Issues
Dhātukathāpakaraṇa-anuṭīkā

7. Sattamanayo sampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Sattamanayo sampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā

306. Tehi samudayasaccādīhi khandhattayakhandhekadesādike sampayutte satipi , sampayuttehi ca vippayutte rūpanibbānādike tadaññadhamme satipi vippayogābhāvato .
Saṅkhepena vuttamatthaṃ vitthārena dassetuṃ ‘‘ na hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tato lobhasahagatacittuppādato aññadhammānaṃ avasiṭṭhānaṃ kusalākusalābyākatadhammānaṃ khandhādīsu kenaci vippayogo na hi atthi khandhapañcakādīnaṃ saṅgaṇhanato tesaṃ .
Te eva cittuppādāti te lobhasahagatacittuppādā eva .
Tadaññadhammānan ti tadaññadhammānampīti pi-saddalopo daṭṭhabbo .
Tathāti iminā na ca te eva dhammā aḍḍhadutiyāyatanadhātuyo , atha kho te ca tato aññe cāti imamatthaṃ upasaṃharati .
Nanu tadaññabhāvato eva tehi itaresaṃ vippayogo siddhoti āha ‘‘ na cā ’’ tiādi .
Tadaññasamudāyehīti tato lobhasahagatacittuppādato aññasamudāyehi aññe lobhasahagatā dhammā vippayuttā na honti .
Kasmā ?
Samudāye … pe … vippayogābhāvato .
Tassattho – samudāyena lobhasahagatatadaññadhammarāsinā ekadesānaṃ lobhasahagatadhammānaṃ vippayogābhāvato , tathā ye ekadesā hutvā aññesaṃ avayavānaṃ samudāyabhūtā , tesañca samudāyena vippayogābhāvatoti .
Anena samudāyena avayavassa samudāyassa avayavena ca tassa na vippayogo , avayavasseva pana avayavenāti dasseti .
Esa nayoti yvāyaṃ samudayasacce vutto vidhi , eseva maggasaccasukhindriyādīsu arūpakkhandhekadesattā tesanti dasseti .
Niravasesesūti abahikatavitakkesu .
Vitakko hi samudāyato abahikato .
‘‘ So hi samudāyo ’’ tiādiko vuttanayo labbhatīti āha ‘‘ aggahaṇe kāraṇaṃ na dissatī ’’ ti .
AññesupiM0.29V0.29 samudayasaccādīsu vissajjanassa … pe … daṭṭhabbaṃ , yato samudayasaccādi idha na gahitanti adhippāyo .
Sampayuttādhikārato ‘‘ aññenā ’’ ti padaṃ sampayuttato aññaṃ vadatīti āha ‘‘ asampayuttena asammissanti attho ’’ ti .
Idāni byatirekenapi tamatthaṃ patiṭṭhāpetuṃ ‘‘ adukkhamasukhā … pe … gahitānī ’’ ti vuttaṃ .
Etena lakkhaṇenāti ‘‘ asampayuttena asammissan ’’ ti vuttalakkhaṇena .
Cittan ti ‘‘ cittehi dhammehi ye dhammā ’’ ti pañhaṃ upalakkheti .
Sahayuttapadehi sattāti ‘‘ cetasikehi dhammehi ye dhammā ’’ tiādinā cittena sahayutte dhamme dīpentehi padehi āgatā satta pañhā .
Tiṇṇaṃ tikapadānamaggahaṇena ūnoti katvā .
Ye sandhāya ‘‘ tike tayo ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ pana vedanāpītittikesu pacchimaṃ , vitakkattike paṭhamanti padattayaṃ veditabbaṃ .
309. Uddhaṭapadena pakāsiyamānā atthā abhedopacārena ‘‘ uddhaṭapadan ’’ ti vuttāti āha ‘‘ uddhaṭapadena sampayuttehī ’’ ti .
Tena ca yathāvuttena uddhaṭapadena .
Manena yuttāti ettha mananamattattā manodhātu ‘‘ mano ’’ ti vuttāti āha ‘‘ manodhātuyā ekantasampayuttā ’’ ti .
Sattamanayasampayuttenavippayuttapadavaṇṇanā niṭṭhitā .