9. Uppalavaṇṇātherīapadānaṃ
384.
‘‘ Bhikkhunī uppalavaṇṇā , iddhiyā pāramiṃ gatā ;
Vanditvā satthuno pāde , idaṃ vacanamabravi .
385.
‘‘‘ Nitthiṇṇā
V2.220 jātisaṃsāraṃ [ jātisaṃsārā ( pī .)], pattāhaṃ acalaṃ padaṃ ;Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ , ārocemi mahāmuni .
386.
‘‘‘ Yāvatā
T2.311 parisā atthi , pasannā jinasāsane ;Yassā ca meparādhotthi , khamantu jinasammukhā .
387.
‘‘‘ Saṃsāre saṃsarantiyā [ saṃsarantā me ( syā .)], khalitaṃ me sace bhave ;
Ārocemi mahāvīra , aparādhaṃ khamassu taṃ [ me ( syā .)].
388.
‘‘‘ Iddhiñcāpi nidassehi , mama sāsanakārike ;
Catasso parisā ajja , kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā .
389.
‘‘‘ Dhītā tuyhaṃ mahāvīra , paññavanta jutindhara ;
Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ , kataṃ me atidukkaraṃ .
390.
‘‘‘ Uppalasseva
M2.230 me vaṇṇo , nāmenuppalanāmikā ;Sāvikā te mahāvīra , pāde vandāmi cakkhuma .
391.
‘‘‘ Rāhulo ca ahañceva , nekajātisate bahū ;
Ekasmiṃ sambhave jātā , samānachandamānasā .
392.
‘‘‘ Nibbatti ekato hoti , jātiyāpi ca ekato [ jātīsu bahuso mama ( sī .)];
Pacchime bhave sampatte , ubhopi nānāsambhavā .
393.
‘‘‘ Putto ca rāhulo nāma , dhītā uppalasavhayā ;
Passa vīra mamaṃ iddhiṃ , balaṃ dassemi satthuno .
394.
‘‘‘ Mahāsamudde
P2.552 caturo , pakkhipi hatthapātiyaṃ ;Telaṃ hatthagatañceva , khiḍḍo [ vejjo ( sī . pī .)] komārako yathā .
395.
‘‘‘ Ubbattayitvā pathaviṃ , pakkhipi hatthapātiyaṃ ;
Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma , luñci komārako yuvā .
396.
‘‘‘ Cakkavāḷasamaṃ
T2.312 pāṇiṃ , chādayitvāna matthake ;Vassāpetvāna phusitaṃ , nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ .
397.
‘‘‘ Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā , dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ ;
Sineruṃ musalaṃ katvā , maddi komārikā yathā .
398.
‘‘‘ Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa , nāmenuppalasavhayā ;
Abhiññāsu vasībhūtā , tava sāsanakārikā .
399.
‘‘‘ Nānāvikubbanaṃ
V2.221 katvā , dassetvā lokanāyakaṃ ;Nāmagottañca sāvetvā [ pakāsetvā ( syā .)], pāde vandāmi cakkhuma .
400.
‘‘‘ Iddhīsu ca vasī homi , dibbāya sotadhātuyā ;
Cetopariyañāṇassa , vasī homi mahāmune .
401.
‘‘‘ Pubbenivāsaṃ jānāmi , dibbacakkhu visodhitaṃ ;
Sabbāsavaparikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .
402.
‘‘‘ Atthadhammaniruttīsu , paṭibhāne tatheva ca ;
Ñāṇaṃ me vimalaṃ [ vipulaṃ ( syā .)] suddhaṃ , sabhāvena mahesino .
403.
‘‘‘ Purimānaṃ
M2.231 jinaggānaṃ , saṅgamaṃ te nidassitaṃ [ sammukhā ca parammukhā ( sī .)];Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ , tuyhatthāya mahāmuni .
404.
‘‘‘ Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ , kusalaṃ sara me muni ;
Tavatthāya mahāvīra , puññaṃ upacitaṃ mayā .
405.
‘‘‘ Abhabbaṭṭhāne vajjetvā , vārayantī [ parivajjanti ( sī .), paripācento ( syā .)] anācaraṃ ;
Tavatthāya mahāvīra , cattaṃ me jīvituttamaṃ .
406.
‘‘‘ Dasakoṭisahassāni
T2.313 , adāsiṃ mama jīvitaṃ ;Pariccattā ca me homi , tavatthāya mahāmuni .
407.
‘‘‘ Tadātivimhitā sabbā , sirasāva katañjalī ;
Avocayye kathaṃ āsi , atuliddhiparakkamā ’.
408.
‘‘ Satasahassito
P2.553 kappe , nāgakaññā ahaṃ tadā ;Vimalā nāma nāmena , kaññānaṃ sādhusammatā .
409.
‘‘ Mahorago mahānāgo , pasanno jinasāsane ;
Padumuttaraṃ mahātejaṃ , nimantesi sasāvakaṃ .
410.
‘‘ Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ , pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ ;
Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ , upabhogaṃ ratanāmayaṃ .
411.
‘‘ Maggañca paṭiyādesi , ratanaddhajabhūsitaṃ ;
Paccuggantvāna sambuddhaṃ , vajjanto tūriyehi so .
412.
‘‘ Parisāhi ca catūhi [ parisāhi catūhi so ( sī .), parisāhi catasso hi ( pī .)], parivuto [ sahito ( sī .), pharate ( syā .), pareto ( pī .)] lokanāyako ;
Mahoragassa bhavane , nisīdi paramāsane .
413.
‘‘ Annaṃ
V2.222 pānaṃ khādanīyaṃ , bhojanañca mahārahaṃ ;Varaṃ varañca pādāsi , nāgarājā mahāyasaṃ .
414.
‘‘ Bhuñjitvāna sambuddho , pattaṃ dhovitvā yoniso ;
Anumodanīyaṃkāsi , nāgakaññā mahiddhikā .
415.
‘‘ Sabbaññuṃ
M2.232 phullitaṃ disvā , nāgakaññā mahāyasaṃ ;Pasannaṃ satthuno cittaṃ , sunibandhañca mānasaṃ .
416.
‘‘ Mamañca
T2.314 cittamaññāya , jalajuttamanāmako ;Tasmiṃ khaṇe mahāvīro , bhikkhuniṃ dassayiddhiyā .
417.
‘‘ Iddhī anekā dassesi , bhikkhunī sā visāradā ;
Pamoditā vedajātā , satthāraṃ idamabravi [ etadabraviṃ ( syā . pī .)].
418.
‘‘‘ Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ , sumanaṃ itarāyapi ;
Kathaṃ ahosi sā vīra , iddhiyā suvisāradā ’.
419.
‘‘‘ Orasā mukhato jātā , dhītā mama mahiddhikā ;
Mamānusāsanikarā , iddhiyā suvisāradā ’.
420.
‘‘ Buddhassa vacanaṃ sutvā , evaṃ patthesahaṃ tadā [ tuṭṭhā evaṃ avocahaṃ ( syā .), evamahosahaṃ tadā ( ka .)];
Ahampi tādisā homi , iddhiyā suvisāradā .
421.
‘‘ Pamoditāhaṃ
P2.554 sumanā , patthe uttamamānasā [ pattauttamamānasā ( sī . syā . pī .)];Anāgatamhi addhāne , īdisā homi nāyaka .
422.
‘‘ Maṇimayamhi pallaṅke , maṇḍapamhi pabhassare ;
Annapānena tappetvā , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ .
423.
‘‘ Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ , aruṇaṃ nāma uppalaṃ ;
Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu , pūjesiṃ lokanāyakaṃ .
424.
‘‘ Tena kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ .
425.
‘‘ Tato cutāhaṃ manuje , upapannā sayambhuno ;
Uppalehi paṭicchannaṃ , piṇḍapātamadāsahaṃ .
426.
‘‘ Ekanavutito
T2.315 kappe , vipassī nāma nāyako ;Uppajji cārudassano , sabbadhammesu cakkhumā .
427.
‘‘ Seṭṭhidhītā
V2.223 tadā hutvā , bārāṇasipuruttame ;Nimantetvāna sambuddhaṃ , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ .
428.
‘‘ Mahādānaṃ
M2.233 daditvāna , uppalehi vināyakaṃ ;Pūjayitvā cetasāva [ ca teheva ( syā . pī .)], vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ .
429.
‘‘ Imamhi bhaddake kappe , brahmabandhu mahāyaso ;
Kassapo nāma gottena , uppajji vadataṃ varo .
430.
‘‘ Upaṭṭhāko mahesissa , tadā āsi narissaro ;
Kāsirājā kikī nāma , bārāṇasipuruttame .
431.
‘‘ Tassāsiṃ dutiyā dhītā , samaṇaguttasavhayā ;
Dhammaṃ sutvā jinaggassa , pabbajjaṃ samarocayiṃ .
432.
‘‘ Anujāni na no tāto , agāreva tadā mayaṃ ;
Vīsavassasahassāni , vicarimha atanditā .
433.
‘‘ Komāribrahmacariyaṃ , rājakaññā sukhedhitā ;
Buddhopaṭṭhānaniratā , muditā sattadhītaro .
434.
‘‘ Samaṇī samaṇaguttā ca , bhikkhunī bhikkhudāyikā [ bhikkhudāsikā ( sī . syā .)];
Dhammā ceva sudhammā ca , sattamī saṅghadāyikā [ saṃghadāsikā ( sī . syā .)].
435.
‘‘ Ahaṃ khemā ca sappaññā , paṭācārā ca kuṇḍalā ;
Kisāgotamī dhammadinnā , visākhā hoti sattamī .
436.
‘‘ Tehi
T2.316P2.555 kammehi sukatehi , cetanāpaṇidhīhi ca ;Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ .
437.
‘‘ Tato cutā manussesu , upapannā mahākule ;
Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ , adaṃ arahato ahaṃ .
438.
‘‘ Tato cutāriṭṭhapure , jātā vippakule ahaṃ ;
Dhītā tiriṭivacchassa , ummādantī manoharā .
439.
‘‘ Tato cutā janapade , kule aññatare ahaṃ ;
Pasūtā nātiphītamhi , sāliṃ gopemahaṃ tadā .
440.
‘‘ Disvā paccekasambuddhaṃ , pañcalājāsatānihaṃ ;
Datvā padumacchannāni , pañca puttasatānihaṃ .
441.
‘‘ Patthayiṃ
M2.234V2.224 tepi patthesuṃ , madhuṃ datvā sayambhuno ;Tato cutā araññehaṃ , ajāyiṃ padumodare .
442.
‘‘ Kāsirañño mahesīhaṃ , hutvā sakkatapūjitā ;
Ajaniṃ rājaputtānaṃ , anūnaṃ satapañcakaṃ .
443.
‘‘ Yadā te yobbanappattā , kīḷantā jalakīḷitaṃ ;
Disvā opattapadumaṃ , āsuṃ paccekanāyakā .
444.
‘‘ Sāhaṃ tehi vinābhūtā , sutavīrehi sokinī [ sutavarehi sokinī ( sī . syā .)];
Cutā isigilipasse , gāmakamhi ajāyihaṃ .
445.
‘‘ Yadā buddhā sutamatī , sutānaṃ bhattunopi ca [ kasataṃ tadā ( sī .), attanopi ca ( syā .)];
Yāguṃ ādāya gacchantī , aṭṭha paccekanāyake .
446.
‘‘ Bhikkhāya
T2.317 gāmaṃ gacchante , disvā putte anussariṃ ;Khīradhārā viniggacchi , tadā me puttapemasā .
447.
‘‘ Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ , pasannā sehi pāṇibhi ;
Tato cutāhaṃ tidasaṃ , nandanaṃ upapajjahaṃ .
448.
‘‘ Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ , saṃsaritvā bhavābhave ;
Tavatthāya mahāvīra , pariccattañca jīvitaṃ .
449.
‘‘ Evaṃ
P2.556 bahuvidhaṃ dukkhaṃ , sampattī ca bahubbidhā ;Pacchime bhave sampatte , jātā sāvatthiyaṃ pure .
450.
‘‘ Mahādhanaseṭṭhikule , sukhite sajjite tathā ;
Nānāratanapajjote , sabbakāmasamiddhine .
451.
‘‘ Sakkatā pūjitā ceva , mānitāpacitā tathā ;
Rūpasīrimanuppattā [ rūpasobhaggasampannā ( sī .)], kulesu atisakkatā [ abhisammatā ( sī .)].
452.
‘‘ Atīva patthitā cāsiṃ , rūpabhogasirīhi ca ;
Patthitā seṭṭhiputtehi , anekehi satehipi .
453.
‘‘ Agāraṃ pajahitvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;
Aḍḍhamāse asampatte , catusaccamapāpuṇiṃ .
454.
‘‘ Iddhiyā
M2.235 abhinimmitvā , caturassaṃ rathaṃ ahaṃ ;Buddhassa pāde vandissaṃ , lokanāthassa tādino .
455.
‘‘‘ Supupphitaggaṃ
V2.225 upagamma pādapaṃ [ bhikkhunī ( sī . pī . ka .) therīgā .230], ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle ;Na
T2.318 cāpi te dutiyo atthi koci [ na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu ( sī . pī . ka .)], bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ ’. 456.
‘‘‘ Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ [ sahassānampi dhuttakānaṃ ( pī .) therīgā .231], samāgatā edisakā bhaveyyuṃ ;
Lomaṃ na iñje na sampavedhe , kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko [ na māra bhāyāmi tavekikāpi ( sī . ka .)… tamekikāsiṃ ( pī .)].
457.
‘‘‘ Esā antaradhāyāmi , kucchiṃ vā pavisāmi te ;
Bhamukantarikāyampi , tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi .
458.
‘‘‘ Cittasmiṃ vasībhūtāmhi , iddhipādā subhāvitā ;
Sabbabandhanamuttāmhi , na taṃ bhāyāmi āvuso .
459.
‘‘‘ Sattisūlūpamā kāmā , khandhāsaṃ adhikuṭṭanā ;
Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi , aratī dāni sā mama .
460.
‘‘‘ Sabbattha
P2.557 vihatā nandī , tamokhandho padālito ;Evaṃ jānāhi pāpima , nihato tvamasi antaka ’.
461.
‘‘ Jino tamhi guṇe tuṭṭho , etadagge ṭhapesi maṃ ;
Aggā iddhimatīnanti , parisāsu vināyako .
462.
‘‘ Pariciṇṇo mayā satthā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ;
Ohito garuko bhāro , bhavanetti samūhatā .
463.
‘‘ Yassatthāya pabbajitā , agārasmānagāriyaṃ ;
So me attho anuppatto , sabbasaṃyojanakkhayo .
464.
‘‘ Cīvaraṃ
T2.319M2.236 piṇḍapātañca , paccayaṃ sayanāsanaṃ ;Khaṇena upanāmenti , sahassāni samantato .
465.
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavā ;
466.
‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .
467.
‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.
Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti .
Uppalavaṇṇātheriyāpadānaṃ navamaṃ .