7. Mahāpajāpatigotamītherīapadānaṃ

97.

‘‘ EkadāT2.281V2.199 lokapajjoto , vesāliyaṃ mahāvane ;

Kūṭāgāre susālāyaṃ , vasate narasārathi .

98.

‘‘ Tadā jinassa mātucchā , mahāgotami bhikkhunī ;

Tahiṃ kate [ tahiṃyeva ( syā .)] pure ramme , vasī bhikkhunupassaye .

99.

‘‘ BhikkhunīhiM2.207 vimuttāhi , satehi saha pañcahi ;

Rahogatāya tassevaṃ , citassāsi [ cittassāpi ( syā .)] vitakkitaṃ .

100.

‘‘ Buddhassa parinibbānaṃ , sāvakaggayugassa vā ;

Rāhulānandanandānaṃ , nāhaṃ lacchāmi passituṃ .

101.

‘‘ Buddhassa parinibbānā , sāvakaggayugassa vā ;

Mahākassapanandānaṃ , ānandarāhulāna ca .

102.

‘‘ Paṭikaccāyusaṅkhāraṃ [ paṭigaccāyusaṅkhāre ( sī .)]P2.530 , osajjitvāna nibbutiṃ ;

Gaccheyyaṃ lokanāthena , anuññātā mahesinā .

103.

‘‘ Tathā pañcasatānampi , bhikkhunīnaṃ vitakkitaṃ ;

Āsi khemādikānampi , etadeva vitakkitaṃ .

104.

‘‘ Bhūmicālo tadā āsi , nāditā devadundubhī ;

Upassayādhivatthāyo , devatā sokapīḷitā .

105.

‘‘ Vilapantā sukaruṇaṃ [ sakaruṇaṃ ( sī . syā . pī .)], tatthassūni pavattayuṃ ;

Mittā [ sabbā ( syā . pī .)] bhikkhuniyo tāhi , upagantvāna gotamiṃ .

106.

‘‘ Nipacca sirasā pāde , idaṃ vacanamabravuṃ ;

‘ Tattha toyalavāsittā , mayamayye rahogatā .

107.

‘‘‘ SāT2.282 calā calitā bhūmi , nāditā devadundubhī ;

Paridevā ca suyyante , kimatthaṃ nūna gotamī ’.

108.

‘‘ Tadā avoca sā sabbaṃ , yathāparivitakkitaṃ ;

Tāyopi sabbā āhaṃsu , yathāparivitakkitaṃ .

109.

‘‘‘ Yadi te rucitaṃ ayye , nibbānaṃ paramaṃ sivaṃ ;

Nibbāyissāma sabbāpi , buddhānuññāya subbate .

110.

‘‘‘ MayaṃV2.200 sahāva nikkhantā , gharāpi ca bhavāpi ca ;

Sahāyeva gamissāma , nibbānaṃ padamuttamaṃ ’.

111.

‘‘‘ Nibbānāya vajantīnaṃ , kiṃ vakkhāmī ’ ti sā vadaṃ ;

Saha sabbāhi niggañchi , bhikkhunīnilayā tadā .

112.

‘‘ UpassayeM2.208 yādhivatthā , devatā tā khamantu me ;

Bhikkhunīnilayassedaṃ , pacchimaṃ dassanaṃ mama .

113.

‘‘ Na jarā maccu vā yattha , appiyehi samāgamo ;

Piyehi na viyogotthi , taṃ vajissaṃ [ taṃ vajjiyaṃ ( syā .)] asaṅkhataṃ .

114.

‘‘ Avītarāgā taṃ sutvā , vacanaṃ sugatorasā ;

Sokaṭṭā parideviṃsu , aho no appapuññatā .

115.

‘‘ BhikkhunīnilayoP2.531 suñño , bhūto tāhi vinā ayaṃ ;

Pabhāte viya tārāyo , na dissanti jinorasā .

116.

‘‘ Nibbānaṃ gotamī yāti , satehi saha pañcahi ;

Nadīsatehiva saha , gaṅgā pañcahi sāgaraṃ .

117.

‘‘ RathiyāyaT2.283 vajantiyo [ vajantiṃ taṃ ( sī .), vajanti taṃ ( syā .), vajantānaṃ ( pī .)], disvā saddhā upāsikā ;

Gharā nikkhamma pādesu , nipacca idamabravuṃ .

118.

‘‘‘ Pasīdassu mahābhoge , anāthāyo vihāya no ;

Tayā na yuttā [ yuttaṃ ( sī . syā . pī .)] nibbātuṃ , icchaṭṭā vilapiṃsu tā ’.

119.

‘‘ Tāsaṃ sokapahānatthaṃ , avoca madhuraṃ giraṃ ;

‘ Ruditena alaṃ puttā , hāsakāloyamajja vo .

120.

‘‘‘ Pariññātaṃ mayā dukkhaṃ , dukkhahetu vivajjito ;

Nirodho me sacchikato , maggo cāpi subhāvito .

Paṭhamaṃ bhāṇavāraṃ .

121.

‘‘‘ Pariciṇṇo mayā satthā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ;

Ohito garuko bhāro , bhavanetti samūhatā .

122.

‘‘‘ Yassatthāya pabbajitā , agārasmānagāriyaṃ ;

So me attho anuppatto , sabbasaṃyojanakkhayo .

123.

‘‘‘ BuddhoV2.201 tassa ca saddhammo , anūno yāva tiṭṭhati ;

Nibbātuṃ tāva kālo me , mā maṃ socatha puttikā .

124.

‘‘‘ KoṇḍaññānandanandādīM2.209 , tiṭṭhanti rāhulo jino ;

Sukhito sahito saṅgho , hatadabbā ca titthiyā .

125.

‘‘‘ Okkākavaṃsassa yaso , ussito māramaddano ;

Nanu sampati kālo me , nibbānatthāya puttikā .

126.

‘‘‘ CirappabhutiT2.284 yaṃ mayhaṃ , patthitaṃ ajja sijjhate ;

Ānandabherikāloyaṃ , kiṃ vo assūhi puttikā .

127.

‘‘‘ Sace mayi dayā atthi , yadi catthi kataññutā ;

Saddhammaṭṭhitiyā sabbā , karotha vīriyaṃ daḷhaṃ .

128.

‘‘‘ Thīnaṃ adāsi pabbajjaṃ , sambuddho yācito mayā ;

Tasmā yathāhaṃ nandissaṃ , tathā tamanutiṭṭhatha ’.

129.

‘‘ Tā evamanusāsitvā , bhikkhunīhi purakkhatā ;

Upecca buddhaṃ vanditvā , idaṃ vacanamabravi .

130.

‘‘‘ AhaṃP2.532 sugata te mātā , tvañca vīra pitā mama ;

Saddhammasukhada [ saddhammasukhado ( sī . syā . pī .)] nātha , tayā jātāmhi gotama .

131.

‘‘‘ Saṃvaddhitoyaṃ sugata , rūpakāyo mayā tava ;

Anindito [ ānandiyo ( syā .), anindiyo ( pī .)] dhammakāyo [ dhammatanu ( sī . pī . ka .)], mama saṃvaddhito tayā .

132.

‘‘‘ Muhuttaṃ taṇhāsamaṇaṃ , khīraṃ tvaṃ pāyito mayā ;

Tayāhaṃ santamaccantaṃ , dhammakhīrañhi [ dhammakhīrampi ( syā ., ka .)] pāyitā .

133.

‘‘‘ Bandhanārakkhane mayhaṃ , aṇaṇo [ anaṇo ( sī . syā . pī .)] tvaṃ mahāmune ;

Puttakāmā thiyo yācaṃ , labhanti tādisaṃ sutaṃ .

134.

‘‘‘ Mandhātādinarindānaṃ , yā mātā sā bhavaṇṇave ;

Nimuggāhaṃ tayā putta , tāritā bhavasāgarā .

135.

‘‘‘ Rañño mātā mahesīti , sulabhaṃ nāmamitthinaṃ ;

Buddhamātāti yaṃ nāmaṃ , etaṃ paramadullabhaṃ .

136.

‘‘‘ TañcaT2.285 laddhaṃ mahāvīra , paṇidhānaṃ mamaṃ tayā ;

Aṇukaṃ vā mahantaṃ vā , taṃ sabbaṃ pūritaṃ mayā .

137.

‘‘‘ ParinibbātumicchāmiM2.210V2.202 , vihāyemaṃ kaḷevaraṃ ;

Anujānāhi me vīra , dukkhantakara nāyaka .

138.

‘‘‘ Cakkaṅkusadhajākiṇṇe , pāde kamalakomale ;

Pasārehi paṇāmaṃ te , karissaṃ puttauttame [ puttapemasā ( sī . pī .), puttapemahaṃ ( syā .)].

139.

‘‘‘ Suvaṇṇarāsisaṅkāsaṃ , sarīraṃ kuru pākaṭaṃ ;

Katvā dehaṃ sudiṭṭhaṃ te , santiṃ gacchāmi nāyaka ’.

140.

‘‘ Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ , suppabhālaṅkataṃ tanuṃ ;

Sañjhāghanāva bālakkaṃ , mātucchaṃ dassayī jino .

141.

‘‘ Phullāravindasaṃkāse , taruṇādiccasappabhe ;

Cakkaṅkite pādatale , tato sā sirasā pati .

142.

‘‘‘ Paṇamāmi narādicca , ādiccakulaketukaṃ ;

Pacchime maraṇe mayhaṃ [ saraṇaṃ mayhaṃ ( syā .)], na taṃ ikkhāmahaṃ puno .

143.

‘‘‘ ItthiyoP2.533 nāma lokagga , sabbadosākarā matā ;

Yadi ko catthi doso me , khamassu karuṇākara .

144.

‘‘‘ Itthikānañca pabbajjaṃ , haṃ taṃ yāciṃ punappunaṃ ;

Tattha ce atthi doso me , taṃ khamassu narāsabha .

145.

‘‘‘ Mayā bhikkhuniyo vīra , tavānuññāya sāsitā ;

Tatra ce atthi dunnītaṃ , taṃ khamassu khamādhipa [ khamādhiti ( syā .), khamāpito ( ka .)].

146.

‘‘‘ AkkhanteT2.286 nāma khantabbaṃ , kiṃ bhave guṇabhūsane ;

Kimuttaraṃ te vakkhāmi , nibbānāya vajantiyā .

147.

‘‘‘ Suddhe anūne mama bhikkhusaṅghe , lokā ito nissarituṃ khamante ;

Pabhātakāle byasanaṅgatānaṃ , disvāna niyyātiva candalekhā ’.

148.

‘‘‘ Tadetarā bhikkhuniyo jinaggaṃ , tārāva candānugatā sumeruṃ ;

Padakkhiṇaṃ kacca nipacca pāde , ṭhitā mukhantaṃ samudikkhamānā .

149.

‘‘‘ NaM2.211 tittipubbaṃ tava dassanena , cakkhuṃ na sotaṃ tava bhāsitena ;

Cittaṃ mamaṃ kevalamekameva , pappuyya taṃ dhammarasena titti .

150.

‘‘‘ Nadato parisāyaṃ te , vāditabbapahārino ;

Ye te dakkhanti vadanaṃ , dhaññā te narapuṅgava .

151.

‘‘‘ DīghaṅgulīV2.203 tambanakhe , subhe āyatapaṇhike ;

Ye pāde paṇamissanti [ paṇamāyanti ( syā .)], tepi dhaññā guṇandhara .

152.

‘‘‘ MadhurāniP2.534 pahaṭṭhāni , dosagghāni hitāni ca ;

Ye te vākyāni suyyanti , tepi dhaññā naruttama .

153.

‘‘‘ DhaññāhaṃT2.287 te mahāvīra , pādapūjanatapparā [ mānapūjanatapparā ( ka .)];

Tiṇṇasaṃsārakantārā , suvākyena sirīmato ’.

154.

‘‘ Tato sā anusāvetvā [ anumāne tvā ( ka .)], bhikkhusaṅghampi subbatā ;

Rāhulānandanande ca , vanditvā idamabravi .

155.

‘‘‘ Āsīvisālayasame , rogāvāse kaḷevare ;

Nibbindā dukkhasaṅghāṭe , jarāmaraṇagocare .

156.

‘‘‘ Nānākalimalākiṇṇe [ nānākuṇapamalākiṇṇe ( syā .), nānākāḷamalākiṇṇe ( ka .)], parāyatte nirīhake ;

Tena nibbātumicchāmi , anumaññatha puttakā ’.

157.

‘‘ Nando rāhulabhaddo ca , vītasokā nirāsavā ;

Ṭhitācalaṭṭhiti thirā , dhammatamanucintayuṃ .

158.

‘‘‘ Dhiratthu saṅkhataṃ lolaṃ , asāraṃ kadalūpamaṃ ;

Māyāmarīcisadisaṃ , itaraṃ anavaṭṭhitaṃ .

159.

‘‘‘ Yattha nāma jinassāyaṃ , mātucchā buddhaposikā ;

Gotamī nidhanaṃ yāti , aniccaṃ sabbasaṅkhataṃ ’.

160.

‘‘ Ānando ca tadā sekho , sokaṭṭo [ kaniṭṭho ( syā .)] jinavacchalo ;

Tatthassūni karonto so , karuṇaṃ paridevati .

161.

‘‘ Hā santiṃ [ bhāsantī ( syā .)] gotamī yāti , nūna buddhopi nibbutiṃ ;

Gacchati na cireneva , aggiriva nirindhano .

162.

‘‘ EvaṃM2.212 vilāpamānaṃ taṃ , ānandaṃ āha gotamī ;

SutasāgaragambhīraT2.288 , buddhopaṭṭhānatappara .

163.

‘‘‘ Na yuttaṃ socituṃ putta , hāsakāle upaṭṭhite ;

Tayā me saraṇaṃ putta , nibbānaṃ tamupāgataṃ .

164.

‘‘‘ Tayā tāta samajjhiṭṭho , pabbajjaṃ anujāni no ;

Mā putta vimano hohi , saphalo te parissamo .

165.

‘‘‘ YaṃV2.204P2.535 na diṭṭhaṃ purāṇehi , titthikācariyehipi ;

Taṃ padaṃ sukumārīhi , sattavassāhi veditaṃ .

166.

‘‘‘ Buddhasāsanapāleta , pacchimaṃ dassanaṃ tava ;

Tattha gacchāmahaṃ putta , gato yattha na dissate .

167.

‘‘‘ Kadāci dhammaṃ desento , khipī lokagganāyako ;

Tadāhaṃ āsīsavācaṃ , avocaṃ anukampikā .

168.

‘‘‘ Ciraṃ jīva mahāvīra , kappaṃ tiṭṭha mahāmune ;

Sabbalokassa atthāya , bhavassu ajarāmaro .

169.

‘‘‘ Taṃ tathāvādiniṃ buddho , mamaṃ so etadabravi ;

‘ Na hevaṃ vandiyā buddhā , yathā vandasi gotamī .

170.

‘‘‘ Kathaṃ carahi sabbaññū , vanditabbā tathāgatā ;

Kathaṃ avandiyā buddhā , taṃ me akkhāhi pucchito .

171.

‘‘‘ Āraddhavīriye pahitatte , niccaṃ daḷhaparakkame ;

Samagge sāvake passa , etaṃ buddhānavandanaṃ .

172.

‘‘‘ Tato upassayaṃ gantvā , ekikāhaṃ vicintayiṃ ;

Samaggaparisaṃ nātho , rodhesi tibhavantago .

173.

‘‘‘ HandāhaṃT2.289 parinibbissaṃ , mā vipattitamaddasaṃ ;

Evāhaṃ cintayitvāna , disvāna isisattamaṃ .

174.

‘‘‘ Parinibbānakālaṃ me , ārocesiṃ [ ārocemi ( syā .)] vināyakaṃ ;

Tato so samanuññāsi , kālaṃ jānāhi gotamī .

175.

‘‘‘ KilesāM2.213 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavā .

176.

‘‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

177.

‘‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

178.

‘‘‘ Thīnaṃ dhammābhisamaye , ye bālā vimatiṃ gatā ;

Tesaṃ diṭṭhippahānatthaṃ , iddhiṃ dassehi gotamī ’.

179.

‘‘ Tadā nipacca sambuddhaṃ , uppatitvāna ambaraṃ ;

Iddhī anekā dassesi , buddhānuññāya gotamī .

180.

‘‘ Ekikā bahudhā āsi , bahukā cetikā tathā ;

Āvibhāvaṃ tirobhāvaṃ , tirokuṭṭaṃ [ tirokuḍḍaṃ ( syā .)] tironagaṃ .

181.

‘‘ AsajjamānāV2.205P2.536 agamā , bhūmiyampi nimujjatha ;

Abhijjamāne udake , agañchi mahiyā yathā .

182.

‘‘ Sakuṇīva tathākāse , pallaṅkena kamī tadā ;

Vasaṃ vattesi kāyena , yāva brahmanivesanaṃ .

183.

‘‘ SineruṃT2.290 daṇḍaṃ katvāna , chattaṃ katvā mahāmahiṃ ;

Samūlaṃ parivattetvā , dhārayaṃ caṅkamī nabhe .

184.

‘‘ Chassūrodayakāleva , lokañcākāsi dhūmikaṃ ;

Yugante viya lokaṃ sā , jālāmālākulaṃ akā .

185.

‘‘ Mucalindaṃ mahāselaṃ , merumūlanadantare [ merumandāradaddare ( sī . pī .), meruṃ mandāradantare ( syā .)];

Sāsapāriva sabbāni , ekenaggahi muṭṭhinā .

186.

‘‘ Aṅgulaggena chādesi , bhākaraṃ sanisākaraṃ ;

Candasūrasahassāni , āveḷamiva dhārayi .

187.

‘‘ Catusāgaratoyāni , dhārayī ekapāṇinā ;

Yugantajaladākāraṃ , mahāvassaṃ pavassatha .

188.

‘‘ Cakkavattiṃ saparisaṃ , māpayī sā nabhattale ;

Garuḷaṃ dviradaṃ sīhaṃ , vinadantaṃ padassayi .

189.

‘‘ Ekikā abhinimmitvā , appameyyaṃ bhikkhunīgaṇaṃ ;

Puna antaradhāpetvā , ekikā munimabravi .

190.

‘‘‘ MātucchāM2.214 te mahāvīra , tava sāsanakārikā ;

Anuppattā sakaṃ atthaṃ , pāde vandāmi cakkhuma ’.

191.

‘‘ Dassetvā vividhā iddhī , orohitvā nabhattalā ;

Vanditvā lokapajjotaṃ , ekamantaṃ nisīdi sā .

192.

‘‘ Sā vīsavassasatikā , jātiyāhaṃ mahāmune ;

Alamettāvatā vīra , nibbāyissāmi nāyaka .

193.

‘‘ TadātivimhitāT2.291 sabbā , parisā sā katañjalī ;

Avocayye kathaṃ āsi , atuliddhiparakkamā .

194.

‘‘ PadumuttaroP2.537 nāma jino , sabbadhammesu cakkhumā ;

Ito satasahassamhi , kappe uppajji nāyako .

195.

‘‘ TadāhaṃV2.206 haṃsavatiyaṃ , jātāmaccakule ahuṃ ;

Sabbopakārasampanne , iddhe phīte mahaddhane .

196.

‘‘ Kadāci pitunā saddhiṃ , dāsigaṇapurakkhatā ;

Mahatā parivārena , taṃ upecca narāsabhaṃ .

197.

‘‘ Vāsavaṃ viya vassantaṃ , dhammameghaṃ anāsavaṃ [ pavassayaṃ ( ka .)];

Saradādiccasadisaṃ , raṃsijālasamujjalaṃ [ raṃsimālākulaṃ jinaṃ ( sī . syā .), raṃsijālākulaṃ jinaṃ ( pī .)].

198.

‘‘ Disvā cittaṃ pasādetvā , sutvā cassa subhāsitaṃ ;

Mātucchaṃ bhikkhuniṃ agge , ṭhapentaṃ naranāyakaṃ .

199.

‘‘ Sutvā datvā mahādānaṃ , sattāhaṃ tassa tādino ;

Sasaṅghassa naraggassa , paccayāni bahūni ca .

200.

‘‘ Nipacca pādamūlamhi , taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ ;

Tato mahāparisatiṃ , avoca isisattamo .

201.

‘‘‘ Yā sasaṅghaṃ abhojesi , sattāhaṃ lokanāyakaṃ ;

Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .

202.

‘‘‘ Satasahassito kappe , okkākakulasambhavo ;

Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .

203.

‘‘‘ TassaT2.292M2.215 dhammesu dāyādā , orasā dhammanimmitā ;

Gotamī nāma nāmena , hessati satthu sāvikā .

204.

‘‘‘ Tassa buddhassa mātucchā , jīvitāpādikā [ jīvitapālikā ( syā .)] ayaṃ ;

Rattaññūnañca aggattaṃ , bhikkhunīnaṃ labhissati ’.

205.

‘‘ Taṃ sutvāna pamoditvā [ taṃ sutvāhaṃ pamuditā ( sī . syā . pī .)], yāvajīvaṃ tadā jinaṃ ;

Paccayehi upaṭṭhitvā , tato kālaṅkatā ahaṃ .

206.

‘‘ Tāvatiṃsesu devesu , sabbakāmasamiddhisu ;

Nibbattā dasahaṅgehi , aññe abhibhaviṃ ahaṃ .

207.

‘‘ Rūpasaddehi gandhehi , rasehi phusanehi ca ;

Āyunāpi ca vaṇṇena , sukhena yasasāpi ca .

208.

‘‘ Tathevādhipateyyena , adhigayha virocahaṃ ;

Ahosiṃ amarindassa , mahesī dayitā tahiṃ .

209.

‘‘ SaṃsāreV2.207P2.538 saṃsarantīhaṃ , kammavāyusameritā ;

Kāsissa rañño visaye , ajāyiṃ dāsagāmake .

210.

‘‘ Pañcadāsasatānūnā , nivasanti tahiṃ tadā ;

Sabbesaṃ tattha yo jeṭṭho , tassa jāyā ahosahaṃ .

211.

‘‘ Sayambhuno pañcasatā , gāmaṃ piṇḍāya pāvisuṃ ;

Te disvāna ahaṃ tuṭṭhā , saha sabbāhi itthibhi [ ñātibhi ( sī . syā . pī .)].

212.

‘‘ Pūgā hutvāva sabbāyo [ katvā pañcasatakuṭī ( sī . syā .)], catumāse upaṭṭhahuṃ [ upaṭṭhiya ( sī . syā . pī .)];

Ticīvarāni datvāna , saṃsarimha [ pasannāmha ( syā .)] sasāmikā .

213.

‘‘ TatoT2.293 cutā sabbāpi tā , tāvatiṃsagatā mayaṃ ;

Pacchime ca bhave dāni , jātā devadahe pure .

214.

‘‘ Pitā añjanasakko me , mātā mama sulakkhaṇā ;

Tato kapilavatthusmiṃ , suddhodanagharaṃ gatā .

215.

‘‘ Sesā [ sabbā ( syā .)] sakyakule jātā , sakyānaṃ gharamāgamuṃ ;

Ahaṃ visiṭṭhā sabbāsaṃ , jinassāpādikā ahuṃ .

216.

‘‘ MamaM2.216 puttobhinikkhamma [ sa me putto …( syā .)], buddho āsi vināyako ;

Pacchāhaṃ pabbajitvāna , satehi saha pañcahi .

217.

‘‘ Sākiyānīhi dhīrāhi , saha santisukhaṃ phusiṃ ;

Ye tadā pubbajātiyaṃ , amhākaṃ āsu sāmino .

218.

‘‘ Sahapuññassa kattāro , mahāsamayakārakā ;

Phusiṃsu arahattaṃ te , sugatenānukampitā .

219.

‘‘ Tadetarā bhikkhuniyo , āruhiṃsu nabhattalaṃ ;

Saṃgatā [ khagatā ( sī .)] viya tārāyo , virociṃsu mahiddhikā .

220.

‘‘ Iddhī anekā dassesuṃ , piḷandhavikatiṃ yathā ;

Kammāro kanakasseva , kammaññassa susikkhito [ puṇṇakammesu sikkhitā ( syā .)].

221.

‘‘ Dassetvā pāṭihīrāni , vicittāni [ vividhāni ( syā .)] bahūni ca ;

Tosetvā vādipavaraṃ , muniṃ saparisaṃ tadā .

222.

‘‘ Orohitvāna gaganā , vanditvā isisattamaṃ ;

Anuññātā naraggena , yathāṭhāne nisīdisuṃ .

223.

‘‘‘ AhonukampikāV2.208 amhaṃ , sabbāsaṃ cira gotamī ;

Vāsitā tava puññehi , pattā no āsavakkhayaṃ .

224.

‘‘‘ KilesāP2.539 jhāpitā amhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā , viharāma anāsavā .

225.

‘‘‘ Svāgataṃ vata no āsi , buddhaseṭṭhassa santike ;

Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

226.

‘‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;

Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

227.

‘‘‘ Iddhīsu ca vasī homa , dibbāya sotadhātuyā ;

Cetopariyañāṇassa , vasī homa mahāmune .

228.

‘‘‘ Pubbenivāsaṃ jānāma , dibbacakkhu visodhitaṃ ;

Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .

229.

‘‘‘ AttheM2.217 dhamme ca nerutte , paṭibhāne [ paṭibhāṇe ( sī . syā .)] ca vijjati ;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra , uppannaṃ tava santike .

230.

‘‘‘ Asmābhi pariciṇṇosi , mettacittāhi nāyaka ;

Anujānāhi sabbāsaṃ [ sabbāyo ( syā . pī .)], nibbānāya mahāmune ’.

231.

‘‘ Nibbāyissāma iccevaṃ , kiṃ vakkhāmi vadantiyo ;

Yassa dāni ca vo kālaṃ , maññathāti jinobravi .

232.

‘‘ Gotamīādikā tāyo , tadā bhikkhuniyo jinaṃ ;

Vanditvā āsanā tamhā , vuṭṭhāya agamiṃsu tā .

233.

‘‘ MahatāT2.295 janakāyena , saha lokagganāyako ;

Anusaṃyāyī so [ anusaṃsāvayī ( syā . ka .)] vīro , mātucchaṃ yāvakoṭṭhakaṃ .

234.

‘‘ Tadā nipati pādesu , gotamī lokabandhuno ;

Saheva tāhi sabbāhi , pacchimaṃ pādavandanaṃ .

235.

‘‘‘ Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ , lokanāthassa dassanaṃ ;

Na puno amatākāraṃ , passissāmi mukhaṃ tava .

236.

‘‘‘ Na ca me vandanaṃ [ vadanaṃ ( ka .)] vīra , tava pāde sukomale ;

Samphusissati lokagga , ajja gacchāmi nibbutiṃ ’.

237.

‘‘ RūpenaV2.209 kiṃ tavānena , diṭṭhe dhamme yathātathe ;

Sabbaṃ saṅkhatamevetaṃ , anassāsikamittaraṃ .

238.

‘‘ Sā saha tāhi gantvāna , bhikkhunupassayaṃ sakaṃ ;

Aḍḍhapallaṅkamābhujja , nisīdi paramāsane .

239.

‘‘ Tadā upāsikā tattha , buddhasāsanavacchalā ;

Tassā pavattiṃ sutvāna , upesuṃ pādavandikā .

240.

‘‘ Karehi uraṃ pahantā , chinnamūlā yathā latā ;

Rodantā karuṇaṃ ravaṃ , sokaṭṭā bhūmipātitā .

241.

‘‘ MāP2.540 no saraṇade nāthe , vihāya gami nibbutiṃ ;

Nipatitvāna yācāma , sabbāyo sirasā mayaṃ .

242.

‘‘ YāM2.218 padhānatamā tāsaṃ , saddhā paññā upāsikā ;

Tassā sīsaṃ pamajjantī , idaṃ vacanamabravi .

243.

‘‘‘ AlaṃT2.296 puttā visādena , mārapāsānuvattinā ;

Aniccaṃ saṅkhataṃ sabbaṃ , viyogantaṃ calācalaṃ ’.

244.

‘‘ Tato sā tā visajjitvā , paṭhamaṃ jhānamuttamaṃ ;

Dutiyañca tatiyañca , samāpajji catutthakaṃ .

245.

‘‘ Ākāsāyatanañceva , viññāṇāyatanaṃ tathā ;

Ākiñcaṃ nevasaññañca , samāpajji yathākkamaṃ .

246.

‘‘ Paṭilomena jhānāni , samāpajjittha gotamī ;

Yāvatā paṭhamaṃ jhānaṃ , tato yāvacatutthakaṃ .

247.

‘‘ Tato vuṭṭhāya nibbāyi , dīpaccīva nirāsavā [ nirāsanā ( sī . pī .)];

Bhūmicālo mahā āsi , nabhasā vijjutā pati .

248.

‘‘ Panāditā dundubhiyo , parideviṃsu devatā ;

Pupphavuṭṭhī ca gaganā , abhivassatha medaniṃ .

249.

‘‘ Kampito merurājāpi , raṅgamajjhe yathā naṭo ;

Sokena cātidīnova viravo āsi sāgaro .

250.

‘‘ Devā nāgāsurā brahmā , saṃviggāhiṃsu taṅkhaṇe ;

‘ Aniccā vata saṅkhārā , yathāyaṃ vilayaṃ gatā ’.

251.

‘‘ YāV2.210 ce maṃ parivāriṃsu , satthu sāsanakārikā ;

Tāyopi anupādānā , dīpacci viya [ dīpasikhā viya ( syā .)] nibbutā .

252.

‘‘ Hā yogā vippayogantā , hāniccaṃ sabbasaṅkhataṃ ;

Hā jīvitaṃ vināsantaṃ , iccāsi paridevanā .

253.

‘‘ TatoT2.297 devā ca brahmā ca , lokadhammānuvattanaṃ ;

Kālānurūpaṃ kubbanti , upetvā isisattamaṃ .

254.

‘‘ TadāP2.541 āmantayī satthā , ānandaṃ sutasāgaraṃ [ sutisāgaraṃ ( sī . syā . pī .)];

‘ Gacchānanda nivedehi , bhikkhūnaṃ mātu nibbutiṃ ’.

255.

‘‘ TadānandoM2.219 nirānando , assunā puṇṇalocano ;

Gaggarena sarenāha ,‘ samāgacchantu bhikkhavo .

256.

‘‘‘ Pubbadakkhiṇapacchāsu , uttarāya ca santike ;

Suṇantu bhāsitaṃ mayhaṃ , bhikkhavo sugatorasā .

257.

‘‘‘ Yā vaḍḍhayi payattena , sarīraṃ pacchimaṃ mune ;

Sā gotamī gatā santiṃ , tārāva sūriyodaye .

258.

‘‘‘ Buddhamātāti paññattiṃ [ saññattiṃ ( syā .)], ṭhapayitvā gatāsamaṃ ;

Na yattha pañcanettopi , gatiṃ [ gataṃ ( sī . pī .), tattha ( syā .)] dakkhati nāyako .

259.

‘‘‘ Yassatthi sugate saddhā , yo ca piyo mahāmune ;

Buddhamātussa [ buddhamātari ( sī .), buddhassa mātu ( syā .)] sakkāraṃ , karotu sugatoraso ’.

260.

‘‘ Sudūraṭṭhāpi taṃ sutvā , sīghamāgacchu bhikkhavo ;

Keci buddhānubhāvena , keci iddhīsu kovidā .

261.

‘‘ Kūṭāgāravare ramme , sabbasoṇṇamaye subhe ;

Mañcakaṃ samāropesuṃ , yattha suttāsi gotamī .

262.

‘‘ Cattāro lokapālā te , aṃsehi samadhārayuṃ ;

Sesā sakkādikā devā , kūṭāgāre samaggahuṃ .

263.

‘‘ KūṭāgārāniT2.298 sabbāni , āsuṃ pañcasatānipi ;

Saradādiccavaṇṇāni , vissakammakatāni hi .

264.

‘‘ Sabbā tāpi bhikkhuniyo , āsuṃ mañcesu sāyitā ;

Devānaṃ khandhamāruḷhā , niyyanti anupubbaso .

265.

‘‘ SabbasoV2.211 chāditaṃ āsi , vitānena nabhattalaṃ ;

Satārā candasūrā ca , lañchitā kanakāmayā .

266.

‘‘ PaṭākāP2.542 ussitānekā , vitatā pupphakañcukā ;

Ogatākāsapadumā [ ogatākāsadhūmāva ( pī .)], mahiyā pupphamuggataṃ .

267.

‘‘ Dassanti candasūriyā , pajjalanti ca tārakā ;

Majjhaṃ gatopi cādicco , na tāpesi sasī yathā .

268.

‘‘ DevāM2.220 dibbehi gandhehi , mālehi surabhīhi ca ;

Vāditehi ca naccehi , saṅgītīhi ca pūjayuṃ .

269.

‘‘ Nāgāsurā ca brahmāno , yathāsatti yathābalaṃ ;

Pūjayiṃsu ca niyyantiṃ , nibbutaṃ buddhamātaraṃ .

270.

‘‘ Sabbāyo purato nītā , nibbutā sugatorasā ;

Gotamī niyyate pacchā , sakkatā buddhaposikā .

271.

‘‘ Purato devamanujā , sanāgāsurabrahmakā ;

Pacchā sasāvako buddho , pūjatthaṃ yāti mātuyā .

272.

‘‘ Buddhassa parinibbānaṃ , nedisaṃ āsi yādisaṃ ;

Gotamīparinibbānaṃ , atevacchariyaṃ [ atīvacchariyaṃ ( sabbattha ) mogallānabyākaraṇaṃ oloketabbaṃ ] ahu .

273.

‘‘ BuddhoT2.299 buddhassa nibbāne [ na buddho buddhanibbāne ( syā . pī .)], nopaṭiyādi [ nopadissati ( sī . pī .), sāriputtādi ( syā .)] bhikkhavo ;

Buddho gotaminibbāne , sāriputtādikā tathā [ yathā ( syā .)].

274.

‘‘ Citakāni karitvāna , sabbagandhamayāni te ;

Gandhacuṇṇapakiṇṇāni , jhāpayiṃsu ca tā tahiṃ .

275.

‘‘ Sesabhāgāni ḍayhiṃsu , aṭṭhī sesāni sabbaso ;

Ānando ca tadāvoca , saṃvegajanakaṃ vaco .

276.

‘‘‘ Gotamī nidhanaṃ yātā , ḍayhañcassā sarīrakaṃ ;

Saṅketaṃ buddhanibbānaṃ , na cirena bhavissati ’.

277.

‘‘ Tato gotamidhātūni , tassā pattagatāni so ;

Upanāmesi nāthassa , ānando buddhacodito .

278.

‘‘ Pāṇinā tāni paggayha , avoca isisattamo ;

‘ Mahato sāravantassa , yathā rukkhassa tiṭṭhato .

279.

‘‘‘ YoV2.212P2.543 so mahattaro khandho , palujjeyya aniccatā ;

Tathā bhikkhunisaṅghassa , gotamī parinibbutā .

280.

‘‘‘ Aho acchariyaṃ mayhaṃ [ ānanda passa buddhassa ( syā .)], nibbutāyapi mātuyā ;

Sarīramattasesāya , natthi sokapariddavo [ na sokaparidevanā ( syā .)].

281.

‘‘‘ NaM2.221 sociyā paresaṃ sā , tiṇṇasaṃsārasāgarā ;

Parivajjitasantāpā , sītibhūtā sunibbutā .

282.

‘‘‘ Paṇḍitāsi mahāpaññā , puthupaññā tatheva ca ;

Rattaññū bhikkhunīnaṃ sā , evaṃ dhāretha bhikkhavo .

283.

‘‘‘ IddhīsuT2.300 ca vasī āsi , dibbāya sotadhātuyā ;

Cetopariyañāṇassa , vasī āsi ca gotamī .

284.

‘‘‘ Pubbenivāsamaññāsi , dibbacakkhu visodhitaṃ ;

Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi tassā punabbhavo .

285.

‘‘‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca ;

Parisuddhaṃ ahu ñāṇaṃ , tasmā socaniyā na sā .

286.

‘‘‘ Ayoghanahatasseva , jalato jātavedassa ;

Anupubbūpasantassa , yathā na ñāyate gati .

287.

‘‘‘ Evaṃ sammā vimuttānaṃ , kāmabandhoghatārinaṃ ;

Paññāpetuṃ gati natthi , pattānaṃ acalaṃ sukhaṃ .

288.

‘‘‘ Attadīpā tato hotha , satipaṭṭhānagocarā ;

Bhāvetvā sattabojjhaṅge , dukkhassantaṃ karissatha ’’’.

Itthaṃ sudaṃ mahāpajāpatigotamī imā gāthāyo abhāsitthāti .

Mahāpajāpatigotamītheriyāpadānaṃ sattamaṃ .

Issues

Select Version

Therīapadānapāḷi

Therīapadānapāḷi