7. Gopālasuttaṃ
17.‘‘ Ekādasahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ [ phātikattuṃ ( sī .), phātikātuṃ ( syā . pī .)].
Katamehi ekādasahi ?
Idha , bhikkhave , gopālako na rūpaññū hoti , na lakkhaṇakusalo hoti , na āsāṭikaṃ hāretā [ sāṭetā ( sī . syā . pī .)] hoti , na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti , na dhūmaṃ kattā hoti , na titthaṃ jānāti , na pītaṃ jānāti , na vīthiṃ jānāti , na gocarakusalo hoti , anavasesadohī ca hoti , ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti
M3.547 .Imehi kho , bhikkhave , ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ .
‘‘ Evamevaṃ kho , bhikkhave , ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ .
Katamehi ekādasahi ?
Idha
P5.348 , bhikkhave , bhikkhu na rūpaññū hoti , na lakkhaṇakusalo hoti , na āsāṭikaṃT5.378 hāretā hoti , na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti , na dhūmaṃ kattā hoti , na titthaṃ jānāti , na pītaṃ jānāti , na vīthiṃ jānāti , na gocarakusalo hoti , anavasesadohī ca hoti , ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na rūpaññū hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ
V3.313 ()[( sabbaṃ rūpaṃ ) ma . ni .1.347() katthaci dissati ]‘ cattāri mahābhūtāni , catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na rūpaññū hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ‘ kammalakkhaṇo bālo , kammalakkhaṇo paṇḍito ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na āsāṭikaṃ hāretā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti , uppannaṃ byāpādavitakkaṃ … uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gameti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na āsāṭikaṃ hāretā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī ;
yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
T5.379 dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya na paṭipajjati ;na rakkhati cakkhundriyaṃ , cakkhundriye saṃvaraṃ nāpajjati .
Sotena saddaṃ sutvā … ghānena gandhaṃ
P5.349 ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasāM3.548 dhammaṃ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī ;yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya na paṭipajjati ;
na rakkhati manindriyaṃ , manindriye saṃvaraṃ nāpajjati .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na dhūmaṃ kattā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu na [ ma . ni .1.346-347 pana ayaṃ nakāro dhammantipadassa anantaraṃ dissati ] yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desetā hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na dhūmaṃ kattā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na titthaṃ jānāti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū
V3.314 bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā , te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā na paripucchati na paripañhati –‘ idaṃ , bhante , kathaṃ , imassa ko attho ’ ti ?
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva na vivaranti , anuttānīkatañca na uttānīkaronti , anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ na paṭivinodenti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na titthaṃ jānāti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na pītaṃ jānāti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne na labhati atthavedaṃ , na labhati dhammavedaṃ
T5.380 , na labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na pītaṃ jānāti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na vīthiṃ jānāti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na vīthiṃ jānāti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu na gocarakusalo hoti ?
Idha
P5.350 , bhikkhave , bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṃ nappajānāti .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu na gocarakusalo hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu anavasesadohī hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuṃ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṃ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi .
Tatra bhikkhu mattaṃ na jānāti paṭiggahaṇāya .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu anavasesadohī hoti .
‘‘ Kathañca
M3.549 , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , te na atirekapūjāya pūjetā hoti ?Idha , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , tesu na mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca , na mettaṃ vacīkammaṃ … na mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , na te atirekapūjāya pūjetā hoti .
‘‘ Imehi
V3.315 kho , bhikkhave , ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhuT5.381 abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ .‘‘ Ekādasahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ .
Katamehi ekādasahi ?
Idha , bhikkhave , gopālako rūpaññū hoti , lakkhaṇakusalo hoti , āsāṭikaṃ hāretā hoti , vaṇaṃ paṭicchādetā hoti , dhūmaṃ kattā hoti , titthaṃ jānāti , pītaṃ jānāti , vīthiṃ jānāti , gocarakusalo hoti , sāvasesadohī ca hoti , ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti – imehi kho , bhikkhave , ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ .
‘‘ Evamevaṃ kho , bhikkhave , ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ .
Katamehi ekādasahi ?
Idha
P5.351 , bhikkhave , bhikkhu rūpaññū hoti , lakkhaṇakusalo hoti , āsāṭikaṃ hāretā hoti , vaṇaṃ paṭicchādetā hoti , dhūmaṃ kattā hoti , titthaṃ jānāti , pītaṃ jānāti , vīthiṃ jānāti , gocarakusalo hoti , sāvasesadohī ca hoti , ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu rūpaññū hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ ‘ cattāri mahābhūtāni , catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu rūpaññū hoti .
‘‘ Kathañca
M3.550 , bhikkhave , bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti ?Idha , bhikkhave , bhikkhu ‘ kammalakkhaṇo bālo , kammalakkhaṇo paṇḍito ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu lakkhaṇakusalo
T5.382 hoti .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu āsāṭikaṃ hāretā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti , uppannaṃ byāpādavitakkaṃ … uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati
V3.316 vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu āsāṭikaṃ hāretā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu vaṇaṃ paṭicchādetā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī ;
yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya paṭipajjati ;
rakkhati cakkhundriyaṃ , cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati .
Sotena saddaṃ sutvā … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī ;
yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya
P5.352 paṭipajjati ;rakkhati manindriyaṃ , manindriye saṃvaraṃ āpajjati .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu vaṇaṃ paṭicchādetā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu dhūmaṃ kattā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desetā hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu dhūmaṃ kattā hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu titthaṃ jānāti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā , te
T5.383 kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati –‘ idaṃ , bhante , kathaṃ , imassa ko attho ’ ti ?
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti , anuttānīkatañca uttānīkaronti , anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu titthaṃ jānāti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu pītaṃ jānāti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne labhati atthavedaṃ , labhati dhammavedaṃ , labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu pītaṃ jānāti .
‘‘ Kathañca
V3.317M3.551 , bhikkhave , bhikkhu vīthiṃ jānāti ?Idha , bhikkhave , bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu vīthiṃ jānāti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu gocarakusalo hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu gocarakusalo hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sāvasesadohī hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhuṃ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṃ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi .
Tatra bhikkhu mattaṃ jānāti paṭiggahaṇāya .
Evaṃ
P5.353 kho , bhikkhave , bhikkhu sāvasesadohī hoti .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , te atirekapūjāya pūjetā hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ye te therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , tesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca , mettaṃ vacīkammaṃ … mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca .
Evaṃ kho
T5.384 , bhikkhave , bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , te atirekapūjāya pūjetā hoti .‘‘ Imehi kho , bhikkhave , ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitun ’’ ti .
Sattamaṃ .