8. Khemātherīapadānaṃ

289.

‘‘ Padumuttaro nāma jino , sabbadhammesu cakkhumā ;

Ito satasahassamhi , kappe uppajji nāyako .

290.

‘‘ TadāhaṃT2.301V2.213 haṃsavatiyaṃ , jātā seṭṭhikule ahuṃ [ ahu ( syā .)];

Nānāratanapajjote , mahāsukhasamappitā .

291.

‘‘ UpetvāP2.544 taṃ mahāvīraṃ , assosiṃ dhammadesanaṃ ;

Tato jātappasādāhaṃ , upemi saraṇaṃ jinaṃ .

292.

‘‘ MātaraṃM2.222 pitaraṃ cāhaṃ , āyācitvā vināyakaṃ ;

Nimantayitvā sattāhaṃ , bhojayiṃ sahasāvakaṃ .

293.

‘‘ Atikkante ca sattāhe , mahāpaññānamuttamaṃ ;

Bhikkhuniṃ etadaggamhi , ṭhapesi narasārathi .

294.

‘‘ Taṃ sutvā muditā hutvā , puno tassa mahesino ;

Kāraṃ katvāna taṃ ṭhānaṃ , paṇipacca paṇīdahiṃ .

295.

‘‘ Tato mama jino [ maṃ sa jino ( syā .)] āha ,‘ sijjhataṃ paṇidhī tava ;

Sasaṅghe me kataṃ kāraṃ , appameyyaphalaṃ tayā .

296.

‘‘‘ Satasahassito kappe , okkākakulasambhavo ;

Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .

297.

‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādā , orasā dhammanimmitā ;

Etadaggamanuppattā , khemā nāma bhavissati ’.

298.

‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsūpagā ahaṃ .

299.

‘‘ Tato cutā yāmamagaṃ , tatohaṃ tusitaṃ gatā ;

Tato ca nimmānaratiṃ , vasavattipuraṃ tato .

300.

‘‘ YatthaT2.302 yatthūpapajjāmi , tassa kammassa vāhasā ;

Tattha tattheva rājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ .

301.

‘‘ Tato cutā manussatte , rājūnaṃ cakkavattinaṃ ;

Maṇḍalīnañca rājūnaṃ , mahesittamakārayiṃ .

302.

‘‘ Sampattiṃ anubhotvāna , devesu manujesu ca ;

Sabbattha sukhitā hutvā , nekakappesu saṃsariṃ .

303.

‘‘ Ekanavutito kappe , vipassī lokanāyako ;

Uppajji cārudassano [ cārunayano ( sī . pī .)], sabbadhammavipassako .

304.

‘‘ TamahaṃV2.214P2.545 lokanāyakaṃ , upetvā narasārathiṃ ;

Dhammaṃ bhaṇitaṃ sutvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ .

305.

‘‘ DasavassasahassāniM2.223 , tassa vīrassa sāsane ;

Brahmacariyaṃ caritvāna , yuttayogā bahussutā .

306.

‘‘ Paccayākārakusalā , catusaccavisāradā ;

Nipuṇā cittakathikā , satthusāsanakārikā .

307.

‘‘ Tato cutāhaṃ tusitaṃ , upapannā yasassinī ;

Abhibhomi tahiṃ aññe , brahmacārīphalenahaṃ .

308.

‘‘ Yattha yatthūpapannāhaṃ , mahābhogā mahaddhanā ;

Medhāvinī sīlavatī [ rūpavatī ( sī . syā . pī .)], vinītaparisāpi ca .

309.

‘‘ Bhavāmi tena kammena , yogena jinasāsane ;

Sabbā sampattiyo mayhaṃ , sulabhā manaso piyā .

310.

‘‘ YopiT2.303 me bhavate bhattā , yattha yattha gatāyapi ;

Vimāneti na maṃ koci , paṭipattibalena me .

311.

‘‘ Imamhi bhaddake kappe , brahmabandhu mahāyaso ;

Nāmena koṇāgamano , uppajji vadataṃ varo .

312.

‘‘ Tadā hi bārāṇasiyaṃ , susamiddhakulappajā [ susamiddhi …( syā .)];

Dhanañjānī sumedhā ca , ahampi ca tayo janā .

313.

‘‘ Saṅghārāmamadāsimha , dānasahāyikā pure [ neke sahassike mune ( syā .), dānaṃ sahassikaṃ mune ( pī .)];

Saṅghassa ca vihārampi [ sasaṃghassa vihāraṃ hi ( syā . pī .)], uddissa kārikā [ dāyikā ( pī .)] mayaṃ .

314.

‘‘ Tato cutā mayaṃ sabbā , tāvatiṃsūpagā ahuṃ ;

Yasasā aggataṃ pattā , manussesu tatheva ca .

315.

‘‘ Imasmiṃyeva kappamhi , brahmabandhu mahāyaso ;

Kassapo nāma gottena , uppajji vadataṃ varo .

316.

‘‘ Upaṭṭhāko mahesissa , tadā āsi narissaro ;

Kāsirājā kikī nāma , bārāṇasipuruttame .

317.

‘‘ TassāsiṃM2.224 jeṭṭhikā dhītā , samaṇī iti vissutā ;

Dhammaṃ sutvā jinaggassa , pabbajjaṃ samarocayiṃ .

318.

‘‘ AnujāniV2.215P2.546 na no tāto , agāreva tadā mayaṃ ;

Vīsavassasahassāni , vicarimha atanditā .

319.

‘‘ Komāribrahmacariyaṃ , rājakaññā sukhedhitā ;

Buddhopaṭṭhānaniratā , muditā satta dhītaro .

320.

‘‘ SamaṇīT2.304 samaṇaguttā ca , bhikkhunī bhikkhudāyikā ;

Dhammā ceva sudhammā ca , sattamī saṅghadāyikā .

321.

‘‘ Ahaṃ uppalavaṇṇā ca , paṭācārā ca kuṇḍalā ;

Kisāgotamī dhammadinnā , visākhā hoti sattamī .

322.

‘‘ Kadāci so narādicco , dhammaṃ desesi abbhutaṃ ;

Mahānidānasuttantaṃ , sutvā taṃ pariyāpuṇiṃ .

323.

‘‘ Tehi kammehi sukatehi , cetanāpaṇidhīhi ca ;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ .

324.

‘‘ Pacchime ca bhave dāni , sākalāya puruttame ;

Rañño maddassa dhītāmhi , manāpā dayitā piyā .

325.

‘‘ Saha me jātamattamhi , khemaṃ tamhi pure ahu ;

Tato khemāti nāmaṃ me , guṇato upapajjatha .

326.

‘‘ Yadāhaṃ yobbanaṃ pattā , rūpalāvaññabhūsitā [ rūpavaṇṇavibhūsitā ( syā .), rūpavantā vibhūsitā ( pī .), rūpavilāsabhūsitā ( ka .)];

Tadā adāsi maṃ tāto , bimbisārassa rājino .

327.

‘‘ Tassāhaṃ suppiyā āsiṃ , rūpake lāyane ratā ;

Rūpānaṃ dosavādīti , na upesiṃ mahādayaṃ .

328.

‘‘ Bimbisāro tadā rājā , mamānuggahabuddhiyā ;

Vaṇṇayitvā veḷuvanaṃ , gāyake gāpayī mamaṃ .

329.

‘‘ Rammaṃ veḷuvanaṃ yena , na diṭṭhaṃ sugatālayaṃ ;

Na tena nandanaṃ diṭṭhaṃ , iti maññāmase mayaṃ .

330.

‘‘ YenaT2.305M2.225 veḷuvanaṃ diṭṭhaṃ , naranandananandanaṃ ;

Sudiṭṭhaṃ nandanaṃ tena , amarindasunandanaṃ .

331.

‘‘ VihāyaP2.547 nandanaṃ devā , otaritvā mahītalaṃ [ mahītale ( syā . pī .)];

Rammaṃ veḷuvanaṃ disvā , na tappanti suvimhitā .

332.

‘‘ RājapuññenaV2.216 nibbattaṃ , buddhapuññena bhūsitaṃ ;

Ko vattā tassa nissesaṃ , vanassa guṇasañcayaṃ .

333.

‘‘ Taṃ sutvā vanasamiddhaṃ , mama sotamanoharaṃ ;

Daṭṭhukāmā tamuyyānaṃ , rañño ārocayiṃ tadā .

334.

‘‘ Mahatā parivārena , tadā ca so [ tadā maṃ so ( syā . pī .)] mahīpati ;

Maṃ pesesi [ saṃpesesi ( syā .), sampāpesi ( pī .)] tamuyyānaṃ , dassanāya samussukaṃ .

335.

‘‘ Gaccha passa mahābhoge , vanaṃ nettarasāyanaṃ ;

Yaṃ sadā bhāti siriyā , sugatābhānurañjitaṃ .

336.

‘‘ Yadā ca piṇḍāya muni , giribbajapuruttamaṃ ;

Paviṭṭhohaṃ tadāyeva , vanaṃ daṭṭhumupāgamiṃ .

337.

‘‘ Tadā taṃ phullavipinaṃ , nānābhamarakūjitaṃ ;

Kokilāgītasahitaṃ , mayūragaṇanaccitaṃ .

338.

‘‘ Appasaddamanākiṇṇaṃ , nānācaṅkamabhūsitaṃ ;

Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṃ , yogīvaravirājitaṃ .

339.

‘‘ Vicarantī amaññissaṃ , saphalaṃ nayanaṃ mama ;

Tatthāpi taruṇaṃ bhikkhuṃ , yuttaṃ disvā vicintayiṃ .

340.

‘‘‘ ĪdiseT2.306 vipine ramme , ṭhitoyaṃ navayobbane ;

Vasantamiva kantena , rūpena ca samanvito .

341.

‘‘‘ Nisinno rukkhamūlamhi , muṇḍo saṅghāṭipāruto ;

Jhāyate vatayaṃ bhikkhu , hitvā visayajaṃ ratiṃ .

342.

‘‘‘ Nanu nāma gahaṭṭhena , kāmaṃ bhutvā yathāsukhaṃ ;

Pacchā jiṇṇena dhammoyaṃ , caritabbo subhaddako ’.

343.

‘‘ SuññakantiM2.226P2.548 viditvāna , gandhagehaṃ jinālayaṃ ;

Upetvā jinamaddakkhaṃ , udayantaṃva bhākaraṃ .

344.

‘‘ Ekakaṃ sukhamāsīnaṃ , bījamānaṃ varitthiyā ;

Disvānevaṃ vicintesiṃ , nāyaṃ lūkho narāsabho .

345.

‘‘ Sā kaññā kanakābhāsā , padumānanalocanā ;

Bimboṭṭhī kundadasanā , manonettarasāyanā .

346.

‘‘ HemadolābhasavanāV2.217 [ hemadolā suvadīnā ( syā .)], kalikākārasutthanī [ kalasākārasuttanī ( sī . pī .), kamalākārasuttanī ( syā .)];

Vedimajjhāva sussoṇī [ kanumajjhāva sussoṇī ( sī .), vedimajjhā varasoṇī ( syā . pī .)], rambhoru cārubhūsanā .

347.

‘‘ Rattaṃsakupasaṃbyānā , nīlamaṭṭhanivāsanā ;

Atappaneyyarūpena , hāsabhāvasamanvitā [ hāvabhāvasamanvitā ( sī .), sabbābharaṇamaṇḍitā ( syā .)].

348.

‘‘ Disvā tamevaṃ cintesiṃ , ahoyamabhirūpinī ;

Na mayānena nettena , diṭṭhapubbā kudācanaṃ .

349.

‘‘ Tato jarābhibhūtā sā , vivaṇṇā vikatānanā ;

Bhinnadantā setasirā , salālā vadanāsuci .

350.

‘‘ SaṅkhittakaṇṇāT2.307 setakkhī , lambāsubhapayodharā ;

Valivitatasabbaṅgī , sirāvitatadehinī .

351.

‘‘ Nataṅgā daṇḍadutiyā , upphāsulikatā [ uppaṇḍupaṇḍukā ( sī . syā .)] kisā ;

Pavedhamānā patitā , nissasantī muhuṃ muhuṃ .

352.

‘‘ Tato me āsi saṃvego , abbhuto lomahaṃsano ;

Dhiratthu rūpaṃ asuciṃ , ramante yattha bālisā .

353.

‘‘ Tadā mahākāruṇiko , disvā saṃviggamānasaṃ ;

Udaggacitto sugato , imā gāthā abhāsatha .

354.

‘‘‘ ĀturaṃP2.549 asuciṃ pūtiṃ , passa kheme samussayaṃ ;

Uggharantaṃ paggharantaṃ , bālānaṃ abhinanditaṃ .

355.

‘‘‘ AsubhāyaM2.227 cittaṃ bhāvehi , ekaggaṃ susamāhitaṃ ;

Sati kāyagatā tyatthu , nibbidā bahulā bhava .

356.

‘‘‘ Yathā idaṃ tathā etaṃ , yathā etaṃ tathā idaṃ ;

Ajjhattañca bahiddhā ca , kāye chandaṃ virājaya .

357.

‘‘‘ Animittañca bhāvehi , mānānusayamujjaha ;

Tato mānābhisamayā , upasantā carissasi .

358.

‘‘‘ Ye rāgarattānupatanti sotaṃ , sayaṃ kataṃ makkaṭakova jālaṃ ;

Etampi chetvāna paribbajanti , na pekkhino [ anapekkhino ( sī . syā . pī .)] kāmasukhaṃ pahāya ’.

359.

‘‘ TatoT2.308 kallitacittaṃ [ kallikacittaṃ ( syā .), kalikacittaṃ ( pī .)] maṃ , ñatvāna narasārathi ;

Mahānidānaṃ desesi , suttantaṃ vinayāya me .

360.

‘‘ SutvāV2.218 suttantaseṭṭhaṃ taṃ , pubbasaññamanussariṃ ;

Tattha ṭhitāvahaṃ santī , dhammacakkhuṃ visodhayiṃ .

361.

‘‘ Nipatitvā mahesissa , pādamūlamhi tāvade ;

Accayaṃ desanatthāya , idaṃ vacanamabraviṃ .

362.

‘‘‘ Namo te sabbadassāvī , namo te karuṇākara ;

Namo te tiṇṇasaṃsāra , namo te amataṃ dada .

363.

‘‘‘ Diṭṭhigahanapakkhandā [… pakkhantā ( sī . syā .)], kāmarāgavimohitā ;

Tayā sammā upāyena , vinītā vinaye ratā .

364.

‘‘‘ Adassanena vibhogā [ vibbhogā ( sī .), vihitā ( syā .)], tādisānaṃ mahesinaṃ ;

Anubhonti mahādukkhaṃ , sattā saṃsārasāgare .

365.

‘‘‘ Yadāhaṃ lokasaraṇaṃ , araṇaṃ araṇantaguṃ [ maraṇantagaṃ ( syā .)];

Nāddasāmi adūraṭṭhaṃ , desayāmi [ desessāmi ( syā .)] tamaccayaṃ .

366.

‘‘‘ MahāhitaṃM2.228 varadadaṃ , ahitoti visaṅkitā ;

Nopesiṃ rūpaniratā , desayāmi tamaccayaṃ ’.

367.

‘‘ TadāP2.550 madhuranigghoso , mahākāruṇiko jino ;

Avoca tiṭṭha khemeti , siñcanto amatena maṃ .

368.

‘‘ Tadā paṇamya sirasā , katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ ;

Gantvā disvā narapatiṃ , idaṃ vacanamabraviṃ .

369.

‘‘‘ AhoT2.309 sammā upāyo te , cintitoyamarindama ;

Vanadassanakāmāya , diṭṭho nibbānato muni .

370.

‘‘‘ Yadi te ruccate rāja [ rājā ( syā .)], sāsane tassa tādino ;

Pabbajissāmi rūpehaṃ , nibbinnā munivāṇinā ’[ munibhāṇinā ( syā . pī .)].

Dutiyaṃ bhāṇavāraṃ .

371.

‘‘ Añjaliṃ paggahetvāna , tadāha sa mahīpati ;

‘ Anujānāmi te bhadde , pabbajjā tava sijjhatu ’.

372.

‘‘ Pabbajitvā tadā cāhaṃ , addhamāse [ sattamāse ( syā .)] upaṭṭhite ;

Dīpodayañca bhedañca , disvā saṃviggamānasā .

373.

‘‘ NibbinnāV2.219 sabbasaṅkhāre , paccayākārakovidā ;

Caturoghe atikkamma , arahattamapāpuṇiṃ .

374.

‘‘ Iddhīsu ca vasī āsiṃ , dibbāya sotadhātuyā ;

Cetopariyañāṇassa , vasī cāpi bhavāmahaṃ .

375.

‘‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi , dibbacakkhu visodhitaṃ ;

Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .

376.

‘‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca ;

Parisuddhaṃ mama ñāṇaṃ , uppannaṃ buddhasāsane .

377.

‘‘ Kusalāhaṃ visuddhīsu , kathāvatthuvisāradā ;

Abhidhammanayaññū ca , vasippattāmhi sāsane .

378.

‘‘ TatoT2.310M2.229 toraṇavatthusmiṃ , raññā kosalasāminā ;

Pucchitā nipuṇe pañhe , byākarontī yathātathaṃ .

379.

‘‘ Tadā sa rājā sugataṃ , upasaṅkamma pucchatha ;

Tatheva buddho byākāsi , yathā te byākatā mayā .

380.

‘‘ Jino tasmiṃ guṇe tuṭṭho , etadagge ṭhapesi maṃ ;

Mahāpaññānamaggāti , bhikkhunīnaṃ naruttamo .

381.

‘‘ KilesāP2.551 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavā .

382.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

383.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti .

Khemātheriyāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .

Issues

Select Version

Therīapadānapāḷi

Therīapadānapāḷi