8. Yasodharātherīapadānaṃ
314.
Ekasmiṃ samaye ramme , iddhe rājagahe pure ;
Pabbhāramhi varekamhi , vasante naranāyake .
315.
Vasantiyā tamhi nagare , ramme bhikkhunupassaye ;
Yasodharābhikkhuniyā , evaṃ āsi vitakkitaṃ .
316.
‘‘ Suddhodano mahārājā , gotamī ca pajāpatī ;
Abhiññātā mahātherā , theriyo ca mahiddhikā .
317.
‘‘ Santiṃ
M2.265 gatāva āsuṃ te , dīpaccīva nirāsavā ;Lokanāthe dharanteva , ahampi ca sivaṃ padaṃ .
318.
‘‘ Gamissāmīti
V2.254 cintetvā , passantī āyumattano ;Passitvā āyusaṅkhāraṃ , tadaheva khayaṃ gataṃ .
319.
‘‘ Pattacīvaramādāya , nikkhamitvā sakassamā ;
Purakkhatā bhikkhunībhi , satehi sahassehi sā [ saha pañcahi ( sī . pī .)].
320.
‘‘ Mahiddhikā mahāpaññā , sambuddhaṃ upasaṅkami ;
Sambuddhaṃ abhivādetvā , satthuno cakkalakkhaṇe ;
Nisinnā ekamantamhi , idaṃ vacanamabravi .
321.
‘‘‘ Aṭṭhasattativassāhaṃ , pacchimo vattate vayo [ pacchimā vattayi vayā ( syā .)];
Pabbhāramhi anuppattā , ārocemi mahāmuni .
322.
‘‘‘ Paripakko vayo mayhaṃ , parittaṃ mama jīvitaṃ ;
Pahāya vo gamissāmi , kataṃ me saraṇamattano .
323.
‘‘‘ Vayamhi pacchime kāle , maraṇaṃ uparuddhati ;
Ajjarattiṃ mahāvīra , pāpuṇissāmi nibbutiṃ .
324.
‘‘‘ Natthi jāti jarā byādhi , maraṇañca mahāmune ;
Ajarāmaraṇaṃ puraṃ , gamissāmi asaṅkhataṃ .
325.
‘‘‘ Yāvatā parisā nāma , samupāsanti satthuno ;
Aparādhamajānantī [ sace metthi ( sī .), pajānantī ( ka .)], khamantaṃ sammukhā mune .
326.
‘‘‘ Saṃsaritvā
T2.359P2.585 ca saṃsāre , khalitañce mamaṃ tayi ;Ārocemi mahāvīra , aparādhaṃ khamassu me ’.
327.
‘‘ Sutvāna vacanaṃ tassā , munindo idamabravi ;
‘ Kimuttaraṃ te vakkhāmi , nibbānāya vajantiyā .
328.
‘‘‘ Iddhiñcāpi nidassehi , mama sāsanakārike ;
Parisānañca sabbāsaṃ , kaṅkhaṃ chindassu yāvatā ’.
329.
‘‘ Sutvā taṃ munino vācaṃ , bhikkhunī sā yasodharā ;
Vanditvā munirājaṃ taṃ , idaṃ vacanamabravi .
330.
‘‘‘ Yasodharā
M2.266 ahaṃ vīra , agāre te pajāpati ;Sākiyamhi kule jātā , itthiaṅge patiṭṭhitā .
331.
‘‘‘ Thīnaṃ satasahassānaṃ , navutīnaṃ chaduttari ;
Agāre te ahaṃ vīra , pāmokkhā sabbā issarā .
332.
‘‘‘ Rūpācāraguṇūpetā
V2.255 , yobbanaṭṭhā piyaṃvadā ;Sabbā maṃ apacāyanti , devatā viya mānusā .
333.
‘‘‘ Kaññāsatasahassapamukhā , sakyaputtanivesane ;
Samānasukhadukkhatā , devatā viya nandane .
334.
‘‘‘ Kāmadhātumatikkamma [ kāmadhātumatikkantā ( sī . syā . pī . ka .)], saṇṭhitā rūpadhātuyā ;
Rūpena sadisā natthi , ṭhapetvā lokanāyakaṃ .
335.
‘‘‘ Sambuddhaṃ abhivādetvā , iddhiṃ dassesi satthuno ;
Nekā nānāvidhākārā , mahāiddhīpi dassayī [ evamādīni vatvāna , upatitvāna ambaraṃ ; iddhī anekā dassesi , buddhānuññā yasodharā ;( sī .)].
336.
‘‘‘ Cakkavāḷasamaṃ kāyaṃ , sīsaṃ uttarato kuru ;
Ubho pakkhā duve dīpā , jambudīpaṃ sarīrato .
337.
‘‘‘ Dakkhiṇañca saraṃ piñchaṃ , nānāsākhā tu pattakā ;
Candañca sūriyañcakkhi , merupabbatato sikhaṃ .
338.
‘‘‘ Cakkavālagiriṃ
T2.360 tuṇḍaṃ , jamburukkhaṃ samūlakaṃ ;Bījamānā upāgantvā , vandantī lokanāyakaṃ .
339.
‘‘‘ Hatthivaṇṇaṃ tathevassaṃ , pabbataṃ jaladhiṃ tathā ;
Candimaṃ sūriyaṃ meruṃ , sakkavaṇṇañca dassayi .
340.
‘‘‘ Yasodharā
P2.586 ahaṃ vīra , pāde vandāmi cakkhuma ;Sahassalokadhātūnaṃ , phullapadmena chādayi .
341.
‘‘‘ Brahmavaṇṇañca māpetvā , dhammaṃ desesi suññataṃ ;
Yasodharā ahaṃ vīra , pāde vandāmi cakkhuma .
342.
‘‘‘ Iddhīsu ca vasī homi , dibbāya sotadhātuyā ;
Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmuni .
343.
‘‘‘ Pubbenivāsaṃ
M2.267 jānāmi , dibbacakkhu visodhitaṃ ;Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .
344.
‘‘‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca ;
Ñāṇaṃ mayhaṃ mahāvīra , uppannaṃ tava santike .
345.
‘‘‘ Pubbānaṃ lokanāthānaṃ , saṅgamaṃ te nidassitaṃ [ sudassitaṃ ( syā . pī . ka .)];
Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ , tuyhatthāya mahāmune .
346.
‘‘‘ Yaṃ
V2.256 mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ , kusalaṃ sarase mune ;Tuyhatthāya mahāvīra , puññaṃ upacitaṃ mayā .
347.
‘‘‘ Abhabbaṭṭhāne vajjetvā , vārayitvā anācaraṃ ;
Tuyhatthāya mahāvīra , sañcattaṃ jīvitaṃ mayā .
348.
‘‘‘ Nekakoṭisahassāni
T2.361 , bhariyatthāyadāsi maṃ ;Na tattha vimanā homi , tuyhatthāya mahāmuni .
349.
‘‘‘ Nekakoṭisahassāni , upakārāyadāsi maṃ ;
Na tattha vimanā homi , tuyhatthāya mahāmuni .
350.
‘‘‘ Nekakoṭisahassāni , bhojanatthāyadāsi maṃ ;
Na tattha vimanā homi , tuyhatthāya mahāmuni .
351.
‘‘‘ Nekakoṭisahassāni , jīvitāni pariccajiṃ ;
Bhayamokkhaṃ karissanti , dadāmi mama jīvitaṃ .
352.
‘‘‘ Aṅgagate [ aṅge evaṃ ( ka .)] alaṅkāre , vatthe nānāvidhe bahū ;
Itthimaṇḍe na gūhāmi , tuyhatthāya mahāmuni .
353.
‘‘‘ Dhanadhaññapariccāgaṃ
P2.587 , gāmāni nigamāni ca ;Khettaṃ puttā ca dhītā ca , pariccattā mahāmuni .
354.
‘‘‘ Hatthī assā gavā cāpi , dāsiyo paricārikā ;
Tuyhatthāya mahāvīra , pariccattā asaṅkhiyā .
355.
‘‘‘ Yaṃ mayhaṃ paṭimantesi [ patimantesi ( sī .)], dānaṃ dassāmi yācake ;
Vimanaṃ me na passāmi , dadato dānamuttamaṃ .
356.
‘‘‘ Nānāvidhaṃ
M2.268 bahuṃ dukkhaṃ , saṃsāre ca bahubbidhe ;Tuyhatthāya mahāvīra , anubhuttaṃ asaṅkhiyaṃ .
357.
‘‘‘ Sukhappattānumodāmi , na ca dukkhesu dummanā ;
Sabbattha tulitā homi , tuyhatthāya mahāmuni .
358.
‘‘‘ Anumaggena
T2.362 sambuddho , yaṃ dhammaṃ abhinīhari ;Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ , patto bodhiṃ mahāmuni .
359.
‘‘‘ Brahmadevañca sambuddhaṃ , gotamaṃ lokanāyakaṃ ;
Aññesaṃ lokanāthānaṃ , saṅgamaṃ te bahuṃ mayā .
360.
‘‘‘ Adhikāraṃ
V2.257 bahuṃ mayhaṃ , tuyhatthāya mahāmuni ;Gavesato buddhadhamme , ahaṃ te paricārikā .
361.
‘‘‘ Kappe ca satasahasse , caturo ca asaṅkhiye ;
Dīpaṅkaro mahāvīro , uppajji lokanāyako .
362.
‘‘‘ Paccantadesavisaye , nimantetvā tathāgataṃ ;
Tassa āgamanaṃ maggaṃ , sodhenti tuṭṭhamānasā .
363.
‘‘‘ Tena kālena so āsi , sumedho nāma brāhmaṇo ;
Maggañca paṭiyādesi , āyato [ āyataṃ ( sī .)] sabbadassino .
364.
‘‘‘ Tena kālenahaṃ āsiṃ , kaññā brāhmaṇasambhavā ;
Sumittānāma nāmena , upagacchiṃ samāgamaṃ .
365.
‘‘‘ Aṭṭha uppalahatthāni , pūjanatthāya satthuno ;
Ādāya janasaṃmajjhe , addasaṃ isi muggataṃ .
366.
‘‘‘ Cirānugataṃ
P2.588 dayitaṃ [ cirānupari āsīnaṃ ( sī .)], atikkantaṃ manoharaṃ ;Disvā tadā amaññissaṃ , saphalaṃ jīvitaṃ mama .
367.
‘‘‘ Parakkamaṃ taṃ saphalaṃ , addasaṃ isino tadā ;
Pubbakammena sambuddhe , cittañcāpi pasīdi me .
368.
‘‘‘ Bhiyyo
T2.363 cittaṃ pasādesiṃ , ise uggatamānase ;Deyyaṃ aññaṃ na passāmi , demi pupphāni te isi .
369.
‘‘‘ Pañcahatthā
M2.269 tava hontu , tayo hontu mamaṃ ise ;Tena saddhiṃ samā hontu , bodhatthāya tavaṃ ise ’.
Catutthaṃ bhāṇavāraṃ .
370.
‘‘ Isi gahetvā pupphāni , āgacchantaṃ mahāyasaṃ ;
Pūjesi janasaṃmajjhe , bodhatthāya mahāisi .
371.
‘‘ Passitvā janasaṃmajjhe , dīpaṅkaro mahāmuni ;
Viyākāsi mahāvīro , isi muggatamānasaṃ .
372.
‘‘ Aparimeyye ito kappe , dīpaṅkaro mahāmuni ;
Mama kammaṃ viyākāsi , ujubhāvaṃ mahāmuni .
373.
‘‘‘ Samacittā
V2.258 samakammā , samakārī bhavissati ;Piyā hessati kammena , tuyhatthāya mahāisi [ mahāise ( syā .)].
374.
‘‘‘ Sudassanā supiyā ca , manāpā piyavādinī ;
Tassa dhammesu dāyādā , viharissati iddhikā .
375.
‘‘‘ Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṃ , anurakkhati sāmino ;
Evaṃ kusaladhammānaṃ , anurakkhissate ayaṃ .
376.
‘‘‘ Tassa te [ tassa taṃ ( syā .)] anukampantī , pūrayissati pāramī ;
Sīhova pañjaraṃ bhetvā [ hitvā ( syā .), hetvā ( pī .)], pāpuṇissati bodhiyaṃ ’.
377.
‘‘ Aparimeyye
T2.364 ito kappe , yaṃ maṃ buddho viyākarī ;Taṃ vācaṃ anumodentī , evaṃkārī bhaviṃ ahaṃ .
378.
‘‘ Tassa
P2.589 kammassa sukatassa , tattha cittaṃ pasādayiṃ ;Devamanussakaṃ yoniṃ , anubhotvā asaṅkhiyaṃ .
379.
‘‘ Sukhadukkhenubhotvāhaṃ , devesu mānusesu ca ;
Pacchime bhave sampatte , ajāyiṃ sākiye kule .
380.
‘‘ Rūpavatī bhogavatī , yasasīlavatī tato ;
Sabbaṅgasampadā homi , kulesu abhisakkatā .
381.
‘‘ Lābhaṃ
M2.270 silokaṃ sakkāraṃ , lokadhammasamāgamaṃ ;Cittañca dukkhitaṃ natthi , vasāmi akutobhayā .
382.
‘‘ Vuttañhetaṃ bhagavatā , rañño antepure tadā ;
Khattiyānaṃ pure vīra , upakārañca niddisi .
383.
‘‘ Upakārā ca yā nārī , yā ca nārī sukhe dukhe ;
Atthakkhāyī ca yā nārī , yā ca nārīnukampikā .
384.
‘‘ Pañcakoṭisatā buddhā , navakoṭisatāni ca ;
Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ .
385.
‘‘ Adhikāraṃ mahā [ sadā ( pī .) evamuparipi ] mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me ;
Ekādasakoṭisatā , buddhā dvādasa koṭiyo [ honti lokagganāyakā ( sī . syā .), paṇṇākoṭisatāni ca ( pī .)].
386.
‘‘ Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
387.
‘‘‘ Vīsakoṭisatā
T2.365V2.259 buddhā , tiṃsakoṭisatāni ca ;Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ .
388.
‘‘‘ Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me ;
Cattālīsakoṭisatā , paññāsa koṭisatāni ca .
389.
‘‘‘ Etesaṃ
P2.590 devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ ;Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
390.
‘‘‘ Saṭṭhikoṭisatā buddhā , sattatikoṭisatāni ca ;
Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ .
391.
‘‘‘ Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me ;
Asītikoṭisatā buddhā , navutikoṭisatāni ca .
392.
‘‘‘ Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
393.
‘‘‘ Koṭisatasahassāni , honti lokagganāyakā ;
Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ .
394.
‘‘‘ Adhikāraṃ
M2.271 mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me ;Navakoṭisahassāni , apare lokanāyakā .
395.
‘‘‘ Etesaṃ devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
396.
‘‘‘ Koṭisatasahassāni , pañcāsītimahesinaṃ ;
Pañcāsītikoṭisatā , sattatiṃsā ca koṭiyo .
397.
‘‘‘ Etesaṃ
T2.366 devadevānaṃ , mahādānaṃ pavattayiṃ ;Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
398.
‘‘‘ Paccekabuddhā vītarāgā [ dhutarāgā ( pī . ka .)], aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo [ aṭṭhamattaka …( sī .), aṭṭhamatthaka …( syā .)];
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
399.
‘‘‘ Khīṇāsavā vītamalā , asaṅkhiyā buddhasāvakā ;
Adhikāraṃ mahā mayhaṃ , dhammarāja suṇohi me .
400.
‘‘‘ Evaṃ dhamme suciṇṇānaṃ , sadā dhammassa cārinaṃ ;
Dhammacārī sukhaṃ seti , asmiṃ loke paramhi ca .
401.
‘‘‘ Dhammaṃ
V2.260 care sucaritaṃ , na naṃ duccaritaṃ care ;Dhammacārī sukhaṃ seti , asmiṃ loke paramhi ca .
402.
‘‘‘ Nibbinditvāna saṃsāre , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Sahassaparivārena , pabbajitvā akiñcanā .
403.
‘‘‘ Agāraṃ vijahitvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Aḍḍhamāse asampatte , catusaccamapāpuṇiṃ .
404.
‘‘‘ Cīvaraṃ piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;
Upanenti bahū janā , sāgareyeva ūmiyo .
405.
‘‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavā .
406.
‘‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
407.
‘‘‘ Paṭisambhidā
T2.367 catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’. 408.
‘‘ Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ , sampattī ca bahubbidhā ;
Visuddhibhāvaṃ sampattā , labhāmi sabbasampadā .
409.
‘‘ Yā
M2.272 dadāti sakattānaṃ , puññatthāya mahesino ;Sahāyasampadā honti , nibbānapadamasaṅkhataṃ .
410.
‘‘ Parikkhīṇaṃ atītañca , paccuppannaṃ anāgataṃ ;
Sabbakammaṃ mamaṃ khīṇaṃ , pāde vandāmi cakkhuma ’’.
Itthaṃ sudaṃ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti .
Yasodharātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .