10. Indriyayamakaṃ

1. Paṇṇattivāro

Uddesavāravaṇṇanā

1. IndriyayamakeM0.214V0.218 vibhaṅge viyāti yathā indriyavibhaṅge purisindriyānantaraṃ jīvitindriyaṃ uddiṭṭhaṃ , na manindriyānantaraṃ , evaṃ imasmiṃ indriyayamake .

Tañca suttadesanānurodhenāti dassento ‘‘ tīṇimāni … pe … sutte desitakkamenā ’’ ti āha .

Soyaṃ yadatthaṃ tassa sutte desitakkamena uddeso , taṃ dassetuṃ ‘‘ pavattivārehī ’’ tiādi vuttaṃ .

Tattha yathā ‘‘ jīvitindriyan ’’ ti idaṃ rūpajīvitindriyassa arūpajīvitindriyassa ca sāmaññato gahaṇaṃ , evaṃ upādinnassa anupādinnassa cāti āha ‘‘ kammajānaṃ akammajānañca anupālakan ’’ ti .

Atha vā sahajadhammānupālakampi jīvitindriyaṃ na kevalaṃ khaṇaṭṭhitiyā eva kāraṇaṃ , atha kho pabandhānupacchedassapi kāraṇameva .

Aññathā āyukkhayamaraṇaṃ na sambhaveyya , tasmā ‘‘ kammajānañca anupālakan ’’ ti avisesato vuttaṃ , cutipaṭisandhīsu ca pavattamānānaṃ kammajānaṃ anupālakaṃ .

Itīti tasmā .

Taṃmūlakānīti jīvitindriyamūlakāni .

Cutipaṭisandhipavattivasenāti cutipaṭisandhivasena pavattivasena ca .

Tattha yaṃ upādinnaṃ , taṃ cutipaṭisandhivaseneva , itaraṃ itaravasenapi vattabbaṃ .

Yasmā cakkhundriyādīsu purisindriyāvasānesu ekantaupādinnesu ataṃsabhāvattā yaṃ manindriyaṃ mūlameva na hoti , tasmā taṃ ṭhapetvā avasesamūlakāni cakkhundriyādimūlakāni .

Āyatanayamake viyāti yathā āyatanayamake paṭisandhivasenāyatanānaṃ uppādo , maraṇavasena ca nirodho vutto , evamidhāpi cutiupapattivaseneva vattabbāni , tasmā ataṃsabhāvattā jīvitindriyaṃ tesaṃ cakkhundriyādīnaṃ majjhe anuddisitvā ante purisindriyānantaraṃ uddiṭṭhaṃ .

Yaṃ pana cakkhundriyādimūlakesu manindriyaṃ sabbapacchā eva gahitaṃ , tattha kāraṇaṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttameva .

Uddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā .

Niddesavāravaṇṇanā

94. KociV0.219 sabhāvo natthīti koci sabhāvadhammo natthi .

Yadi evaṃ ‘‘ natthī ’’ ti paṭikkhepo eva yuttoti āha ‘‘ na ca rūpādī ’’ tiādi .

‘‘ Sukhā dukkhāM0.215 adukkhamasukhā ’’ tiādīsu sukhadukkhasaddānaṃ sāmaññavacanabhāvepi indriyadesanāyaṃ te visiṭṭhavisayā evāti dassento ‘‘ sukhassa … pe … gahitoyevā ’’ ti āha .

Dukkhassa ca bhedaṃ katvā .

140. Paññindriyāni hontīti āmantāti vuttan ti pajānanaṭṭhena adhipateyyaṭṭhena ca paññindriyāni honti , dassanaṭṭhena pana cakkhūni cāti cakkhu , indriyanti pucchāya ‘‘ āmantā ’’ ti vuttanti adhippāyo .

‘‘ Taṇhāsotamevāhā ’’ ti vuttaṃ ,‘‘ yassa chattiṃsati sotā ’’ tiādīsu ( dha . pa .339) pana diṭṭhiādīnampi sotabhāvo āgato .

Paṇṇattiniddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā .

2. Pavattivāravaṇṇanā

186. Aññadhammanissayenāti ‘‘ yo tesaṃ rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhitī ’’ tiādinā ( dha . sa .634) aññadhammanissayena gahetabbaṃ .

Pavattiñca gahetvā gatesu vissajjanesu , cutipaṭisandhiyo gahetvā gatesu yojanā na labbhatīti adhippāyo .

Alabbhamānā ca sukhadukkhadomanassindriyeheva na labbhati .

Taṃmūlakā ca nayāti sukhindriyādimūlakā ca nayā .

Tehīti sukhindriyādīhi .

Yojanāti ‘‘ pavatte sukhindriyavippayuttacittassa uppādakkhaṇe ’’ tiādinā uppajjamānehi yojanā .

Taṃmūlakā ca tathāyojanāmūlabhūtā ca nayā jīvitindriyādimūlakā ca nayā .

Pākaṭāyevāti pāḷigatiyā eva viññāyamānayojanattā suviññeyyā eva .

Taṃ vacanaṃ .

Somanassavirahitasacakkhukapaṭisandhinidassanavasenāti somanassavirahitasacakkhukapaṭisandhiyeva nidassananti yojetabbaṃ .

Kathaṃ panetaṃ jānitabbaṃ ‘‘ nidassanamattametaṃ , na pana gaṇanaparicchindanan ’’ ti āha ‘‘ na hi catunnaṃyevāti niyamo kato ’’ ti .

Taṃsamānalakkhaṇāti tāyaV0.220 sacakkhukapaṭisandhitāya samānalakkhaṇāti parittavipākaggahaṇaṃ .

Tattha sasomanassapaṭisandhiyo sandhāya upekkhāpaṭisandhiyo nidassanabhāvena vuttāti keci .

Parittavipākapaṭisandhi ca kusalavipākāhetukapaṭisandhi veditabbā .

Sāpi hi sacakkhukā siyā .

Taṃsamānalakkhaṇāti vā tāyaM0.216 upekkhāsahagatāya samānalakkhaṇā yathāvuttaahetukapaṭisandhi ca pañcamajjhānapaṭisandhi ca .

Yadi evaṃ ‘‘ catunnan ’’ ti kasmā gaṇanaparicchedoti āha ‘‘ kāmāvacare … pe … nidassanaṃ katan ’’ ti .

Tenāti upekkhāsahagatamahāvipākanidassanena , yehi samānatāya ime nidassanabhāvena vuttā , te ekaṃsena taṃsabhāvā evāti ayamettha adhippāyo .

Tenāha ‘‘ yathā sasomanassa … pe … to hotī ’’ ti .

Nanu ca gabbhaseyyakesu ayamattho ekaṃsato na labbhatīti āsaṅkaṃ sandhāyāha ‘‘ gabbhaseyyakānañca … pe … dassitā hotī ’’ ti .

Tenāha ‘‘ sacakkhukānan ’’ tiādi .

Tattha yadi sahetukapaṭisandhikānaṃ kāmāvacarānaṃ niyamato sacakkhukādibhāvadassanaṃ gabbhaseyyakavasena labbheyya , yuttametaṃ siyāti codanaṃ sandhāyāha ‘‘ gabbhaseyyakepi hī ’’ tiādi .

Tathā āyatanayamake dassitan ti idaṃ āyatanayamakavaṇṇanāyaṃ attanā vuttaṃ ‘‘ evañca katvā indriyayamake ’’ tiādivacanaṃ sandhāya vuttaṃ .

Tattha hi somanassindriyuppādakakammassa ekantena cakkhundriyuppādanato gabbhepi yāva cakkhundriyuppatti , tāva uppajjamānatāya ‘‘ abhinanditabbattā ’’ ti vuttaṃ .

Sanniṭṭhānena saṅgahitānan ti ‘‘ yassa vā pana somanassindriyaṃ uppajjatī ’’ ti etena sanniṭṭhānena saṅgahitānaṃ .

Itthīnaṃ aghānakānaṃ upapajjantīnanti ādīsūti ādi -saddena ‘‘ itthīnaṃ acakkhukānaṃ upapajjantīnan ’’ tiādiṃ saṅgaṇhāti .

Te evāti gabbhaseyyakā eva .

Taṃsamānalakkhaṇan ti sopekkhaacakkhukapaṭisandhibhāvena samānalakkhaṇaṃ .

Tatthāti ahetukapaṭisandhicitte .

Samādhileso dubbalasamādhi yo cittaṭṭhitimatto .

Tasmāti yasmā cittaṭṭhiti viya dubbalaṃ vīriyaṃ natthi , yo ‘‘ vīriyaleso ’’ ti vattabbo , tasmā , lesamattassapi vīriyassa abhāvāti attho .

Aññesūti ahetukapaṭisandhicittato aññesu .

Kesucīti ekaccesu .

Ubhayenapi manodvārāvajjanahasituppādacittaṃ vadati .

Idhāti ahetukapaṭisandhicitte .

Samādhivīriyāni indriyappattāni ca na hontīti samādhikiccaṃ paṭikkhipati , na samādhimattaṃ , naV0.221 vīriyalesassa sabbhāvatoti yojetabbaṃ .

Tenevāha ‘‘ visesanañhi visesitabbe pavattatī ’’ ti .

Yasmiṃ vīriye sati indriyuppatti siyā , tadeva tattha natthīti attho .

ApāyeM0.217 opapātikavasenāti idaṃ sugatiyaṃ opapātiko vikalindriyo na hotīti katvā vuttaṃ ,‘‘ labbhanteva ñāṇavippayuttānan ’’ ti pana vuttattā ‘‘ duhetukapaṭisandhikānaṃ vasenā ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ .

Tesan ti itthipurisindriyasantānānaṃ .

Itthipurisindriyānaṃ pana uppādanirodhā abhiṇhasova hontīti .

Paṭhamakappikādīnan ti ettha ādi -saddena gahitānaṃ parivattamānaliṅgānaṃ vasena uppādanirodhaggahaṇaṃ veditabbaṃ .

Paṭhamakappikānaṃ pana vasena uppādo eva labbhati .

‘‘ Cutiupapattivaseneva dutiyapucchāsupi sanniṭṭhānehi gahaṇaṃ veditabban ’’ ti idaṃ upādinnaindriyehi niyamitattā vuttaṃ .

190. Santānuppattinirodhadassanatoti santānavasena uppādanirodhānaṃ dissamānattā .

Etena rūpajīvitindriyassa cakkhundriyādisamānagatikataṃ yuttito sādheti .

Āgamato pana ‘‘ vinā somanassenā ’’ tiādinā parato sādhessati .

Chedoti nāmaṃ daṭṭhabbaṃ sarūpadassaneneva saṃsayachedanato .

Tassāti rūpajīvitindriyassa .

Te ca asaññasattā .

Nanu ca uppādova jīvitindriyassa cutiupapattivasena vattabbo , na anuppādoti āha ‘‘ anuppādo … pe … na pavatte ’’ ti .

Ayañca nayo na kevalaṃ purimakoṭṭhāse eva , atha kho itarakoṭṭhāsepi gahito evāti dassento ‘‘ pacchimakoṭṭhāsepī ’’ tiādimāha .

‘‘ Upapatticittassa uppādakkhaṇe ’’ ti kasmā vuttanti yenādhippāyena codanā katā , tamadhippāyaṃ vivarituṃ ‘‘ nanu suddhāvāsan ’’ tiādi vuttaṃ .

Na vattabban ti ‘‘ upapajjantānan ’’ ti na vattabbaṃ ,‘‘ upapatticittassa uppādakkhaṇe ’’ icceva vattabbanti attho .

Idāni yathā ‘‘ upapajjantānan ’’ ti na vattabbaṃ , taṃ dassetuṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādi vuttaṃ .

Somanassamanindriyānan ti somanassindriyamanindriyānaṃ , ayameva vā pāṭho .

Tadāti paṭhamassa rūpajīvitindriyassa dharamānakāle .

Tasmāti yasmā rūpārūpajīvitindriyānaṃ attheva kālabhedo , ubhayañcettha jīvitindriyabhāvasāmaññena ekajjhaṃ katvā gayhati , tasmā .

Ubhayan ti somanassindriyajīvitindriyantiV0.222 idaṃ ubhayaṃ .

Uppādakkhaṇena nidassitan ti etena ‘‘ upapatticittassa uppādakkhaṇe ’’ ti idaṃ nidassanamattanti dasseti .

Idāni tamevatthaṃ udāharaṇena pākaṭataraṃ kātuṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādi vuttaṃ .

TatthaM0.218 yathā tādisānaṃ anekesaṃ cittānaṃ bhaṅgakkhaṇe labbhamānaṃ tadekadesena sabbapaṭhamassa upapatticittassa bhaṅgakkhaṇena nidassitaṃ , evamidhāpi khaṇadvaye labbhamānaṃ tadekadesena uppādakkhaṇena nidassitanti evaṃ nidassanattho veditabbo .

Tesan ti jīvitindriyādīnaṃ .

Aññatthāti pavatte .

Idhāti anāgatakālabhede .

Na na sambhavati upapattikkhaṇassa viya tato paraṃ pavattikkhaṇassapi anāgatakālabhāvato .

Tasmāti upapattito aññatthāpi yathādhippetauppādasambhavato .

Ayañca attho vārantarepi dissatīti dassento āha ‘‘ evañca katvā ’’ tiādi .

Na hītiādinā tamevatthaṃ samattheti .

Tattha api pacchima … pe … sandhikassāti api -saddena ‘‘ ko pana vādo apacchimabhavikassa somanassasahagatapaṭisandhikassā ’’ ti dasseti .

Apacchimabhavikassa cutito pacchā ‘‘ somanassindriyaṃ nirujjhissatī ’’ ti vattabbameva natthīti āha ‘‘ cutito pubbevā ’’ ti .

Ettha hi paṭhamapucchāsu sanniṭṭhānatthotiādīsu ayaṃ saṅkhepattho – ettha ‘‘ yassa cakkhundriyaṃ uppajjissatī ’’ ti evamādīsu yamakesu yā paṭhamapucchā , tāsu sanniṭṭhānapadasaṅgahito attho .

Pucchitabbatthanissayoti ‘‘ tassa somanassindriyaṃ uppajjissatī ’’ tiādikassa pucchitabbassa atthassa nissayabhūto mādisova mayā sadiso eva attho upapattiuppādindriyavā upapattikkhaṇe uppādāvatthaindriyasahito , ubhayuppādindriyavā paṭisandhipavattīsu uppādāvatthaindriyasahito vā .

Paṭinivattitvāpi pucchitabbatthassa nissayoti ‘‘ yassa vā panā ’’ tiādinā paṭinivattitvā pucchitabbassapi saṃsayatthassa nissayoti evaṃ iminā viya ajjhāsayena ‘‘ yassa vā pana somanassindriyaṃ uppajjissatī ’’ tiādīsu dutiyapucchāsu sanniṭṭhānatthameva sanniṭṭhānapadasaṅgahitameva atthaṃ niyameti .

Tattheva tāsu eva pubbe vuttapaṭhamapucchāsu eva .

Pucchitabbaṃ ‘‘ tassa somanassindriyaṃ uppajjissatī ’’ tiādīsu anāgatabhāvamattena sarūpato gahitaṃ uppādaṃ uppādasaṅkhātaṃ ,‘‘ tassa somanassindriyaṃ nirujjhissatī ’’ tiādīsu anāgatabhāvamattena sarūpato gahitaṃ nirodhaṃ vā nirodhasaṅkhātaṃ vā saṃsayatthaṃ na niyametīti .

Evan ti vuttappakārena sanniṭṭhānatthassa niyamo hoti , na saṃsayatthassa , tasmā ‘‘ yassa vā pana … pe … āmantā ’’ ti vuttaṃ .

Esa nayoti yvāyaṃ uppādavāre vicāro vutto , nirodhavārepi eseva nayo .

Tathā hi ‘‘ yassaM0.219V0.223 vā pana somanassindriyaṃ nirujjhissati , tassa cakkhundriyaṃ nirujjhissatīti ?

Āmantā ’’ ti vuttaṃ .

Evaṃ avuttattāti uppādanirodhānaṃ anāgatānaṃ sarūpena avuttattā .

Na hi tattha te sarūpena vuttā , atha kho ‘‘ nuppajjissatī ’’ ti paṭikkhepamukhena vuttā .

Tatthāti anulome .

Na evaṃ yojetabbā paṭilome .

Tameva ayojetabbataṃ ‘‘ yathā hī ’’ tiādinā vivarati .

Uppādanirodhe atikkamitvā uppādanirodhā sambhavanti yojetuṃ , tathā uppādanirodhe appatvā uppādanirodhā sambhavanti yojetunti yojanā .

Idañca dvayaṃ yathānulome sambhavati , na evaṃ paṭilome .

Tenāha ‘‘ na evaṃ … pe … sambhavantī ’’ ti .

Tattha kāraṇamāha ‘‘ abhūtābhāvassa … pe … sambhavānupapattito ’’ ti .

Abhūtābhāvassāti abhūtassa abhāvassa , abhūtassa uppādassa nirodhassa ca abhāvassāti adhippāyo .

Tenāha ‘‘ abhūtuppādanirodhābhāvo ca paṭilome pucchito ’’ ti , tasmā ‘‘ āmantā ’’ ti ca vuttaṃ , na vuttaṃ vissajjananti sambandho .

Assa visesarahitassa abhūtābhāvassāti imassa yathāvuttassa yathā rūpābhāvo vedanābhāvoti koci abhāvopi visesasahito , na evamayanti visesarahitassa abhūtābhāvassa .

Kālantarayogābhāvatoti kālavisesayogābhāvato .

Yādisānan ti yāni bhūtāni na vattamānāni sati paccaye uppajjanārahāni , tesaṃ anāgatānanti attho .

Uppādanirodhābhāvena pucchitabbassāti ‘‘ nuppajjissati na nirujjhissatī ’’ ti evaṃ uppādassa nirodhassa ca abhāvena pucchitabbassa atthassa .

Sannissayo nissayabhūto sanniṭṭhānena sannicchito sanniṭṭhānapadasaṅgahito .

So yathāvutto attho nissayo etesanti tannissayā .

Tādisānaṃyeva anāgatānaṃyeva upapatticutiuppādanirodhānaṃ upapatticutisaṅkhātauppādanirodhānaṃ anuppādānirodhānaṃ paṭikkhepavasena .

Jīvitādīnampi jīvitamanindriyādīnampi .

Anuppādānirodhā saṃsayapadena pucchitā honti ‘‘ yassa somanassindriyaṃ nuppajjissati , tassa somanassindriyaṃ na nirujjhissatī ’’ ti .

‘‘ Āmantā ’’ ti vuttaṃ vibhajitvā vattabbassa abhāvato .

Tenāha ‘‘ na vuttaṃ … pe … vissajjanan ’’ ti .

YeM0.220 sopekkhapaṭisandhikā bhavissanti rūpaloke , te saṅgahitāti yojanā .

Taṃsamānalakkhaṇatāyāti tena sopekkhapaṭisandhikabhāvena samānalakkhaṇatāya .

Taṃ pamādalikhitaṃ dhammayamakeV0.224 tādisasseva vacanassa abhāvato .

Tatthapi yaṃ vattabbaṃ , taṃ cittayamake vuttaṃ ‘‘ na hi khaṇapaccuppanne uppajjitthāti atītavohāro atthī ’’ tiādinā .

Pavattivāravaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Pariññāvāravaṇṇanā

435-482.

Lokiyaabyākatehīti phaladhammanibbānavinimuttehi abyākatehi .

Tāni upādāyāti tāni lokiyaabyākatāni upādāya .

Taṃsamānagatikānaṃ manindriyādīnaṃ ‘‘ so vedanākkhandhaṃ parijānātīti ?

Āmantā ’’ tiādinā ( yama .1. khandhayamaka .206) vedanākkhandhādīnaṃ viya pariññeyyatā vuttā .

Yañhi parijānitabbaṃ , tadeva parijānātītiādinā vuttaṃ .

Evamaviparīte atthe siddhepi codako ‘‘ missakattā ’’ ti ettha labbhamānaṃ lesaṃ gahetvā codeti ‘‘ yadi pariññeyyamissakattā ’’ tiādinā .

Tassattho – yathā idha pariññeyyamissakānaṃ pariññeyyatā vuttā , evamaññatthāpi sā tesaṃ vattabbā , tathā bhāvetabbamissakānaṃ bhāvetabbatāti .

Tenāha ‘‘ kasmā dhammayamake ’’ tiādi .

Kusalākusalesu bhāvanāpahānābhiniveso hoti , yena vuttaṃ ‘‘ so taṃ akusalaṃ pajahati , kusalaṃ bhāvetī ’’ tiādi .

Na abyākatabhāvan ti ekena yathā phassadvārato viya viññāṇadvārato kusalādīnaṃ uppattipariyāyo , evaṃ vedanākkhandhādīnaṃ viya na abyākatādīnaṃ pariññeyyatāpariyāyoti dasseti .

Kusalākusalabhāvena aggahitāti samudayasabhāvena aggahitāti attho .

Kusalākusalāpīti kusalākusalabhāvāpi samānā .

BhāvetabbapahātabbabhāvehiM0.221 vināpi hoti , yo na maggasamudayasaccapakkhiyo .

Yathā ‘‘ aniccaṃ rūpan ’’ ti ettha ‘‘ aniccameva rūpaṃ , na niccan ’’ ti paṭiyogivinivattanameva eva-kārena karīyati , na tassa dukkhānattatādayo nivāritā honti , evaṃ ‘‘ pahātabbamevā ’’ ti ettha eva-saddena paṭiyogibhūtaṃ appahātabbameva nivattīyati , na tato aññavisesāti dassento āha ‘‘ etena pahātabbamevā ’’ tiādi .

BhāvetabbabhāvoV0.225 eva tassa aññindriyassa gahito ukkaṃsagativijānanato .

‘‘ Parato likhitabbaṃ uppaṭipāṭiyā likhitan ’’ ti kasmā vuttaṃ .

Dve puggalāti hi ādi anulome āgataṃ uddhaṭaṃ , cakkhundriyaṃ na parijānātītiādi pana paṭilome .

Domanassindriyaṃ na pajahanti nāmāti idaṃ ‘‘ no ca domanassindriyaṃ pajahantī ’’ ti pāḷipadassa atthavacanaṃ .

Yaṃ pana ‘‘ cakkhundriyamūlakaṃ atikkamitvā domanassindriyamūlake idaṃ vuttan ’’ ti vuttaṃ , paṭilome āgataṃ sandhāya vuttattā taṃ na yuttaṃ , na taṃ aṭṭhakathācariyā paṭhamaṃ āgataṃ padaṃ laṅghitvā tādisasseva pacchā āgatapadassa atthavaṇṇanaṃ karonti .

Padānukkamato eva hi aṭṭhakathāyaṃ atthavaṇṇanā āraddhā , pariyosāpitā ca , tasmā anupaṭipāṭiyāva likhitaṃ , na uppaṭipāṭiyāti daṭṭhabbaṃ ‘‘ dve puggalā ’’ tiādikassa anulome āgatassa uddhaṭattā .

Etthāti etasmiṃ pariññāvāre .

Cha puggalāti puthujjanena saddhiṃ yāva anāgāmimaggaṭṭhā cha puggalā .

Abhinditvā gahito tattha bhabbābhabbānaṃ kiccavisesassa aggahitattā .

Yattha pana sati puthujjanaggahaṇasāmaññe bhabbānaṃ kiccaṃ gahitaṃ , yattha ca abhabbānaṃ , tattha te eva bhinditvā vuttā hontīti dassento ‘‘ ye ca puthujjanā maggaṃ paṭilabhissanti , ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissantī ’’ ti ca ādimāha .

Arahāti ariyo , ayameva vā pāṭho .

Paṭhamamaggaphalasamaṅgīti purimamaggaphalasamaṅgī .

Itaroti arahā .

Evaṃ puggalabhedaṃ ñatvāti idha puthujjano so ca abhabboti gahito , idha bhabbo idha ariyā , ye ca paṭhamamaggaphalasamaṅgino yāva aggamaggaphalasamaṅginoti evaṃ yathāvuttaṃ puggalavibhāgaṃ ñatvā .

Tattha tatthāti tesaṃ dve puthujjanā aṭṭha ariyāti imesaṃ yathāvuttapuggalānaṃ bhedato abhedato ca gahaṇavasena āgate tasmiṃ tasmiṃ pāṭhapadese .

Sanniṭṭhānenāti sanniṭṭhānapadavasena , nicchayavaseneva vā .

NiddhāretvātiM0.222 nīharitvā .

Vissajjanaṃ yojetabban ti vissajjanavasena pavattapāḷiyā yathāvuttaatthadassanena sambandhato vibhāvetabboti .

Pariññāvāravaṇṇanā niṭṭhitā .

Indriyayamakavaṇṇanā niṭṭhitā .

Yamakapakaraṇa-anuṭīkā samattā .

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Issues

Yamakapakaraṇa-anuṭīkā

Yamakapakaraṇa-anuṭīkā