Issues
選擇版本
Dhātukathāpāḷi
Dhātukathāpāḷi

Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

3. Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā

3. Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā

179. IdāniM0.10P0.124 asaṅgahitenasaṅgahitapadaṃ bhājetuṃ vedanākkhandhenātiādi āraddhaṃ . Tatridaṃ lakkhaṇaṃ – imasmiñhi vāre yaṃ khandhapadena asaṅgahitaṃ hutvā āyatanadhātupadehi saṅgahitaṃ , tassa khandhādīhi saṅgahaṃ pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ . Taṃ pana rūpakkhandhaviññāṇakkhandhacakkhāyatanādīsu na yujjati . Rūpakkhandhena hi cattāro khandhā khandhasaṅgahena asaṅgahitā . Tesu tena ekadhammopi āyatanadhātusaṅgahena saṅgahito nāma natthi . Nanu ca vedanādayo dhammāyatanena saṅgahitāti ? Saṅgahitā . Na pana rūpakkhandhova dhammāyatanaṃ , rūpakkhandhato hi sukhumarūpamattaṃ dhammāyatanaṃ bhajati . Tasmā ye dhammāyatanena saṅgahitā , na te rūpakkhandhena saṅgahitā nāma . Viññāṇakkhandhenapi itare cattāro khandhā asaṅgahitā . Tesu tena ekopi āyatanadhātusaṅgahena saṅgahito nāma natthi . Evaṃ saṅgahitatāya abhāvato etāni aññāni ca evarūpāni cakkhāyatanādīni padāni imasmiṃ vāre na gahitāni . Yāni pana padāniV0.11 viññāṇena vā oḷārikarūpena vā asammissaṃ dhammāyatanekadesaṃ dīpenti , tāni idha gahitāni . Tesaṃ idamuddānaṃ – ‘‘ Tayo khandhā tathā saccā , indriyāni ca soḷasa ; Padāni paccayākāre , cuddasūpari cuddasa . ‘‘ Samatiṃsa padā honti , gocchakesu dasasvatha ; Duve cūḷantaradukā , aṭṭha honti mahantarā ’’ ti . Etesu pana padesu sadisavissajjanāni padāni ekato katvā sabbepi dvādasa pañhā vuttā . Tesu evaṃ khandhavibhāgo veditabbo . Āyatanadhātūsu pana bhedo natthi .
Tattha paṭhamapañhe tāva – tīhi khandhehīti rūpasaññāsaṅkhārakkhandhehi . Āyatanadhātuyo pana dhammāyatanadhammadhātuvasena veditabbā . Tatrāyaṃ nayo – vedanākkhandhena hi nibbānañca sukhumarūpasaññāsaṅkhārāP0.125 ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā . Tesu nibbānaṃ khandhasaṅgahaṃ na gacchati , sesā rūpasaññāsaṅkhārakkhandhehi saṅgahaṃ gacchanti . Āyatanadhātusaṅgahaṃ pana nibbānampi gacchateva . Tena vuttaṃM0.11 – ‘‘ asaṅkhataṃ khandhato ṭhapetvā tīhi khandhehi , ekenāyatanena , ekāya dhātuyā saṅgahitā ’’ ti . Saññākkhandhapakkhe panettha saññaṃ apanetvā vedanāya saddhiṃ tayo khandhā saṅkhārādīsu saṅkhārakkhandhaṃ apanetvā rūpavedanāsaññāvasena tayo khandhā veditabbā .
180. Dutiye – catūhi khandhehīti viññāṇavajjehi . Te hi nirodhena khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā .
181. Tatiye – dvīhīti vedanāsaññākkhandhehi . Rūpārūpajīvitindriyena hi vedanāsaññāviññāṇakkhandhā ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā . Tesu pana vedanāsaññāva āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā . Tena vuttaṃ – ‘‘ vedanāsaññākkhandhehī ’’ ti . Iminā upāyena sabbattha khandhabhedo veditabbo . Ito parañhi khandhānaṃ nāmamattameva vakkhāma .
182. CatuttheV0.12 – tīhi khandhehīti itthindriyapurisindriyesu vedanāsaññāsaṅkhārehi , vedanāpañcake rūpasaññāsaṅkhārehi ; saddhindriyādīsu phassapariyosānesu rūpavedanāsaññākkhandhehi . Vedanāya vedanākkhandhasadisova taṇhupādānakammabhavesu saṅkhārakkhandhasadisova vinicchayo .
183. Pañcame – jātijarāmaraṇesu jīvitindriyasadisova . Jhānena pana nibbānaṃ sukhumarūpaṃ saññā ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā . Tasmā taṃ sandhāya rūpakkhandhasaññākkhandhānaṃ vasena dve khandhā veditabbā .
184. Chaṭṭhe – sokādittaye vedanāya sadiso . Upāyāsādīsu saṅkhārasadiso . Puna vedanāya vedanākkhandhasadiso , saññāya saññākkhandhasadiso , cetanādīsu saṅkhārakkhandhasadisoP0.126 vinicchayo . Iminā upāyena sattamapañhādīsupi saṅgahāsaṅgaho veditabboti . Asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā . 4. Catutthanayo saṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā