193. Idāni asaṅgahitena asaṅgahitapadaṃ bhājetuṃ rūpakkhandhenātiādi āraddhaṃ .
Tattha yaṃ khandhādīhi asaṅgahitena khandhādivasena asaṅgahitaṃ , puna tasseva khandhādīhi asaṅgahaṃ pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ .
Taṃ pañcakkhandhaggāhakesu dukkhasaccādīsu
M0.13 viññāṇena saddhiṃ sukhumarūpaggāhakesu anidassanaappaṭighādīsu ca padesu na yujjati .
Tādisena hi padena nibbānaṃ khandhasaṅgahamattaṃ na gaccheyya .
Sesā khandhādīhi asaṅgahitadhammā nāma natthi .
Tasmā tathārūpāni padāni imasmiṃ vāre na gahitāni .
Yāni pana pañcakkhandhe viññāṇañca sukhumarūpena saddhiṃ ekato na dīpenti , tāni idha gahitāni .
Tesaṃ idamuddānaṃ –
‘‘ Sabbe khandhā tathāyatanadhātuyo saccato tayo ;
Indriyānipi sabbāni , tevīsati paṭiccato .
‘‘ Parato soḷasa padā , tecattālīsakaṃ tike ;
Gocchake sattati dve ca , satta cūḷantare padā .
‘‘ MahantareV0.14 padā vuttā , aṭṭhārasa tato paraṃ ;
Aṭṭhāraseva ñātabbā , sesā idha na bhāsitā ’’ ti .
Pañhā panettha sadisavissajjanānaṃ vasena samodhānetvā katihi saddhiṃ sabbepi catuttiṃsa honti .Tattha yaṃ
P0.128 pucchāya uddhaṭaṃ padaṃ , tadeva yehi khandhādīhi asaṅgahitaṃ , te dhamme sandhāya ekena khandhenātiādi vuttaṃ .
Tatrāyaṃ nayo – rūpakkhandhena hi cattāro khandhā nibbānañca khandhasaṅgahena asaṅgahitā .
Āyatanadhātusaṅgahena pana ṭhapetvā viññāṇaṃ avasesā saṅgahitāti viññāṇameva tīhipi khandhasaṅgahādīhi asaṅgahitaṃ nāma .
Puna tena viññāṇena saddhiṃ nibbānena cattāro khandhā khandhādisaṅgahena asaṅgahitā .
Te sabbepi puna viññāṇeneva khandhādisaṅgahena asaṅgahitāti ekena khandhena , ekenāyatanena , sattahi dhātūhi asaṅgahitā nāma honti .
Atha vā – yadetaṃ rūpakkhandhena viññāṇameva tīhi khandhādisaṅgahehi asaṅgahitaṃ , tehipi viññāṇadhammehi te rūpadhammāva tīhi saṅgahehi asaṅgahitā .
Puna te rūpadhammā viññāṇeneva tīhi saṅgahehi asaṅgahitā .
Viññāṇañca khandhato eko viññāṇakkhandho hoti , āyatanato ekaṃ manāyatanaṃ , dhātuto satta viññāṇadhātuyo .
Tasmā ‘‘ ekena khandhenā ’’ tiādi vuttaṃ .
Iminā upāyena sabbattha yaṃ pucchāya uddhaṭaṃ padaṃ , tadeva yehi dhammehi khandhādivasena asaṅgahitaṃ , tesaṃ dhammānaṃ vasena khandhādayo veditabbā .
Tattha dutiyapañhe tāva – rūpaviññāṇānaṃ vasenaM0.14 veditabbā .
Vedanādayo hi rūpaviññāṇeheva khandhādisaṅgahena asaṅgahitā .
Te ca dve khandhā ekādasāyatanāni sattarasa dhātuyo honti . 195. Tatiyapañhe – viññāṇaṃ rūpādīhi catūhi asaṅgahitanti tesaṃ vasena khandhādayo veditabbā .
196. Catutthapañhe – cakkhāyatanaṃ vedanādīhi catūhīti iminā nayena sabbattha khandhādayo veditabbā .
Pariyosāne – rūpañca dhammāyatananti uddānagāthāya dassitadhammāyeva aññenākārena saṅkhipitvā dassitāti .
Asaṅgahitenaasaṅgahitapadavaṇṇanā .
6. Chaṭṭhanayo sampayogavippayogapadavaṇṇanā