Issues
අනුවාදය තෝරන්න
Dhātukathāpāḷi
Dhātukathāpāḷi

5. Pañcamanayo

කතුවරයා: _System_commentary_ @ Administrator

193. Idāni asaṅgahitena asaṅgahitapadaṃ bhājetuṃ rūpakkhandhenātiādi āraddhaṃ . Tattha yaṃ khandhādīhi asaṅgahitena khandhādivasena asaṅgahitaṃ , puna tasseva khandhādīhi asaṅgahaṃ pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ . Taṃ pañcakkhandhaggāhakesu dukkhasaccādīsuM0.13 viññāṇena saddhiṃ sukhumarūpaggāhakesu anidassanaappaṭighādīsu ca padesu na yujjati . Tādisena hi padena nibbānaṃ khandhasaṅgahamattaṃ na gaccheyya . Sesā khandhādīhi asaṅgahitadhammā nāma natthi . Tasmā tathārūpāni padāni imasmiṃ vāre na gahitāni . Yāni pana pañcakkhandhe viññāṇañca sukhumarūpena saddhiṃ ekato na dīpenti , tāni idha gahitāni . Tesaṃ idamuddānaṃ – ‘‘ Sabbe khandhā tathāyatanadhātuyo saccato tayo ; Indriyānipi sabbāni , tevīsati paṭiccato . ‘‘ Parato soḷasa padā , tecattālīsakaṃ tike ; Gocchake sattati dve ca , satta cūḷantare padā . ‘‘ MahantareV0.14 padā vuttā , aṭṭhārasa tato paraṃ ; Aṭṭhāraseva ñātabbā , sesā idha na bhāsitā ’’ ti . Pañhā panettha sadisavissajjanānaṃ vasena samodhānetvā katihi saddhiṃ sabbepi catuttiṃsa honti .
Tattha yaṃP0.128 pucchāya uddhaṭaṃ padaṃ , tadeva yehi khandhādīhi asaṅgahitaṃ , te dhamme sandhāya ekena khandhenātiādi vuttaṃ . Tatrāyaṃ nayo – rūpakkhandhena hi cattāro khandhā nibbānañca khandhasaṅgahena asaṅgahitā . Āyatanadhātusaṅgahena pana ṭhapetvā viññāṇaṃ avasesā saṅgahitāti viññāṇameva tīhipi khandhasaṅgahādīhi asaṅgahitaṃ nāma . Puna tena viññāṇena saddhiṃ nibbānena cattāro khandhā khandhādisaṅgahena asaṅgahitā . Te sabbepi puna viññāṇeneva khandhādisaṅgahena asaṅgahitāti ekena khandhena , ekenāyatanena , sattahi dhātūhi asaṅgahitā nāma honti . Atha vā – yadetaṃ rūpakkhandhena viññāṇameva tīhi khandhādisaṅgahehi asaṅgahitaṃ , tehipi viññāṇadhammehi te rūpadhammāva tīhi saṅgahehi asaṅgahitā . Puna te rūpadhammā viññāṇeneva tīhi saṅgahehi asaṅgahitā . Viññāṇañca khandhato eko viññāṇakkhandho hoti , āyatanato ekaṃ manāyatanaṃ , dhātuto satta viññāṇadhātuyo . Tasmā ‘‘ ekena khandhenā ’’ tiādi vuttaṃ . Iminā upāyena sabbattha yaṃ pucchāya uddhaṭaṃ padaṃ , tadeva yehi dhammehi khandhādivasena asaṅgahitaṃ , tesaṃ dhammānaṃ vasena khandhādayo veditabbā . Tattha dutiyapañhe tāva – rūpaviññāṇānaṃ vasenaM0.14 veditabbā . Vedanādayo hi rūpaviññāṇeheva khandhādisaṅgahena asaṅgahitā . Te ca dve khandhā ekādasāyatanāni sattarasa dhātuyo honti .
195. Tatiyapañhe – viññāṇaṃ rūpādīhi catūhi asaṅgahitanti tesaṃ vasena khandhādayo veditabbā .
196. Catutthapañhe – cakkhāyatanaṃ vedanādīhi catūhīti iminā nayena sabbattha khandhādayo veditabbā . Pariyosāne – rūpañca dhammāyatananti uddānagāthāya dassitadhammāyeva aññenākārena saṅkhipitvā dassitāti . Asaṅgahitenaasaṅgahitapadavaṇṇanā . 6. Chaṭṭhanayo sampayogavippayogapadavaṇṇanā