4. Catutthanayo saṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā
191. Tiṇṇaṃ
M0.19 saṅgahānan ti khandhāyatanadhātusaṅgahānaṃ .Saṅgahaṇapubbaṃ asaṅgahaṇaṃ , asaṅgahaṇapubbaṃ saṅgahaṇañca vuccamānaṃ saṅgahaṇāsaṅgahaṇānaṃ pavattivisesena vuttaṃ hotīti āha ‘‘ saṅgahaṇā … pe … uddiṭṭhā ’’ ti .
Saṅgahābhāvakato asaṅgaho saṅgahahetuko saṅgahassa pavattivisesoyeva nāma hotīti āha ‘‘ saṅgahaṇappavattivisesavirahe ’’ ti .
Kenaci samudayasaccādinā tīhipi saṅgahehi saṅgahitena saṅkhārakkhandhapariyāpannena dhammavisesena puna tatheva saṅgahito so eva samudayasaccādiko dhammaviseso saṅgahitena saṅgahito .
Saṅgāhakattābhāvasabbhāvā saṅgāhakabhāvena na uddhaṭā , na asaṅgāhakattā eva .
Yathā hi tīhi saṅgahehi na saṅgāhakā , evaṃ
V0.20 dvīhi , ekenapi saṅgahena na saṅgāhakā idha na uddhaṭā .Tehi saṅgahitāti tehi tīhi saṅgahehi saṅgahitā dhammā .
Yassāti yassa attano saṅgāhakassa .
Sakalavācakenāti anavasesaṃ khandhādiatthaṃ vadantena .
Tena khandhādipadenāti ‘‘ teneva saṅgahaṃ gaccheyyā ’’ ti ettha tena khandhādipadenāti evaṃ yojetabbaṃ .
Evaṃ pana ayojetvā ‘‘ yaṃ attano saṅgāhakaṃ saṅgaṇhitvā puna teneva saṅgahaṃ gaccheyya , taṃ aññaṃ saṅgahitaṃ nāma natthī ’’ ti evaṃ na sakkā vattuṃ .
Kasmāti ce ?
Na hi yena samudayasaccādinā yaṃ saṅkhārakkhandhapariyāpannaṃ dhammajātaṃ khandhādisaṅgahehi saṅgahitaṃ , teneva samudayasaccādinā tassa tadavasiṭṭhassa saṅkhārakkhandhadhammassa , na ca tasseva kevalassa samudayasaccādikassa saṅgaho pucchito vissajjitoti yojanā , atha kho tena saṅkhārakkhandhadhammena phassādinā .
Saṅgahitassāti saṅgahitatāvisiṭṭhassāti attho .
Tasmā attano saṅgāhakaṃ sakalakkhaṇādiṃ saṅgaṇhitvā puna tena khandhādipadena yaṃ saṅgahaṃ gaccheyya , taṃ tādisaṃ natthīti attho veditabbo .
Vedanā saddo ca khandho āyatanañcāti vedanā visuṃ khandho , saddo ca visuṃ āyatananti attho .
Aññena khandhantarādinā .
Asammissan ti abyākatadukkhasaccādi viya amissitaṃ .
Na hi … pe … etthāti saṅgahitatāvisiṭṭhena dhammena yo dhammo saṅgahito , tassa saṅgahitatāvisiṭṭhoyeva yo saṅgaho , so na ettha vāre pucchito vissajjito ca .
Saṅgahovāti kevalo saṅgaho
M0.20 , na kattāpekkhoti attho .Na saṅgāhakenāti idaṃ yathāvuttena atthena nivattitassa dassanaṃ .
Na hītiādi taṃsamatthanaṃ .
Catutthanayasaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā niṭṭhitā .