attano ca nāmaguṇe dassetuṃ satta gāthā vuttā .
TatraM0.619 dutiyā bhujaṅgappayātaṃ nāma .
Tāsaṃ ayaṃ sambandhādhippāyā atthavaṇṇanā – yo parakkamabhujo nāma bhūpālo rājā kāresi , rakkhesīti ca iminā sambandho .
Kiṃguṇo so rājā ?
Guṇabhūsano saddhādiguṇālaṅkāradharo .
Tejassī tejoyutto .
Jayī arijayena yutto .
Kesarivikkamo kesarasīho viya sūraguṇayutto , vīriyavā ca .
Sa kattha nivāsī ?
So rājā laṅkāyamāsi laṅkānāmake dīpe nivāsanasīlo .
Ciraṃ cirakālaṃ vibhinnaṃ tidhā vibhinnaṃ nikāyattayasmiṃ nikāyattayaṃ bhikkhusaṅghaṃ sammā nayena hetunā samagge samaggaṃ kāresi , kāritantoyaṃ karotīti kammiko , tathā sadehaṃva attano kāyaṃ iva niccādaro hutvā dīghakālaṃ mahagghehi ca paccayehi taṃ nikāyattayaṃ rakkhesi .
Tathā yena raññā yathā kittiyā attano saddhādikittiyā karaṇabhūtāya laṅkā attano nivāsanaṭṭhānabhūtā kammabhūtā sambādhīkatā saṅkaṭīkatā anokāsīkatā , tathā vihārehi gāmehi ārāmehi khettehi vāpīhi ca laṅkā sambādhīkatā .
Tathā yassa rañño sabbakāmadadaṃ aññehi asādhāraṇaṃ anuggahaṃ patvā pāpuṇanahetu ahaṃ vibudhagocaraṃ paṇḍitavisayaṃ ganthakārattaṃ patto , tena raññā kārite pāsādagopurādivibhūsite , saggakaṇḍe devalokassa kaṇḍasadise , satoyāsayasmiṃ sādusalilāsayasamannāgate , paṭibimbite bhagavato nivāsanaṭṭhānajetavanamahāvihārassa paṭibimbabhūte , sādhusammate sādhuvihāroti sammate , sādhūhi vā sammate sarogāmasamūhamhi salilāsayabhikkhācārayuttagāmasamūhasamannāgate mahājetavanākhyamhi vihāre vasatā nivāsaṃ kubbatā santavuttinā santacārināM0.620 saddhammaṭṭhitikāmena dhīmatā atisayañāṇayuttena moggallānena sammāsambuddhassa dutiyaaggasāvakabhūtassa āyasmato iddhimato mahāmoggallānassa nāmadheyyena therena esā abhidhānappadīpikā racitāti .

Nigamanakathā

YadyatraM0.621 dosoṇupamāṇasambhavo ,
Guṇīsu vīdhimpi tathā vigāhate ;
Yathā jalaṃ bhojanampi jantuvā ,
Catuppado vāpyacaro kaṇaṇyapi .
Asampavedidassanāya bhāsite ,
Guṇo ca doso ca sadā vivijjare ;
Tato budhā me navadhānatā bhavaṃ ,
Khamantu dosaṃ guṇataṃ nayantu vā .
Yo sīhasūro sitakuñjarindo ,
Rājādhirājā ahu tambadīpe ;
Dubbāranāgādijito narindo ,
Sukantabhīmādiguṇopapanno .
Tannāmadheyyo tadanubbādajāto ,
Saddhādiyutto catusetibhindo ;
Nāgādithāmo atiduppasayho ,
Uḷārapañño dhitimā yasassī .
Tenāhamaccantamanuggahīto ,
Anaññasādhāraṇasaṅgahena ;
Saṅkhepatokāsimimaṃ visuddhi-
Saṃvaṇṇanaṃ sotuhitaṃ subodhaṃ .
Rājā pajaṃ rakkhatu sappajaṃva ,
Dhammañca lokāpi samācarantu ;
Pūrentu atthā supakappitā ca ,
Kālena devopi pavassatūti .
Abhidhānappadīpikāṭīkā niṭṭhitā .