7. Saññāsuttaṃ
7. Atha
V3.287 kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Siyā nu kho , bhante , bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa , na āpasmiṃ āposaññī assa , na tejasmiṃ tejosaññī assa , na vāyasmiṃ vāyosaññī assa , na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa , na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa , na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa , na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa , na idhaloke idhalokasaññī assa , na paraloke paralokasaññī assa , yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa ;
saññī ca pana assāti ?
‘‘ Siyā , ānanda , bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa , na āpasmiṃ āposaññī assa , na tejasmiṃ tejosaññī assa , na vāyasmiṃ vāyosaññī assa , na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa , na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa , na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī
T5.344 assa , na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa , na idhaloke idhalokasaññī assaM3.523 , na paraloke paralokasaññīP5.319 assa , yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa ;saññī ca pana assā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana , bhante , siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa , na āpasmiṃ āposaññī assa , na tejasmiṃ tejosaññī assa , na vāyasmiṃ vāyosaññī assa , na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa , na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa , na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī
V3.288 assa , na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa , na idhaloke idhalokasaññī assa , na paraloke paralokasaññī assa , yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa , saññī ca pana assāti .‘‘ Idhānanda , bhikkhu evaṃsaññī hoti –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ , yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
Evaṃ kho , ānanda , siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa , na āpasmiṃ āposaññī assa , na tejasmiṃ tejosaññī assa , na vāyasmiṃ vāyosaññī assa , na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa , na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī
T5.345 assa , na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa , na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa , na idhaloke idhalokasaññī assa , na paraloke paralokasaññī assa , yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa , saññī ca pana assā ’’ ti .Atha kho āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ
P5.320 katvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ Siyā
M3.524 nu kho , āvuso sāriputta , bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa … pe … yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa , saññī pana assāti .‘‘ Siyā , āvuso ānanda , bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa … pe … yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa , saññī ca pana assā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta , siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ
V3.289 pathavisaññī assa … pe … yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assaT5.346 , saññī ca pana assā ’’ ti ?‘‘ Idha , āvuso ānanda , bhikkhu evaṃsaññī hoti –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ , yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
Evaṃ kho , āvuso ānanda , siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa … pe … yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , tatrāpi na saññī assa , saññī ca pana assā ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , āvuso , abbhutaṃ , āvuso !
Yatra hi nāma satthu ceva sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na viggayhissati , yadidaṃ aggapadasmiṃ !
Idānāhaṃ , āvuso , bhagavantaṃ upasaṅkamitvā
P5.321 etamatthaṃ apucchiṃ .Bhagavāpi me etehi akkharehi etehi padehi etehi byañjanehi etamatthaṃ byākāsi , seyyathāpi āyasmā sāriputto .
Acchariyaṃ , āvuso , abbhutaṃ , āvuso , yatra hi nāma satthu ceva sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na viggayhissati , yadidaṃ aggapadasmin ’’ ti !
Sattamaṃ .