ဉာတပရိညာ၊ ဉာတပရိညာသည်။
ပစ္စယပရိဂ္ဂဟ ပရိယောသာနာ၊ အကြောင်းတရားတို့ကို ပိုင်းခြား၍ယူတတ်သော ဉာဏ်ဟူသော အဆုံးရှိ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပစ္စယဒီပကေန၊ ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့၏အကြောင်းကိုပြတတ်သော။
မူလယမကေန၊ ဖြင့်။
ဉာတပရိညံ
ဉာတပရိညာ။ ။ သိသင့် သိထိုက်သည်ကို ပိုင်းခြား၍ သိသော ဉာဏ်သည် "ဉာတပရိညာ"မည်၏။ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သိထိုက်သောတရားသည် "လက္ခဏ ရသ ပစ္စုပဋ္ဌာနဝသေန နာမရူပပရိဂ္ဂဟော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနာမ၊ တေသမေဝ စ နာမရူပါနံ ပစ္စယ ပရိဂ္ဂဟော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိနာမ"နှင့်အညီ နာမ်ရုပ်တရားနှင့် ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်း ဖြစ်သော အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ကံ အာဟာရ ဖဿ ဝိညာဏ် တရားများတည်း။ ထိုတရားတို့ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ပိုင်းခြား၍ ယူတတ် သိတတ်သော ဉာဏ်သည် (ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ကင်္ခါဝိတရဏ ဝိသုဒ္ဓိသည်) "ဉာတပရိညာ"မည်၏။
၊ ကို၎င်း။
[ဝိဘာဝေတွာ၌ စပ်။]
ခန္ဓာဒီသု၊ တို့၌။
တီရဏဗာဟုလ္လတော၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ, အနတ္တဟု ဆုံးဖြတ်တတ်သောဉာဏ်၏ များသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ခန္ဓာဒိ ယမကေဟိ၊ ခန္ဓယမကအစရှိသော ယမကတို့ဖြင့်။
တီရဏပရိညဉ္စ
တီရဏပရိညာ။ ။ "ရူပံ အနိစ္စံ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ" စသည်ဖြင့်ရုပ် နာမ် ခန္ဓာတို့ကို အနိစ္စဟု၎င်း ဒုက္ခဟု၎င်း အနတ္တဟု၎င်း အဖန်ဖန်ရှုတတ်သော အနုပဿနာ ပညာသည် (သမ္မသနဉာဏ်စသောဉာဏ်သည်) အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ ချည်းသာဟု ဆုံးဖြတ်သောအားဖြင့် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်သိတတ်သော်ကြောင့် တီရဏပရိညာ မည်၏။
၊ တီရဏပရိညာကို၎င်း။
ဝိဘာဝေတွာ၊ ထင်စွာပြတော်မူပြီး၍။
ပဟာနပရိညာ
ပဟာန ပရိညာ။ ။ သမ္မသနဉာဏ်မှ စ၍ အနုလောမဉာဏ်တိုင်အောင်သော တီရဏပရိညာဖြင့် ရုပ် နာမ်တရားတို့ကို ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ကိလေသာတို့ကို (အနုသယတို့ကို) အကြွင်းမဲ့ဖြတ်တတ်သော မဂ်ဉာဏ်သည် ပဟာနပရိညာမည်၏။ [ဤပရိညာ ၃-ပါးကို ခန္ဓယမက ပဏ္ဏတ္တိ ဥဒ္ဒေသ မူလဋီကာနိဿယနှင့် ဓမ္မဟဒယ ဝိဘင်းမူလဋီကာနိဿယတို့၌လည်း ပြခဲ့ပြီ။]
သည်။
အနုသယပဟာနန္တာ၊ အနုသယကိုပယ်ခြင်းလျှင် အဆုံးရှိ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပဟာတဗ္ဗမုဒ္ဓဘူတေဟိ၊ ပယ်ထိုက်သော တရားတို့၏ ဦးထိပ်တဖွယ် ဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။
အနုသယေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ပဟာနပရိညံ၊ ကို။
ဝိဘာဝေတုံ
ဝိဘာဝေတွာ။ ။ ဝိဘာဝန ကိရိယာသည် ဒဿနကိရိယာကဲ့သို့တိုက်ရိုက်ပြသော ကိရိယာ မဟုတ်။ အကြောင်းကို ပြသောအားဖြင့်အကျိုးကိုလည်း သိစေသောကြိယာတည်း။ ထို့ကြောင့် ထိုပရိညာတို့၏ အကြောင်းဖြစ်သော မူလ,ခန္ဓ, အာယတန, ဓာတ်တို့ကိုပြလိုက်လျှင် ထိုပရိညာတို့ကိုလည်းပြရာရောက်သောကြောင့် အကြောင်းဖြစ်သော မူလ, ခန္ဓစသည်ကို ပြသောယမကတို့ဖြင့် ထိုပရိညာတို့ကိုလည်း "ဝိဘာဝေတွာ,ဝိဘာဝေတုံ" ဟု ဆိုသည်။
၊ ထင်စွာပြတော်မူခြင်းငှာ။
အနုသယ ယမကံ (ဘဂဝတာ) အာရဒ္ဓံ။လဗ္ဘမာနဝသေနာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
အနုသယဘာဝေန၊ အနုသယ၏အဖြစ်ဖြင့်။
လဗ္ဘမာနာနံ၊ ရထိုက်သောတရားတို့၏။
ဝသေန၊ အပြားဖြင့်။
(ဧကဒေသံ သင်္ဂဏှိတွာ၌စပ်)
ဣတိအတ္ထော။
တီဟိ၊ ကုန်သော။
အာကာရေဟိ၊ အခြင်းအရာတို့ဖြင့် (ပရိစ္ဆေဒ, ပရိစ္ဆိန္နုဒ္ဒေသ, ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာန ဟူသောအခြင်းအရာတို့ဖြင့်)။
အနုသယာနံ၊ တို့ကို။
ဂါဟာပနံ၊ ယူစေခြင်းသည်။
(ဟောတိ)။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
တေသု၊ ထိုအနုသယတို့ကို။
တထာ၊ ထို ၃-ပါးသော အခြင်းအရာတို့ဖြင့်။
အဂ္ဂဟိတေသု၊ မယူအပ်ကုန်လသော်။
အနုသယဝါရာဒိပါဠိယာ၊ အနုသယဝါရ အစရှိသောပါဠိတော်၏။
ဝါ၊ ကို။
ဒုရဝဗောဓတ္တာ၊ မသိအပ် မသိနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဧတ္ထ ပုရိမေသူတိ
ဧတ္ထ ပုရိမေသု။ ။ "ဧတ္ထ" ဖြင့် အဋ္ဌကထာဝယ်အနီး၌ ဆိုအပ်ပြီးသော "သာနုသယဝါရော, ပဇဟနဝါရော" စသော ၅-ဝါရ ကိုယူစေလို၍ "ဧတေသု သာနုသယဝါရာဒီသု" ဟု ဧတ္ထကို ဖွင့်သည်။ "ပုရိမေသု" ကားအဋ္ဌကထာ၌ လာသော "တီသု ဝါရေသု" ၏ ဝိသေသနတည်း။ [စာအုပ်တို့၌ "အယံ ပနေတ္ထ ပုရိမေသူတိ" ဟု သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗပုဒ်ကို ထုတ်ပြထားသော်လည်း "အယံ" ကို မဖွင့်သောကြောင့်၎င်း, အနုဋီကာ၌ "ဧတ္ထ ပုရိမေသူတိ ပဒုဒ္ဓါရော" ဟုဆိုသောကြောင့်၎င်း "ဧတ္ထ ပုရိမေသု" ဟုသာ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗပုဒ် ရှိစေသင့်ပါသည်။ ထို့ပြင် ရှေးနိဿယ၌ "ဧတေသု သာနုသယဝါရာဒီသု၊ ကုန်သော။ ပုရိမေသု၊ ရှေးဖြစ်သော ဝါရတို့၌" ဟု ပေးလေ၏။ ပုရိမေသု၏ စပ်ဖို့ရာ "တီသု ဝါရေသု" ဟု တိုက်ရိုက်ရှိသောကြောင့် ထိုအနက်ကို စဉ်းစားပါ။]
၊ ဟူသောစကားရပ်၌။
သာနုသယဝါရာဒီသု၊ သာနုသယဝါရအစရှိကုန်သော။
ဧတေသု၊ ဤ ၅-ဝါရတို့သည်။
ပုရိမေသု၊ ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော။
(တီသု ဝါရေသု၌ စပ်)၊ ဣတိအတ္ထော။အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော၊ အနက်ထူး၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
ကာမဓာတုံ ဝါ ပန။ ပေ။ စုတဿာတိ၊ ဟူသော။
ဧဝမာဒိမှိ
ဧဝမာဒိမှိ။ ပေ။ သိယာတိ။ ။ [စာအုပ်တို့၌ "ဧဝမာဒီဟိ" ဟု ရှိသော်လည်း ဝုစ္စမာနေနှင့်အရ တူသောကြောင့် "ဧဝမာဒိမှိ" ဟု ရှေးနိဿယအတိုင်း ဝိဘတ်တူရှိမှ သင့်သည်။] "ကာမဓာတုံ ဝါ ပန" စသည်ဖြင့် ပဋိလောမပုစ္ဆာကို ဟောတော်မမူအပ်လျှင် (အနုလောမ ပဋိလောမ စုံမှ ယမကအမည်ရသောကြောင့် ဤဓာတုဝါရ၌ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာတို့သည် အဘယ်မှာ ယမကဒေသနာ မည်နိုင်ပါအံ့နည်း-ဟူသော စောဒနာကို "နာယံ ယမကဒေသနာ" ဟုဖြေသည်။ ဤဓာတုဝါရသည် ယမကဒေသနာ မဟုတ်ပါ၊ စုတိပဋိသန္ဓေအားဖြင့် အနုသယတို့၏ ဖြစ်ရာဌာနကို ပြသော ဒေသနာတော်သာဖြစ်သည်။ ယမကဒေသနာ အစစ်မဟုတ်ပါသော်လည်း ယမကဒေသနာတို့က များသောကြောင့် ဓာတုဝါရနှင့်တကွ ဝါရအားလုံးကို တဗ္ဗာဟုလ္လ နည်းအားဖြင့် "အနုသယ ယမက" ဟု ခေါ်နိုင်ပါသည်။
၊ ဤသို့အစရှိသော စကားရပ်ကို။
အဝုစ္စမာနေ၊ ဟောတော်မမူအပ်သော် (ဟောတော်မမူအပ်လျှင်။)
ကထံ၊ အဘယ်သို့လျှင်။
ဝါ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။
အယံ၊ ဤဓာတုဝါရဒေသနာသည်။
ယမကဒေသနာ၊ ယမကဒေသနာသည်။
ဝါ၊ အစုံအားဖြင့်ဟောတော်မူအပ်သော ဒေသနာသည်။
သိယာ၊ ဖြစ်နိုင်ပါအံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤကားစောဒနာတည်း။အယံ၊ ဤ ဓာတုဝါရ ဒေသနာသည်။
ယမကဒေသနာ၊ သည်။
န၊ မဟုတ်။
ပန၊ အဟုတ်ကား။
ပုရိမဝါရေဟိ၊ ရှေ့ဝါရတို့ဖြင့်။
ယမကဝသေန၊ အစုံ၏အစွမ်းဖြင့်။
ဒေသိတာနံ၊ ကုန်သော။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
စုတိဥပပတ္တိဝသေန၊ စုတိပဋိသန္ဓေတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။
အနုသယဋ္ဌာနံပရိစ္ဆေဒဒဿနံ၊ ကိန်းရာဌာန၏ အပိုင်းအခြားကိုပြကြောင်း စကားရပ်တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ယမကဒေသနာမဟုတ်ပါသော်လည်း။
ယမကဒေသနာဗာဟုလ္လတော၊ ယမကဒေသနာ၏ များသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သဗ္ဗဝါရသမုဒါယဿ၊ အလုံးစုံသောဝါရတို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော ပါဠိရပ်၏။
အနုသယယမကံတိ နာမံ၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
အထဝါ
အထဝါ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ။ ပဋိလောမပုစ္ဆာတို့ကို တိုက်ရိုက်ဟောတော် မမူအပ်ပါသော်လည်း အနက်အားဖြင့် (အရကောက်အားဖြင့်) ရနိုင်ကုန်၏။ ထိုသို့ရနိုင်သောကြောင့် "ယမက" ဟုပင် ခေါ်နိုင်၏။ ရနိုင်သော်လည်း အနက်အရကောက်မထူးသောကြောင့် ဟောတော်မမူတော့။
၊ ကား။
ပဋိလောမ ပုစ္ဆာပိ၊ တို့ကိုလည်း။
အတ္ထဝသေန၊ အနက်နှင့်စပ်သဖြင့်။
လဗ္ဘန္တိ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ပဋိလောမပုစ္ဆာတို့ကို ရနိုင်ပါသော်လည်း။
အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော၊ အနက်အထူး၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တာ။
ဣတိ၊ သို့။
လဗ္ဘမာနတာ ဝသေန၊ ရအပ်သည်၏အဖြစ်၏အစွမ်းဖြင့်။
ဧတိဿာပိဒေသနာယ၊ ဤဓာတုဝါရဒေသနာတော်၏လည်း။
ယမကဒေသနတာ၊ ယမကဒေသနာတော်၏အဖြစ်ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ။အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဧတေန၊ ပါဌ်ဖြင့်။
ကာရဏလာဘေ၊ အကြောင်းကို ရခြင်းသည်။
(သတိ၊ သော်။)
ဥပ္ပတ္တိ အရဟတံ၊ ဖြစ်ခြင်းကို လိုက်သည်၏အဖြစ်ကို။
ဒဿေတိ။
ဟိ၊ မှန်။
အပ္ပဟီနာ၊ မဂ်ဖြင့်မပယ်အပ်သေး ကုန်သော။
အနုသယာ၊ တို့သည်။
ကာရဏလာဘေ၊ အကြောင်းကိုရခြင်းသည်။
သတိ၊ သော်။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
စ၊ ဆက်။
ယာဝ၊ လောက်။
မဂ္ဂေန၊ သည်။
တေသံ၊ ထိုအနုသယတို့၏။
အနုပ္ပတ္တိအရဟတာ၊ ဖြစ်ခြင်းကို မထိုက်သည်၏အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
န ကတာ၊ မပြုအပ်သေးသည်။
ဟောတိ+တာဝ၊ လောက်။
တေ၊ ထိုအနုသယတို့သည်။
ဧဝံပကာရာ ဧဝ၊ ဤသို့လျော်သောအကြောင်းကို ရသည်ရှိသော် ဖြစ်ခြင်းငှာထိုက်ကုန်သည်အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိကုန်သည်သာ။
[အနုသယပ္ပကာရာ ကာရဏလာဘေ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟာ ဣစ္စေဝ အတ္ထော၊-အနု။]
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အနုသယာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စန္တိ။
ဧဝံပကာရော
သော ဧဝံ ပကာရော။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနတာ။ ။ ခန္ဓယမိုက် စသည်၌ယဿရူပက္ခန္တေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ-စသည်ဖြင့်လာသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကိရိယာသည် တကယ်ဖြစ်နေသော ခန္ဓာစသည်ကို ဟောသကဲ့သို့ "ယဿ ကာမရာဂါနုသယောဥပ္ပဇ္ဇတိ"စသည်ဖြင့် ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရဝယ် ဟောတော်မူအပ်သော ဥပ္ပဇ္ဇတိကိရိယာသည် တကယ်ဖြစ်နေသော အနုသယကို ဟောသည်မဟုတ်။ ဖြစ်ထိုက်သော အနုသယကိုဟော၏။ ထို့ကြောင့် "ယဿ ကာမရာဂါနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ပဋိသာနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ပုစ္ဆာ၌ တကယ်ဖြစ်သည်ကိုမမေး, ဖြစ်ထိုက်ခြင်းကို မေးသောကြောင့် "အာမန္တာ၊ ကာမရာဂဖြစ်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်မှာ ပဋိဃလည်းဖြစ်ဆဲ" ဟု ဖြေနိုင်သည်။
၊ ဤသို့သဘောရှိသော။
သော၊ ထိုအနုသယကို။
ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒေန၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒါဖြင့်။
ဂဟိတော၊ ယူတော်မူအပ်ပြီ။
ခန္ဓယမကာဒီသု ဝိယ၊ သို့။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနတာ၊ တကယ်ဖြစ်နေသည်၏အဖြစ်ကို။
(ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒေန)။
န (ဂဟိတော)၊ ယူတော်မူအပ်သည်မဟုတ်။တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။
ယဿ ကာမရာဂါနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ပဋိဃာနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အာမန္တာတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသဖြင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော၊ ကို။
အနုသယဝါရေန၊ အနုသယဝါရနှင့်။
နိန္နာနာကရဏော၊ အသီးအခြားပြုကြောင်း အထူးမရှိသည်ကို။
ဝိဘတ္တော၊ ဝေဖန်တော်မူအပ်ပြီ။
ပန၊ ဆက်။
အနုရူပံ၊ လျော်သော။
ကာရဏံ၊ ကို။
လဘိတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ သော်။
ယေ၊ အကြင်ကိလေသာတို့သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇိံသု၊ အတိတ်ကလည်းဖြစ်ကုန်ပြီ။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ စ၊ ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်ဆဲ။
တေပိ၊ ထိုကိလေသာတို့သည်လည်း။
အပ္ပဟီနဋ္ဌေန၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးကုန်သည်၏ အဖြစ်ဟူသောအနက်ကြောင့်။
ထာမဂတာ၊ အားအစွမ်းသို့ ရောက်ကုန်သည်။
အနုဋီကာ။ ။ "ဥပ္ပတ္တိအရဟတံ ဒဿေတီတိ ဣမိနာ နိပ္ပရိယာယေန အနုသယာ အနာဂတာတိ ဒဿိတံ ဟောတိ၊ အနုသယတို့ကို မုချအားဖြင့် အနာဂတ်ဟု ဋီကာဆရာပြ၏" ဟု ဆို၏။ မူလဋီကာဆရာသည် အနုသယကို အနာဂတ်ဟု မဆိုလိုပါ။ ထို့ပြင်-"ယတော တေ မဂ္ဂဝဇ္ဇာ=ယင်းသို့အနာဂတ်ဖြစ်သည့်အတွက် အနုသယတို့ကိုမဂ်က ပယ်သတ်ရသည်" ဟုအကြောင်းပြ၏။ မဂ်သည် အနာဂတ်,ကိလေသာကို ပယ်သည်မဟုတ်။ ဘူမိလဒ္ဓုပ္ပန္နဖြစ်သော အနုသယကိလေသာကိုသာ ပယ်သည်" ဟု ဆိုပါသည်။ [ သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင် ပုဂ္ဂလဘေဒ အခဏ်းကို ကြည့်ပါ။] ထို့ကြောင့် "အနုသယကိလေသာတို့သည် မုချအနာဂတ်တည်း။ တသ္မာ အနုဘယာနံ အတီတပစ္စုပ္ပန္နဘာဝါ ပရိယာယတော လဗ္ဘန္တိ၊ အနုသယတို့၏ အတိတ်ပစ္စုပ္ပန်အဖြစ်တို့ကိုကား ပရိယာယ်အားဖြင့် ရအပ်ကုန်၏" ဟူသောစကားကို အနုဋီကာ၏ အယူသာဟုမှတ်ပါ။
(ဟုတွာ) အဟေသုံ၊ အတိတ်ကလည်းဖြစ်ကုန်ပြီ။
ဘဝန္တိ စ၊ ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း ဖြစ်ကုန်ဆဲ။စ၊ ဆက်။
တေ၊ ထိုကိလေသာတို့သည်။
ဥပ္ပတ္တိအရဟတာယဧဝ၊ ဖြစ်ခြင်းကိုထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်သာ။
ဥပ္ပဇ္ဇိံ သု၊ ကုန်ပြီ။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ၊ ကုန်ဆဲ။
စ၊ ဆက်။
အတီတာ နာဂတ ပစ္စုပ္ပန္နတော၊ အတိတ် အနာဂတ်ပစ္စုပ္ပန်မှ။
အညေ၊ ကုန်သော။
ဥပ္ပတ္တိအရဟာနာမ၊ ဖြစ်ခြင်းကိုထိုက်သောကိလေသာတို့မည်သည်။
န အတ္ထိ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။
အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ၊ ကုန်သော။
ကာမရာဂါဒယော၊ တို့ကို။
အနုသယာတိ၊ တို့ဟူ၍။
ဝုစ္စန္တိ။
ဟိ၊ မှန်။
အပ္ပဟီနဋ္ဌေနေဝ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။
အနုသယာ ဟောန္တိ။
အပ္ပဟီနာ စ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသော တရားတို့သည်လည်း။
အတီတာဒယော ဧဝ၊ အတိတ်အစရှိသောတရားတို့ပင်တည်း။
ပန၊ ဆက်။
မဂ္ဂဿ၊ ၏။
တာဒိသာနံ၊ ထိုကဲ့သို့ရှုအပ်သော အနုသယတို့၏။
အနုပ္ပတ္တိ အရဟတာ ပါဒနေန၊ ဖြစ်ခြင်းကိုမထိုက်သည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်စေခြင်းအားဖြင့်။
အနုသယပ္ပဟာနံ၊ အနုသယတို့ကိုပယ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
အပ္ပဟီနာကာရောနာမ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသည်၏အဖြစ်ဟူသော အခြင်းအရာမည်သည်။
ဓမ္မာကာရော၊ ကိလေသာတရားတို့၏အခြင်းအရာတည်း။
နဓမ္မော၊ ဓမ္မဒြဗ်မဟုတ်။
စ၊ ဆက်။
ဓမ္မောဧဝ၊ ဓမ္မဒြဗ်သည်သာ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့အလိုဖြင့်။
အပ္ပဟီနာကာရော။ ပေ။ န ယုဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍။
(စောဒကော) အာဟ။
သတ္တာနုသယာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။
အပ္ပဟီနဋ္ဌေန၊ ကြောင့်။
သန္တာနေ၊ ခန္ဓာအစဉ်၌။
အနုသေန္တိ၊ ကိန်းနိုင်ကုန်၏။
ဝါ၊ လျော်သောအကြောင်းကို ရသည်ရှိသော် ဖြစ်နိုင်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အနုသယာ၊ တို့မည်သည်။
ယဒိ (ဟောန္တိ)၊ အံ့။
အထ၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
သတ္တေဝ၊ ခုနှစ်ပါးတို့ကိုသာ။
ဝုတ္တာ၊ အနုသယဟူ၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သနည်း။
သတ္တာနုသယတော၊ ခုနှစ်ပါးသော အနုသယမှ။
အညေသံပိ၊ ကုန်သော။
ကိလေသာနံ၊ တို၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
အပ္ပဟီနတ္တာ၊ မဂ်ဖြင့်မပယ်အပ်ကုန်သေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အနုသယဘာဝေါ၊ အနုသယတို့၏ အဖြစ်သည်။
အာပဇ္ဇတိ နုန၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။
ဣတိ စေ၊ ဤသို့မေးအံ့။
နာပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။
(ကသ္မာ) အပ္ပဟိနမတ္တဿေဝ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးကာမျှဖြစ်သော ကိလေသာ၏သာ။
အနုသယဘာဝဿ၊ အနုသယအဖြစ်၏။
ဝါ၊ ကို။
အဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မမူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။
အနုသယောတိ ပန။ ပေ။ ဝုစ္စတိတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
အပ္ပဟိနဋ္ဌေန၊ ကြောင့်။
ထာမဂတော၊ အားအစွမ်းသို့ရောက်သော။
ကိလေသောယေဝ၊ သည်သာ။
အနုသယောနာမ၊ မည်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ယုတ္တံ၊ သင့်၏။
စ၊ ဆက်။
ထာမဂတံတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။
အညေဟိ၊ အခြားကိလေသာတို့နှင့်။
အသာဓာရဏော၊ မဆက်ဆံသော။
သဘာဝေါ၊ ပင်ကိုယ်သဘောကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
တထာဟိ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။
ဓမ္မသဘာဝဗောဓိနာ၊ တရားသဘောကို သိတော်မူသော။
တထာဂတေန၊ သည်။
ဣမေယေဝ၊ ဤတရားတို့ကိုသာ။
အနုသယာတိဝုတ္တာ။
ထာမဂတောတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
အနုသယသမင်္ဂီ၊ အနုသယနှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသောကိလေသာတည်း။
ဣတိ အတ္ထော။
အနုသယဥပ္ပဇ္ဇနဝါရာနံ
အနုသယ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရာနံ။ ပေ။ ဧဝ။ ။ "ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော အနုသယဝါရေန နိန္နာနာကရဏော ဝိဘတ္တော" ဟု ရှေ့၌ဆိုအပ်ပြီးသော စကားအရ နိန္နာနာကရဏဖြစ်လျှင် နောက်ဖြစ်သော ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရကို ဟောတော်မမူသင့်ဟု စောဒနာဖွယ်ရှိပုံကို ပြလိုသောကြောင့် "အနုသယဝဥပ္ပဇ္ဇနာရာနံ" စသော ပါဌ်ကိုဆက်၍ပြသည်။ "ယဿ ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိ၊ တဿ ပဋိဃာနုသယော အနုသေတိတိ အာမန္တာ" ဟု အနုသယဝါရ၌ ဟောတော်မူအပ်သည်အတိုင်းပင် ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရ၌လည်း "ယဿ ကာမရာဂါနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ပဋိဃာနုသယော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အာမန္တာ"ဟု ပါဠိတော်ချင်း တထပ်တည်း တူအောင်ဟောတော်မူအပ်သည်ကို "သမာနဂတိက" ဟု ဆိုသည်။ [သမာနဂတိကတ္တာကို ဝစနံ သိယာ၌-စပ်။]
၊ အနုသယဝါရ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရတို့၏။
ဝါ၊ တို့က။
သမာနဂတိကတ္တာ၊ တူသော အသွားရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
(အသွာ၊ တူခြင်းကြောင့်)။
အနုသေတီတိဝစနံ၊ အနုသေတိဟူသော သဒ္ဒါသည် (ယဿ ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိစသည်၌ပါသော အနုသေတိသဒ္ဒါသည်)။
အပ္ပဟိနာကာရဒိပကံ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသည်၏ အဖြစ်ဟူသော အခြင်းအရာကို ပြတတ်သည်။
(ဟောတိ) ယထာ
ယထာ။ ပေ။ ဝစနံ သိယာ။ ။ ထိုသို့ သမာနဂတိက ဖြစ်သောကြောင့် အနုသေတိသဒ္ဒါသည် အပ္ပဟီနာကာရကို ဒီပနတ္ထအဖြစ်ဖြင့်ပြသကဲ့သို့ ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒါလည်း အပ္ပဟီနာကာရကိုပင် ပြသောသဒ္ဒါ ဖြစ်စရာရှိသည်။
၊ သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝစနံ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိဟူသောသဒ္ဒါသည် (ယဿ ကာမရာဂါ နုသယေဝဥပ္ပဇ္ဇတိ စသည်၌ပါသော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သဒ္ဒါသည်)။
(အပ္ပဟီနာကာရဒီပကံ၊ သည်)။
သိယာ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ဖြစ်လသော်။
ဝါ၊ ဤသို့ဖြစ်စရာရှိခြင်းကြောင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော
ဣတိ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော။ ပေ။ စေ။ ။ ဣတိဖြင့် "ဥပ္ပဇ္ဇတီတိဝစနံ (အပ္ပဟီနာကာရဒီပကံ) သိယာ"ကို ပြန်၍ ညွှန်းသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရောကို "န သက္ကာဝတ္တုံ"၌စပ်။ ဤသို့ ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒါက အနုသေတိသဒ္ဒါကဲ့သို့ အပ္ပဟီနာကာရအနက်ကို ပြခြင်းကြောင့် ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရကို ဟောခြင်းငှါ မသင့်တော့သည်မဟုတ်ပါလော-ဟူလို။ ဘာ့ကြောင့်နည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝစနဿ အဝုတ္တတ္တာ"ဟု မိန့်သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရက ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော "ဖြစ်၏" ဟူသော အနက်ကို မဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဤဝါကျ၌ စာမူအမျိုးမျိုးရှိ၏။ ရှေးနိဿယ၌ မူအမျိုးမျိုးအနက်အမျိုးမျိုးပေးလေ၏။ မိမိကား စပ်ပုဒ်ကို၎င်း ဆိုလိုရင်းကို၎င်း ထောက်ထား၍ "ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော" ဟု၎င်း, "အဝုတ္တတ္တာ န သက္ကာ ဝတ္တုံ" ဟု ၎င်းပြင်၍ အနက်ပေးလိုက်ပါသည်။ ["ဥပ္ပဇ္ဇတီတိဝစနဿ" ကို မဓုဋီကာ၌ "ဝတ္တဗ္ဗော ဉာတဗ္ဗောတိ ဝစနော အတ္ထော" ဟု ဖွင့်သည်။]
၊ သည်။
(န သက္ကာ၌စပ်)
ဝါ၊ ကို။
(ဝတ္တုံ၌ အပ္ပဓာနစပ်)။
(ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရက) ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝစနဿ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိဟူသောသဒ္ဒါသည်ဟောအပ်သောအနက်၏။
ဝါ၊ ကို။
အဝုတ္တတ္တာ၊ မဟောအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝတ္တုံ၊ ဟောတော်မူခြင်းငှာ။
န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းသည်မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ စေ၊ ဤသို့စောဒနာအံ့။တံ
တံ န။ ပေ။ ဝုတ္တတ္တာ။ ။ ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရကို ဟောခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသည် မဟုတ်ပါလော-ဟူသော ထိုစောဒနာ စကားသည် မသင့်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း။ အနုသေတိနှင့်ဥပ္ပဇ္ဇတိ သဒ္ဒါ ၂-မျိုး၏ ဝစနတ္တချင်း ထူးသည်အတွက် ထိုဝါရ ၂-ရပ်ကို ဟောတော်မူအပ်သောကြောင့်တည်း။ "အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ" မှစ၍ "ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂဿ ဒဿိတတ္တာ" တိုင်အောင် ဝစနတ္ထဝိသေသပြပုံကို အကျယ်ဆိုသောစကားတည်း။
၊ ထိုစကားသည်။
(ဥပ္ပဇ္ဇနာဝါရကို ဟောခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းဟူသော စကားသည်)။
န (ယုတ္တံ)၊ မသင့်။
(ကသ္မာ၊ နည်း)
ဝစနတ္ထဝိသေသေန၊ သဒ္ဒါအနက်၏ထူးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
တံ ဒွယဿ၊ ထိုနှစ်ပါးစုံသော အနုသယဝါရဥပ္ပဇ္ဇနဝါရ၏။
ဝါ၊ ကို။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ဟိ၊ ချဲ့။
အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသော။
ဧတသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်သည် (ဒီပနတ္ထဖြစ်သောဤအနက်သည်)။
အဝိသိဋ္ဌေပိ၊ မထူးပါသော်လည်း။
အနုသေတိတိဝစနံ၊ အနုသေတိဟူသော သဒ္ဒါသည်။
သန္တာနေ၊ ခန္ဓာအစဉ်၌။
အနုသယိတတံ၊ အစဉ်လိုက်၍ ကိန်းဝပ်တည်နေသည်၏ အဖြစ်ဟူသော။
ထာမဂတဘာဝံ၊ အားအစွမ်းသို့ ရောက်သည်၏အဖြစ်ကို။
ဒီပေတိ၊ ပြ၏။
တမေဝ၊ ထိုထာမဂတအဖြစ်ကိုပင်။
ဥပ္ပဇ္ဇတီတိဝစနံ၊ သည်။
ယဒိဒီပေယျ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ) ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ဝိသေသဿ၊ အနက်အထူး၏။
အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရော၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
န ဝတ္တဗ္ဗော၊ ဟောတော်မမူထိုက်သည်။
သိယာ၊ ၏။
(အသင်စောဒက ပြောအပ်သည့်အတိုင်းဖြစ်ရာ၏။)
ပန၊ စင်စစ်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇတီတိဝစနံ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိသဒ္ဒါသည်။
ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်ကို။
ဒီပေတိ။
[ဥပ္ပတ္တိယာ+ယောဂ္ဂံ ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂံ။]
ကသ္မာ၊ နည်း။
ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရေန၊ ဖြင့်။
ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂဿ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်၏။
ဝါ၊ ကို။
ဒဿိတတ္တာ၊ ပြတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
အနုသယသဒ္ဒဿ
အနုသယသဒ္ဒဿ။ ပေ။ သုဝုတ္တမေဝ။ ။ ဤစကားသည်အဋ္ဌကထာဝယ် "တသ္မာ။ ပေ။ သုဝုတ္တံတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ" ဟူသော လဒ္ဓဂုဏ်ဝါကျ၏ အဖွင့်တည်း။"အနုသေန္တိ(ခန္ဓာအစဉ်ဝယ် အစဉ်လိုက်၍ ကိန်းဝပ်နေကုန်၏)" ဟူသော စကားအရ အနုသယသဒ္ဒါသည် အခါခပ်သိမ်း ထင်ရှားရှိကုန်သော အနုသယတို့၏ အကြောင်း တရားတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သော ပရိနိပ္ဖန္န မဟုတ်ဘဲ အမြဲကိန်းဝပ်၍ နေ၏-ဟူသော အနက်ကို ဟောရာရောက်၏။ ထိုအနက်ကို တားမြစ်ခြင်း အကျိုးငှါ၎င်း, ထိုသို့ တားမြစ်သောအားဖြင့် အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်ခြင်းငှါ ထိုက်သည့်အတွက် ပရိနိပ္ဖန္နဖြစ်၍ အားစွမ်းရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်သောအလိုရှိအပ်သော ကိန်းဝပ်ခြင်းအနက်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ၎င်း "အနုသေန္တီတိ အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ" ဟု ဖွင့်ရသည်။ ထိုအဖွင့်အရ "အကြောင်း ပေါ်လာလျှင်ဖြစ်၏" ဟုဆိုသောကြောင့် အပရိနိပ္ဖန္နသယန မဟုတ်။ အကြောင်းရှိသော ပရိနိပ္ဖန္နသယန ဟုသိရ၏။ လျော်သောအကြောင်းကိုရလျှင် ဖြစ်နိုင်၏-ဟူသော အဖွင့်အရဖြစ်ခြင်းငှါ ထိုက်လောက်အောင် အားအစွမ်းသတ္တိရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့် ကိန်းဝပ်နေ၏ဟု အလိုရှိအပ်သော သယနအနက်ကိုလည်း ပြရခြင်းအကျိုးရှိသည်။ ထိုအကျိုးကို ပြခြင်းငှါလည်း "အနုသေန္တီတိ အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ" ဟုဖွင့်သည်။ ဆိုလိုရင်းကား---အနုသေန္တိကို "အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ" ဟုဖွင့်သောစကားသည် အကျိုး ၂-မျိုးကို ပြနိုင်၏။ ထိုတွင် ပဌမအကျိုးသည် အနုသယတို့၏ အပရိနိပ္ဖန္နသယနတ္ထကို တားမြစ်ရခြင်းအကျိုးတည်း။ ဒုတိယအကျိုးကား အကြောင်းပေါ်လာလျှင် ဖြစ်ခြင်းငှါ ထိုက်လောက်အောင် ထာမဂတ အားအစွမ်းသတ္တိရှိလျက် ကိန်းဝပ်နေ၏-ဟူသော အဓိပ္ပေတသယနတ္ထကို ပြရခြင်း အကျိုးတည်း။ ထို့ကြောင့် အနုသေန္တိကို "အနုရူပံ ကာရဏံ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ" ဟု ဖွင့်သောစကားသည် ၃-မျိုးသော ပါဠိတော် သာဓကကိုပြခြင်းအားဖြင့် ကောင်းစွာဆိုအပ်သောစကားဖြစ်သည်၊-ဟူလို။
၊ အနုသယသဒ္ဒါ၏။
သဗ္ဗဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။
ဝိဇ္ဇမာနာနံ၊ ထင်ရှားရှိသော အနုသယတို့၏။
အပရိနိပ္ဖန္နသယနတ္ထတာယ၊ အကြောင်းတရားတို့သည် ဖြစ်စေအပ်သည်မဟုတ်ဘဲ အမြဲကိန်းဝပ်ခြင်းအနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
နိဝါရဏတ္ထံ၊ တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှာ၎င်း။
ဥပ္ပတ္တိအရဟတာယ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ထာမဂတဘာဝသင်္ခါတဿ၊ အားအစွမ်းသို့ရောက်သည်၏ အဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော။
ယထာဓိပ္ပေတသယနတ္ထဿ၊ အကြင်ကြင် အလိုရှိအပ်သော ကိန်းခြင်းအနက်ကို။
ဒဿနတ္ထံ၊ ငှာ။
အနုသေန္တီတိ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိတိ၊ ဟူသော။
ယံ ဥပ္ပတ္တိယောဂ္ဂဝစနံ၊ အကြင်ဖြစ်ခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သည်၏ အဖြစ်ကို ဟောကြောင်းသဒ္ဒါကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
တံ၊ ထိုဖြစ်ခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်ကိုဟောကြောင်းသဒ္ဒါကို။
(ဣမိနာ တန္တိပ္ပမာဏေန၊ အဋ္ဌကထာ၌ပြအပ်သော ဤပါဠိတော်သုံးဝပမာဏကြောင့်။)
သုဝုတ္တမေဝ၊ ကောင်းစွာဆိုအပ်သည်သာ။
ဣတိ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
(စိတ္တသမ္ပယုတ္တော သာရမဏောတိ အာဒိ၊ အစရှိသော။
ယံပိ၊ အကြင်စကားကိုလည်း။
ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။)
[အဋ္ဌကထာမှယူ၍ ထည့်သည်။]တံပိ
တံပိ သုဝုတ္တမေဝ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "အနုသယဟူသည် စိတ္တသမ္ပယုတ္တသာရမဏဖြစ်သော ကိလေသာတည်း" ဟု ဆိုအပ်ခဲ့၏။ ထိုအဆိုသည်လည်း ရှေး၌ပြအပ်သော ပါဠိတော်သုံးဝ တန္တိ ပမာဏကြောင့်ပင် ကောင်းစွာဆိုအပ်သောစကားဖြစ်ရကား "ဣမိနာ တန္တိပ္ပမာဏေန" ဟူသော ရှေးဝါကျရှိစကားကို ဤဝါကျသို့လည်း လိုက်၍ စပ်ပါဟု ပြလို၍ "ဣမိနာ တန္တိပ္ပမာဏေန" ဟုဆိုသည်။
၊ ထိုစကားကိုလည်း။
ဣမိနာ တန္တိပ္ပမာဏေန၊ ဤပါဠိတော်သုံးဝ ပမာဏကြောင့်။
သုဝုတ္တမေဝ၊ သာ။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဗန္ဓော၊ ထည့်၍စပ်ခြင်းကို။
(ကာတဗ္ဗော)။ဟိ၊ မှန်။
တန္တိတ္တယေန
တန္တိတ္တယေန ပိ။ ။ "တန္တိတ္တယ (ပါဠိတော် ၃-ပါးအပေါင်း)" ဟူသည် "အဘိဓမ္မေ တာဝ ကထာဝတ္ထုသ္မိံ" အစချီသော "အနုသယာအဗျာကတာ" စသော ပါဠိ,"ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ" အစချီသော "ထာမဂတာနုသယံ ပဇဟတိ" ဟူသော ပါဠိ, "ဓမ္မသင်္ဂဟေ ပန" အစချီသော "အဝိဇ္ဇာနုသယော အဝိဇ္ဇာပရိယုဋ္ဌာနံ" စသော ပါဠိတော် ၃-ပါးတည်း။
၊ ပါဠိတော် ၃ပါးအပေါင်းဖြင့်လည်း။
စိတ္တသမ္ပယုတ္တတာ၊ စိတ္တသမ္ပယုတ်၏အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဒီပိတာဟောတိ။ပရိစ္ဆေဒပရိစ္ဆိန္နုဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ကာမဓာတုယာ။ ပေ။ ဥပေက္ခာယစာတိ၊ ဟူ၍။
အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ကာမဓာတုဂ္ဂဟဏံ၊ ကာမဓာတုသဒ္ဒါကို။
ဒွိန္နံ၊ ကုန်သော။
ဝေဒနာနံ၊ သုခဝေဒနာ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့၏။
ဝိသေသနဘာဝေန၊ ဝိသေသန၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဝုတ္တံ၊ [ရူပ အရူပဓာတ်၌ဖြစ်သော ဝေဒနာတို့မှ အထူးပြုသောကြောင့် ကာမဓာတုယာဟူသော အာဓာရကို ဝိသေသနဟုဆိုသည်၊ ထိုအဋ္ဌကထာ စကားကို အပြစ်ပြလို၍ "ဧဝံ သတိ"စသည်ကိုမိန့်။]
ဧဝံ သတိ
ဧဝံ သတိ။ ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗာ။ ။ ကာမဓာတုယာကို ဝိသေသန (အပ္ပဓာန) အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်သော် အဋ္ဌကထာအလိုအားဖြင့် ကာမဓာတ်သည် ကာမရာဂါနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနအဖြစ်ကို ဟောတော်မမူအပ်ရာရောက်၏။ အမှန်အားဖြင့်ကား ဘဝရာဂ၏ အနုသယဋ္ဌာနကိုဟောတော်မူရာ၌ ရူပဓာတ် အရူပဓာတ်ကို ဟောတော်မူအပ်၏။ ထို့ကြောင့် ကာမဓာတ်ကိုလည်း (ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့် မဟောဘဲ) ကာမရာဂ၏ အနုသယအဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူသင့်ပါသည်။ ဤအလို "ကာမဓာတုယာ၊ ကာမဓာတ်၌၎င်း။ ဒွီသု ဝေဒနာသု၊ တို့၌၎င်း။ ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိ" ဟုပေးပါ။
၊ သော်။
(အဋ္ဌကထာဖွင့်သည့်အတိုင်း ဝိသေသန ဖြစ်လသော်)။
ကာမဓာတုယာ၊ ကာမဓာတ်၏။
ကာမရာဂါနုသယဿ၊ ၏။
အနုသယဋ္ဌာနတာ၊ ကိန်းဝပ်ရာဌာန၏အဖြစ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
န ဝုတ္တာ၊ မဆိုအပ်သည်။
ဝါ၊ ဆိုအပ်ရာမရောက်သည်။
ဟောတိ။ပန၊ ဆက်။
ဒွီသု၊ ကုန်သော။
ရာဂေသု၊ တို့တွင်။
ဘဝရာဂဿ၊ ၏။
တီသု၊ ကုန်သော။
ဓာတူသု၊ တို့တွင်။
ရူပါရူပဓာတူနံ၊ တို့၏။
အနုသယဋ္ဌာနတာ၊ ကိန်းဝပ်ရာဌာန၏အဖြစ်ကို။
ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကာမဓာတုယာ၊ ၏။
ကာမရာဂဿ၊ ၏။
အနုသယဋ္ဌာနတာ၊ ကို။
ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဟောတော်မူထိုက်၏။
ဟိ၊ မှန်။
[(တနည်း) ကသ္မာကာမဓာတုယာကာမရာဂဿအနုသယဋ္ဌာနတာဝတ္တဗ္ဗာ၊ နည်း။]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဓာတုဝေဒနာ သဗ္ဗသက္ကာယ ပရိယာပန္နဝသေန
ဓာတုဝေဒနာ။ ပေ။ ယောဇေတဗ္ဗာ။ ။ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဝါရ၌ "ကာမဓာတုယာ, ရူပဓာတုယာ, အရူပဓာတုယာ" ဟု ဓာတ် ၃-ပါးကို၎င်း "ဒွီသု ဝေဒနာသု ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ" ဟု ဝေဒနာ ၃ပါးကို၎င်း "သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နေသုဓမ္မေသု" ဟု သက္ကာယပရိယာပန္နဓမ္မကို၎င်း အနုသယတို့၏ ကိန်းရာဌာနကို ၃-နည်းအပြားအားဖြင့် ဟောတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် "ကာမဓာတုယာ" ကို ဝိသေသနအပ္ပဓာနအဖြစ်ဖြင့် မယူဘဲ ကာမဓာတ်ကို၎င်း, ဝေဒနာ၂ပါးတို့ကို၎င်း အသီးသီး ခွဲ၍ ကိန်းရာဌာနအဖြစ်ကို ယှဉ်စေသင့်ပါသည်။ [တသ္မာတိ ယသ္မာ ဓာတုအာဒိဘေဒေန တိဝိဓံ အနုသယဋ္ဌာနံ၊ တတ္ထ စ ရူပါ ရူပဓာတူနံ, ဘဝရာဂဿ အနုသယဋ္ဌာနတာ ဝုတ္တာတိ ကာမဓာတုယာ ကာမရာဂဿ အနုသယဋ္ဌာနတာ ဧကန္တေန ဝတ္တဗ္ဗာ၊ တသ္မာ၊ အနု]။
၊ ဓာတ်, ဝေဒနာ, သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နတို့၏ အပြားအားဖြင့်။
တိပ္ပကာရံ၊ ၃-ပါးအပြားရှိသော။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
အနုသယဋ္ဌာနံ၊ ကိန်းဝပ်ရာဌာနကို။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ကာမဓာတုယာ ကာမရာဂဿ အနုသယဋ္ဌာနတာဝတ္တဗ္ဗာ)တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ကာမဓာတ်၏ ကာမရာဂ၏ ကိန်းဝပ်ရာဌာန၏အဖြစ်ကို ဟောတော်မူထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။
တီသု၊ ကုန်သော။
ဓာတူသု၊ တို့တွင်။
ကာမဓာတုယာ၊ ၌၎င်း။
တီသု၊ ကုန်သော။
ဝေဒနာသု၊ တို့တွင်။
ဒွီသု၊ ကုန်သော။
ဝေဒနာသု၊ တို့၌၎င်း။
ဧတ္ထ၊ ဤကာမဓာတ်ဝေဒနာ ၂-ပါး၌။
ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိသုံ၊ သီးခြား။
(ဓာတ်နှင့် ဝေဒနာတို့ကို မရောစေဘဲ သီးခြား)။
ဓာတုယာ၊ ဓာတ်၏၎င်း။
ဝေဒနာနဉ္စ၊ တို့၏၎င်း။
အနုသယဋ္ဌာနတာ၊ ကို။
ယောဇေတဗ္ဗာ။
စ၊ ဆက်။
ဒွီသု ဝေဒနာသူတိ ဣဒံ
ဒွီသု ဝေဒနာသူတိ ဣဒဉ္စ။ ။ ကာမရာဂါနုသယသည် ဝေဒနာတို့၌ ကိန်းလျှင် သုခ ဥပေက္ခာ ဝေဒနာ ၂-ပါး၌ သာကိန်း၏။ ၃-ပါးလုံး၌ မကိန်းဟု ဝေဒနာ ၃-ပါးလုံး၏ ကိန်းရာဌာနအဖြစ်ကို တားမြစ်တော်မူခြင်းငှါ "ဒွီသု ဝေဒနာသု" ဟူသောစကားတော်ကို မိန့်တော်မူအပ်၏။ "န သဗ္ဗာသု ဒွီသု ၂-ပါးသောဝေဒနာတို့၌" ဟု ဆိုသော်လည်း တွေ့ရာကြုံရာ အားလုံး၂-ပါးမဟုတ်-ဟူလို။ ကာမရာဂါနုသယ၏ ဌာနမဟုတ်သော တရားများကို "ဘဝရာဂါနုသယဋ္ဌာနံ ဟိ" စသည်ဖြင့် ပြသည်။
၊ ဟူသောဤစကားကို။
(ဝုတ္တံ၌စပ်) ဝေဒနာသု၊ ဝေဒနာတို့၌။
ကာမရာဂါနုသယော၊ သည်။
အနုသယမာနော၊ ကိန်းလသော်။
ဒွီသွေဝ၊ ၂-ပါးသောဝေဒနာတို့၌သာ။
အနုသေတိ၊ ၏။
တီသု၊ ၃-ပါးသောဝေဒနာတို့၌။
န အနုသေတိ၊ ကိန်းသည်မဟုတ်။
ဣတိ၊ သို့။
တိဏ္ဏံပိ၊ ၃-ပါးသော ဝေဒနာတို့၏လည်း။
ဌာနတာ နိဝါရဏတ္ထ မေဝ၊ ကိန်းရာဌာန၏အဖြစ်ကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှာသာ။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သဗ္ဗာသု၊ ကုန်သော။
ဒွီသု၊ ၂-ပါးသောဝေဒနာတို့၌။
အနုသယနပ္ပတ္တော၊ ကိန်းခြင်းသို့ရောက်သော ကာမရာဂါနုသယသည်။
န အတ္ထိ။
တေန
တေန။ ပေ။ ကောစိ အတ္ထော။ ။ အလုံးစုံ ၂-ပါးသော ဝေဒနာတို့၌ ကိန်းသော အနုသယ၏ မရှိခြင်းကြောင့် (ကာမဓာတ်ဝယ် ၂-ပါးသောဝေဒနာတို့၌သာ ကိန်းသောကာမရာဂါနုသယ၏ ရှိခြင်းကြောင့်) ကာမဓာတုယာပုဒ်က "ဒွီသု ဝေဒနာသု"ကို အထူးပြုဖို့ရန် ကာမဓာတုယာ သဒ္ဒါဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ အကျိုးထူးမရှိပါ။
၊ ကြောင့်။
ဝေဒနာဝိသေသနတ္ထံ၊ ဝေဒနာကို အထူးပြုခြင်းငှာ။
ကာမဓာတုဂ္ဂဟဏေန၊ ကာမဓာတုသဒ္ဒါဖြင့်။
ကောစိ၊ သော။
အတ္ထော၊ အကျိုးသည်။
န (အတ္ထိ၊)
ဟိ၊ မှန်။
ဘဝရာဂါနုသယဋ္ဌာနံ၊ ဘဝရာဂါနုသယ၏ကိန်းရာဌာနသည်၎င်း။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
အဋ္ဌာနံ၊ ကိန်းရာမဟုတ်သော။
သက္ကာယေ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော လောကီခန္ဓာ ၅-ပါးအပေါင်း၌။
အပရိယာပန္နံ၊ အကျိုးမဝင်သော လောကုတ္တရာတရားသည်၎င်း။
[အဋ္ဌာနဉ္စ၌ စဖြင့်, ပဋိဃာနုသယဋ္ဌာနကို ယူပါ။]
ကာမရာဂါနုသယဿ၊ ၏။
အနုသယဋ္ဌာနံ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်သည်။
ပါကဋံ၊ ထင်ရှား၏။
[ဝိသေသနပြုဖွယ်မလိုပါ၊ ဟူလို။]
စ၊ ဆက်။
ဒွီသု ဝေဒနာသူတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တေ၊ ဟောတော်မူအပ်သော်။
ပဋိဃာနုသယာနုသယဋ္ဌာနတော၊ ပဋိဃာနုသယ၏ကိန်းရာဌာနမှ။
အညာ၊ ကုန်သော။
ဒွေ, ဝေဒနာ၊ တို့ကို။
ဂယှန္တိယထာ၊ သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဘဝရာဂါနုသယာနုသယဋ္ဌာနတော၊ ဘဝရာဂါနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနဖြစ်သော ရူပဓာတ်အရူပဓာတ်မှ။
အညာ၊ ကုန်သော။
တဝ၊ ကာမရာဂါနုသယ၏ကိန်းရာ ၂-ပါးကုန်သော ထိုဝေဒနာတို့ကို။
ဂယှန္တိ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
["ဒွီသု ဝေဒနာသု" ဟု ဟောတော်မူအပ်သမျှ၌ ပဋိဃာနုသယ၏ အနုသယဋ္ဌာနမှ အခြားသောဌာနဖြစ်သောဝေဒနာ ၂-ပါးကိုယူရသကဲ့သို့ဤ၌လည်း ဘဝရာဂါနုသယ၏ကိန်းရာဌာနဖြစ်သော ရူပဓာတ် အရူပဓာတ်မှအခြားဖြစ်သော ကာမရာဂါနုသယ၏ကိန်းရာဝေဒနာနှစ်ပါးတို့ကိုယူရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ဒွီသု ဝေဒနာသု" အရ "ကာမဓာတုယာ" ဟုဝိသေသန အာဓာရထည့်ဖွယ်မလိုပါ၊ သူ့သဘာဝအတိုင်းပင်၊ ထင်ရှားပါသည်-ဟူလို။]
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤကာမရာဂါနုသယ၏ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနကို ပြရာ၌။
ဒွီဟိ,ဝေဒနာဟိ၊ သုခဝေဒနာ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့နှင့်။
သမ္ပယုတ္တေသု၊ သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့၌၎င်း။
အညေသု၊ ဝေဒနာ၂-ပါးတို့နှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သောတရားတို့မှအခြားကုန်သော။
ပိယရူပသာတရူပေသု၊ ပိယရုပ် သာတရုပ် ဟူကုန်သော။
ဣဋ္ဌရူပါဒီသုစ၊ ဣဋ္ဌရူပါရုံ အစရှိသည်တို့၌၎င်း။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ ဖြစ်လသော်။
ဝါ၊ သော။
ကာမရာဂါနုသယော၊ သည်။
သာတ သန္တသုခဂိဒ္ဓိယာ
သာတ သန္တသုခဂိဒ္ဓိယာ။ ။ သာတသုခေ, သန္တသုခေ စ ဂိဇ္ဈနာကာရေန အဘိကင်္ခနာကာရေန၊ တတ္ထ သာတသုခံ ကာယိကံ (ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော သုခတည်း)။ သန္တသုခံစေတသိကံ (စိတ်၌ ဖြစ်သော သုခတည်း)။ သာတသုခံ ဝါ ကာယိက စေတသိကသုခံ၊ သန္တသုခံ ဥပေက္ခာသုခံ၊-အနု။
၊ သာယာအပ်သော ကာယိကသုခ, ငြိမ်သက်သောစေတသိကသုခ၌။
ဝါ၊ သာယာအပ်သော ကာယိကသုခ စေတသိကသုခ,ငြိမ်သက်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာဟူသော သုခ၌ မက်မောခြင်းကြောင့်။
ပဝတ္တတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဒွီသု, ဝေဒနာသု၊ တို့၌။
တဿ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ၏။
အနုသယနံ၊ ကိန်းခြင်းကို။
ဝုတ္တံ။ဟိ၊ မှန်။
အညတ္ထ၊ သုခဝေဒနာဥပေက္ခာဝေဒနာတို့မှ တပါးသောတရားတို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ
ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ။ ပေ။ အနုဂတော သေတိ။ ။ ဝေဒနာ ၂-ပါးမှအခြားသော ပိယရုပ် သာတရုပ်ဟူသော ဣဋ္ဌရူပါရုံစသည်တို့၌ ကာမရာဂါနုသယဖြစ်သော်လည်း ဝေဒနာကို ခံစားလိုသောသဘောအားဖြင့်သာဖြစ်၏။ ဝေဒနာကို ခံစားလိုသည့်အတွက် ပိယရုပ် သာတရုပ် ဟူသော ဣဋ္ဌာရုံကိုအရေးပါနေကြသည်။ [သယနသင်္ခါတာ ပဝတ္တိ စ ကာမရာဂဿနိကာမနမေဝ၊ တေနာဟ- "သုခမိစ္စေဝ အဘိလာပေတီ" တိ။ အနုဋီကာစာအုပ်၌ "သုခမိစ္စေဝ အဘိလပတိ" ဟု သုဒ္ဓကတ္တုရုပ်ကို တွေ့ရ၏။ "ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ သော" ဟု ကာမရာဂါနုသယော ဟူသော ကတ္တားပုဒ်က လိုက်လာသောကြောင့် "အဘိလာပေတိ"ဟု ပြင်လိုက်ပါသည်။ ဋီကာစာအုပ်၌ရှိသော "အဘိလဘတိ" ကား အဓိပ္ပါယ် မရပါ။]
၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။
ဝါ၊ သော။
သော၊ ထိုကာမရာဂါနုသယသည်။
ဒွီသု, ဣမာသု ဝေဒနာသု၊ တို့၌။
အနုဂတော၊ အစဉ်လိုက်သည်။
ဟုတွာ, သေတိ၊ ကိန်း၏။
သုခမိစ္စေဝ၊ သုခဟူ၍သာ။
ဝါ၊ ကောင်းပေစွ ဟူ၍သာ။
အဘိလာပေတိ၊ ပြောဆိုစေ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။ဧဝံ
အမှာ။ ။ "ဧဝံ ပဋိဃာနုသယော" စသော ဝါကျ၌ "ဥပ္ပဇ္ဇမာနော" နောက်ဝယ် "ဒုက္ခဝေဒနမေဝ အနုဂတော ဟုတွာ သေတိ" ဟု ဆက်၍ ထို့နောက်မှ "ဒုက္ခပ္ပဋိကူလတော ဒုက္ခမိစ္စေဝ ပဋိဟညတီတိ" ဟုရှိမှကာမရာဂါနုသယ၌ ဆိုအပ်ခဲ့သောစာသွားနှင့်တူမည်။ ဤအတိုင်းပင် ပါဠိကို ရှေ့နောက်စဉ်၍ အနက်ပေးထားသည်။
၊ တူ။
ပဋိဃာနုသယော စ၊ သည်လည်း။
ဒုက္ခဝေဒနာ သမ္ပယုတ္တေသု၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့၌၎င်း။
အညေသု၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော တရားတို့မှအခြားကုန်သော။
အပ္ပိယရူပါသာတရူပေသု၊ အပ္ပိယရုပ်,အသာတရုပ်ဟူကုန်သော။
အနိဋ္ဌရူပါဒီသု စ၊ အနိဋ္ဌရူပါရုံအစရှိသည်တို့၌၎င်း။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ သော်။
ဒုက္ခဝေဒနမေဝ၊ ဒုက္ခဝေဒနာသို့သာ။
အနုဂတော ဟုတွာ သေတိ။
ဒုက္ခပ္ပဋိကူလတော၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒုက္ခမိစ္စေဝ၊ ဒုက္ခဟူ၍သာ။
ဝါ၊ ခံခက်အောင်သာ။
ပဋိဟညတိ၊ ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်၏။
ပန၊ ဆက်။
တေန၊ ကြောင့်။
တသ္မိံ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာ၌။
(အဿ၊ ထိုပဋိဃာနုသယ၏။)
အနုသယနံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ။
[စာအုပ်တို့၌ "အဿ" ဟု မပါ၊ ရှေးနိဿယ၌ ပါသောကြောင့် ထည့်၍ အနက်ပေးလိုက်ပါသည်။]ဧဝံ၊ တူ။
ကာမရာဂ ပဋိဃာနံ၊ ကာမရာဂ, ပဋိဃတို့၏။
တီသုဝေဒနာသု၊ တို့၌။
အနုသယဝစနေန၊ ကိန်းခြင်းကို ဟောတော်မူခြင်းဖြင့်။
ဝါ၊ ကိန်းခြင်းကို ဟောတော်မူကြောင်းဖြစ်သော "ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု, ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ" ဟူသောစကားဖြင့်။
ဣဋ္ဌဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တအနိဋ္ဌေသု၊ ဣဋ္ဌာရုံဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရုံအနိဋ္ဌာရုံတို့ကို။
(ဂဟိတေသု၌စပ်) အာရမဏ ပကတိယာ၊ အာရုံ၏ပင်ကိုယ်သဘော၏၎င်း။
[သဘာဝဣဋ္ဌ, သဘာဝအနိဋ္ဌကိုဆိုသည်။]
ဝိပရီတသညာယ စ၊ ဖောက်ပြန်သောသညာ၏၎င်း။
[ပရိကပ္ပဣဋ္ဌ, ပရိကပ္ပအနိဋ္ဌကို ဆိုသည်။]
ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။
ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန
ဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟိတေသု။ ။ ဣဋ္ဌာဒီသု အာရမဏပကတိယာ (အာရုံ၏ ပင်ကိုယ်သဘော၏၊ သဘာဝဣဋ္ဌ, သဘာဝအနိဋ္ဌ၏) ဝသေနဣဋ္ဌာဒိဘာဝေန ဂဟိတေသု (ယူအပ်ကုန်သော်၎င်း) ဝိပရိတသညာယ (ဖေါက်ပြန်သော အမှတ်သညာ၏=ဣဋ္ဌကို အနိဋ္ဌဟု၎င်း, အနိဋ္ဌကို ဣဋ္ဌဟု၎င်းမှတ်ထင်ခြင်း၏) ဝသေန အနိဋ္ဌာဒီသု ဣဋ္ဌာဒိဝသေန ဂဟိတေသူတိယောဇနာ၊-အနု။
၊ ဣဋ္ဌအစရှိသည်တို့၏အဖြစ်ဖြင့်။
ဂဟိတေသု၊ ယူအပ်ကုန်လသော်။
ကာမရာဂ ပဋိဃာနံ၊ တို့၏။
ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဒဿိတာ ဟောတိ။ဟိ၊ ချဲ့။
တတ္ထ၊ ထိုဣဋ္ဌ, ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တ, အနိဋ္ဌာရုံတို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ၊ ကုန်သော။
တေ၊ ထို ကာမရာဂပဋိဃတို့သည်။
တီသု ဝေဒနာသု, အနုသေန္တိနာမ၊ အစဉ်လိုက်၍ ကိန်းကုန်သည်မည်၏။
ဝါ၊ တနည်း။
ဝေဒနာတ္တယ မုခေန၊ ဝေဒနာ ၃-ပါး အပေါင်းကို အဦးပြုသဖြင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤကာမရာဂါနုသယ ပဋိဃာနုသယတို့၏ကိန်းခြင်း၌။
[ဧတ္ထာ တိ အနုသယနေ၊-အနု။]
ဣဋ္ဌာ ဒီနံ၊ ဣဋ္ဌ အစရှိကုန်သော။
အာရမဏာနံ၊ တို့ကို။
ဂဟနံ၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ကာမဓာတု အာဒိဂ္ဂဟဏေန၊ ကာမဓာတုအစရှိသည်ကိုယူခြင်းဖြင့်။
[အာဒိဖြင့် ရူပဓာတု, အရူပဓာတုတို့ကိုယူ။]
ကာမဿာဒါဒိဝတ္ထုဘူတာနံ၊ ကာမကို သာယာတတ်သော ကာမရာဂ အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။
[အာဒိဖြင့် ရူပရာဂ, အရူပရာဂတို့ကိုယူ။]
ကာမဘဝါဒီနံ၊ ကာမဘဝအစရှိသည်တို့ကို။
(ဂဟဏံဝေဒိတဗ္ဗံ)။
[ကာမဿာဒဘဝဿာဒဝတ္ထုဘူတာနံ ကာမရူပါရူပဘဝါနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံတိ ယောဇနာ၊-အနု။]
တတ္ထ၊ ထိုဓာတ်၃-ပါး ဝေဒနာ၃-ပါး တို့တွင်။
[တတ္ထာ တိ ဝေဒနာတ္တယဓာတုတ္တယေသု နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ ဘုမ္မံ၊-အနု၊ "သုခေါပေက္ခာ ဝေဒနာသုဒုက္ခဝေဒနာယ, ကာမဓာတုယာ, ရူပါရူပဘဝေသု" တို့ကို ကြည့်၍ အနုဋီကာဖွင့်သည်။]
(တနည်း) တတ္ထ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ, ပဋိဃာနုသယတို့တွင်။
ကာမရာဂါနုသယော၊ သည်။
ဘဝဿာဒဝသေန၊ ဘဝကို သာယာခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
အနုသယမာနော၊ ကိန်းလသော်။
ကာမဓာတုယာ၊ ၌။
အနုသေတိ၊ ကိန်း၏။
ကာမသုခဿာဒ ဝသေန၊ ကာမသုခကို သာယာခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
အနုသယမာနော၊ သော်။
သုခေါပေက္ခာဝေဒနာသု၊ တို့၌။
(အနုသေတိ)။
ပဋိဃော၊ ပဋိဃာ နုသယသည်။
ဒုက္ခပ္ပဋိဃာတ ဝသေနေဝ
ဒုက္ခပ္ပဋိဃာတ။ ပေ။ ယတ္ထတတ္ထ။ ။ ဒုက္ခပ္ပဋိဃာတကို "ဒုက္ခေ အနဘိရတိ" ဟုအနုဖွင့်၏။ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်တည်း။ သဒ္ဒတ္ထမှာ "ဒုက္ခ၌ (ဒုက္ခကြောင့်)+ပဋိဃာတ၊ စိတ်ထိခိုက်ခြင်း" ဟုဖြစ်၏။ ယတ္ထ တတ္ထကို "ဒုက္ခဝေဒနာယ, တံသမ္ပယုတ္တေသု, အနိဋ္ဌရူပါဒီသူဝါတိ ယတ္ထ တတ္ထ" ဟုဖွင့်၏။ "ပဋိဃာနုသယ၏ကိန်းသင့်ရာ အားလုံး၌" ဟု ဆိုလိုသည်။
၊ ဒုက္ခ၌ စိတ်ကိုထိခိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။
ဝါ၊ ဒုက္ခကြောင့်စိတ်ကိုထိခိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။
ပဝတ္တတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ယတ္ထ တတ္ထ၊ ပဋိဃာနုသယ၏ ကိန်းဝပ်ရာ ဒုက္ခဝေဒနာ, သမ္ပယုတ္တဓမ္မ, အနိဋ္ဌရူပါရုံစသော အမှတ်မရှိ အလုံးစုံ၌။
ပဋိဟညမာနောပိ၊ ထိခိုက်ပါသော်လည်း။
ဒုက္ခဝေနာယ ဧဝ၊ ၌သာ။
အနုသေတိ။ပန၊ ကား။
ရူပါရူပဘဝေသု၊ တို့၌၎င်း။
ရူပါ ရူပါဝစရ ဓမ္မေသုစ၊ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ တရားတို့၌၎င်း။
ကာမဿာဒဿ၊ ကာမကိုသာယာတတ်သောကာမရာဂ၏။
ပဝတ္တိ၊ သည်။
နတ္ထိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တတ္ထ၊ ထိုရူပဘဝ အရူပဘဝ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရတရားတို့၌။
အနုသယမာနော၊ ဖြစ်လသော်။
ဝါ၊ သော။
ရာဂေါ၊ ကို။
ဘဝရာဂေါ ဣစ္စေဝ၊ ဟူ၍သာ။
ဝေဒိတဗ္ဗော။
[ရူပ အရူပ ဘဝဟူသည် ဘဝကြီး ၉-ပါး၌ ကောက်ရိုးဖြစ်သော ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာ (ရူပ အရူပဝိပါက်နှင့်ရူပဘဝအတွက် ရသင့်သောကမ္မဇရုပ်) တည်း။ရူပါဝစရ အရူပါဝစရတရား ဟူသည်ကား အနုပါဒိန္နက (ကမ္မဇမဟုတ်သောရုပ်နှင့် ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ ကုသိုလ်ကိရိယာ) တို့တည်း။]
စ၊ ဆက်။
ဓာတုတ္တယ ဝေဒနာတ္တယဂ္ဂဟဏေန၊ ဓာတ် ၃-ပါးအပေါင်းဝေဒနာ ၃-ပါးအပေါင်းကိုယူခြင်းဖြင့်။
သဗ္ဗသက္ကာယ ပရိယာပန္နာနံ၊ အလုံးစုံသောသက္ကာယ၌ အကျုံးဝင်သော လောကီတရားတို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
ဂဟိတတ္တာ၊ ကြောင့်။
ယတ္ထ။ ပေ။ နာနုသေတီတိ ဧဝမာဒီနံ၊ ဤသို့အစရှိသောပုစ္ဆာတို့၏။
ဝိသဇ္ဇနေသု၊ တို့၌။
ဓာတုတ္တယဝေဒနာတ္တယ ဝိနိမုတ္တံ၊ ဓါတ်၃-ပါးအပေါင်း ဝေဒနာ ၃-ပါးအပေါင်းမှလွတ်သော။
ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ၊ ဒိဋ္ဌာနုသယအစရှိသည်တို့၏။
အနုသယဋ္ဌာနံ၊ ကိန်းရာဌာနကို။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တံ။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
[ဒိဋ္ဌာနုသယ၏ ကိန်းရာ သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပ္ပန္နဓမ္မဟူသည် ဓာတုတ္ထယ ဝေဒနာတ္တယပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ထိုမှလွတ်သော ဒိဋ္ဌာနုသယကို ဟောတော်မူအပ်ဟု ဆိုသည်။]
အာစရိယ၊ အရှင်ဋီကာဆရာ။
နနုစ
နနုစ။ ။ "ဓာတုတ္တယ ဝေဒနာတ္တယဝိနိမုတ္တံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံအနုသယနဋ္ဌာနံ န ဝုတ္တံ" ဟူသော စကားကို ဆိုခဲ့၏။ ထိုစကားသည် ကောင်းစွာဆိုအပ်သောစကားဖြစ်၏။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ဒိဋ္ဌာနုသယ စသည်တို့၏ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနကို မေးကြောင်း ပုစ္ဆာ၌ "သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နေသု ဓမ္မေသု (လောကီတရားအားလုံးတို့၌)" ဟူ၍သာ ဖြေတော်မူအပ်သောကြောင့်တည်း။ (ထိုအဖြေသည် "ဓာတုတ္တယ ဝေဒနာတ္တယသည် ဒိဋ္ဌာနုသယစသည်တို့၏ အနုသယဋ္ဌာနဖြစ်၏" ဟူသောစကားနှင့် တစ်ထပ်တည်းကျသည်၊-ဟူလို။) ကာမရာဂသည်ကား ဒုက္ခဝေဒနာ ရူပဓာတ်အရူပဓာတ်တို့၌ မကိန်းနိုင်။ ထိုတရားတို့မှ အလွတ်ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌာနုသယ စသည်တို့၏ မကိန်းနိုင်ရာဌာနသည် ရှိသေးသည်မဟုတ်ပါလော-ဟု စောဒနာလို၍ "နနုစ"စသည်မိန့်၊-အနုကျမ်းတက်။
၊ စောဒနာပါဦးအံ့။
(ကိံ၊ နည်း။)
အနုတ္တရေသု၊ မိမိထက်လွန်မြတ်သော တရားမရှိကုန်သော။
ဝိမောက္ခေသု၊ မဂ်ဖိုလ်တရားတို့၌။
ပိဟံ၊ တောင်းတခြင်းကို။
ဥပဋ္ဌာပယတော၊ ဖြစ်စေသောပုဂ္ဂိုလ်၏။
ပိဟပစ္စယာ၊ တောင်းတခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။
(တောင်းတ၍မရခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။)
ဥပ္ပန္နဒေါမနဿေ၊ ဖြစ်သောဒေါမနဿ၌။
ပဋိဃာနုသယော၊ သည်။
နာနုသေတိ ယထာ၊ သို့။
တထာ, နေက္ခမ္မဿိတ သောမနဿုပေက္ခာသု၊ ကာမမှ ထွက်မြောက်သောဈာန်စသည်၌မှီသော သောမနဿ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့၌။
ကာမရာဂေန၊ သည်။
နာနုသယိတဗ္ဗံ၊ မကိန်းထိုက်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဒနုသယနဋ္ဌာနတော၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနမှ။
အညာပိ၊ ကုန်သော။
ဒိဋ္ဌာနုသယာနုသယဋ္ဌာနဘူတာ၊ ဒိဋ္ဌာနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။
ကာမာဝစရဝေဒနာ၊ တို့သည်။
သန္တိနနု၊ ရှိကုန်သေးသည် မဟုတ်လော။
ဣတိ၊ ဤကားစောဒနာတည်း။
(တဒနုသယနဋ္ဌာနတော အညာပိ ဒိဋ္ဌာနုသယာ နုသယနဋ္ဌာနဘူတာ ကာမာဝစရ ဝေဒနာတို့သည်။)ဟောန္တု
ဟောန္တု။ ။ တာသံ ဝေဒနာနံ (ထိုနေက္ခမ္မကို မှီသောဝေဒနာတို့၏) အတ္ထိတံ ပဋိဇာနိတွာ ဥဒ္ဓရိတွာ (ထုတ်ဖေါ်၍) အဝစနဿ ကာရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ-"န ပန။ ပေ။ တံ န ဝုတ္တံ" တိ။-အနု။
၊ ရှိပါစေကုန်လော့။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ရှိပါကုန်သော်လည်း။
ဓာတုတ္တယဝေဒနာတ္တယတော၊ ဓာတ်၃-ပါးအပေါင်း ဝေဒနာ ၃-ပါး အပေါင်းမှ။
အညံ၊ သော။
တဒနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ထို ဒိဋ္ဌာနုသယ အစရှိသည်တို့၏ ကိန်းရာဌာနသည်။
န အတ္ထိ။
တသ္မာ, တံ၊ ထိုနေက္ခမ္မဿိတ သောမနဿ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ၂ပါးအပေါင်းကို။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တံ။
[တသ္မာ တိ ယသ္မာ သတိပိ ကာမရာဂါနုသယနဋ္ဌာနတော အညသ္မိံ ဒိဋ္ဌာနုသယာဒီနံ အနုသယနဋ္ဌာနေ တံ ပန ဓာတုတ္တယ ဝေဒနာတ္တယ ဝိနိမုတ္တံ နတ္ထိ, ဝေဒနာဒွယ ဘာဝတော၊ တသ္မာ၊-အနု။]ပန၊ ဆက်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ယတ္ထ၊ အကြင်တရား၌။
ကာမရာဂါနုသယော စ၊ သည်၎င်း။
ပေ။ နာနုသေန္တိ။
တတ္ထ၊ ထိုဓာတ်၃-ပါး ဝေဒနာ ၃-ပါး တရား၌။
ဒိဋ္ဌာနုသယော။ ပေ။ နာနုသေတိ၊ လော။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
အာမန္တာ၊ အိမ်း။
ဣတိ၊ သို့။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိသေသေန၊ ဂေဟဿိတ နေက္ခမ္မဿိတဟု အထူး မမ သာမညအားဖြင့်။
ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခဝေဒနာသည်။
ပဋိဃာနုသယဿ၊ ၏။
အနုသယနဋ္ဌာနံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
သမုဒါယဝသေန၊ အပေါင်းဖြစ်သောဂေဟဿိတ နေက္ခမ္မဿိတဝေဒနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဂဟေတွာ၊ တပေါင်းတည်းယူ၍။
ဝုတ္တံ။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
တထာ၊ တူ။
(အဝိသေသေန၊ ဂေဟဿိတနေက္ခမ္မသိတဟု အထူးမမ သာမညအားဖြင့်။
လောကိယသုခေါပေက္ခာ၊ လောကီသုခ ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့သည်။
ကာမရာဂ မာနာနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ကာမရာဂနုသယ, မာနာနုသယတို့၏ ကိန်းရာ ဌာနတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(သမုဒါယဝသေန ဂဟေတွာ ဝုတ္တံ)။
[အဝိသေသေန သမုဒါယဝသေနဂဟေတွာတိ ဣမ မတ္ထံ တထာသဒ္ဒေန အနုကဍ္ဎတိ၊-အနု။]
အပိစ
အပိ စ သုတ္တေ။ ။ ယဒိ ဧဝံ၊ ဂေဟဿိတ နေက္ခမဿိတဟု အထူးမပြုဘဲ သာမညအားဖြင့် ဒုက္ခဝေဒနာဟူသမျှ ပဋိဃာနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနသည်၎င်း လောကီသုခ ဥပေက္ခာဝေဒနာဟူသမျှ ကာမရာဂါနုသယ၏ ကိန်းရာဌာနသည်၎င်း အကယ်၍ဖြစ်အံ့။ ဤသို့ ဖြစ်လသော် "ပဋိဃံ တေန ပဇဟတိ။ န တတ္ထ ပဋိဃာနုသယော အနုသေတိ" ဟူသော သုတ်ပုဒ်ကို၎င်း"န တတ္ထ ကာမရာဂါနုသယော အနုသေတိ" ဟူသော သုတ်ပုဒ်ကို၎င်း အဘယ်သို့ မှတ်ရပါမည်နည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "အပိ စ" စသည်ကို မိန့်သည်။
၊ စိုးစဉ်းအနည်း ဆိုဖွယ်ရှိသေး၏။
သုတ္တေ၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌။
အာဝုသော ဝိသာခ၊ ဒါယကာဝိသာခ။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဣတိ၊ သို့။
ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်၏။
(ကိံ), အဟံ၊ သည်။
ကုဒါဿုနာမ၊ အဘယ်မည်သောအခါ၌။
ဒေါမနဿံ၊ ကို။
ပဇဟေယျံ၊ ပယ်စွန့်နိုင်ရာပါအံ့နည်း။
ဣတိ၊ (ပဋိသိဉ္စိက္ခတိ)။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဣတိ၊ သို့။
ပဋိသိဉ္စိက္ခိတွာ၊ ၍။
ပဋိဃံ၊ ပဋိဃကို။
တေန၊ ထိုဒေါမနဿဖြင့်။
ပဇဟတိ၊ ၏။
[ပါဠိသွားအတိုင်း အနက်တည်း၊ တေနဖြင့် ဓမ္မဒိန္နာ ဘိက္ခုနီက အနာဂါမိမဂ်ကို ရည်ရွယ်သည်။]
တတ္ထ၊ ထိုဒေါမနဿ၌ (ထိုဒေါမနဿသမ္ပယုတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်၌)။
ပဋိဃာနုသယော၊ သည်။
န အနုသေတိ၊ မကိန်း။
ဣတိ၊ ဤပါဠိတော်ကို။
နေက္ခမ္မဿိတံ၊ ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း မဂ်ဖိုလ်၌ မှိသော။
ဒေါမနဿံ၊ ကို။
ဥပ္ပါဒေတွာ၊ ၍။
တံ၊ ထိုဒေါမနဿကို။
ဝိက္ခမ္ဘေတွာ၊ ပယ်ခွါ၍။
ဝီရိယံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ကြောင်း ဝီရိယကို။
ကတွာ၊ ၍။
အနာဂါမိမဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။
ပဋိဃဿ၊ ကို။
သမုဂ္ဃါတနံ၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်ခွါခြင်းကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
(ဓမ္မဒိန္နာယ၊ သည်။)
ဝုတ္တံ။
[မဇ္ဈိမနိကာယ်, မူလ, ပံ, စူဠဝေဒလ္လသုတ်၌ဟောအပ်ပြီ။]
ဟိ၊ မှန်။
(ဒေါမနဿဖြင့် ပဋိဃကိုပယ်၏ဟု တိုက်ရိုက်အနက် ထွက်ပါသော်လည်း အနာဂါမိမဂ်ဖြင့် ပဋိဃကိုပယ်ခြင်းကိုရည်ရွယ်၍ ဟောအပ်၏ဟူသော စကားသည် မှန်၏)။
[တနည်း (ကသ္မာ, ဣဓာဝုသော။ ပေ။ အနုသေတီတိ၊ ဟူသောစကားကို။
အနာဂါမိ မဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ပေ။
ဝုတ္တံ, ဣတိ ဝိညာယတိ)။]ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ပဋိဃေနေဝ၊ ပဋိဃဖြင့်သာ။
ပဋိဃပ္ပဟာနံ၊ ပဋိဃကို ပယ်ခြင်းသည်၎င်း။
ဒေါမနဿေန ဧဝ၊ ဖြင့်သာ။
ဒေါမနဿပ္ပဟာနံ ဝါ၊ သည်၎င်း။
န အတ္ထိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဣဓာဝုသော။ ပေ။ အနုသေတီတိ။ ပေ။ ဝုတ္တံ, ဣတိ ဝိညာယတိ)။
["ပဋိဃေနေဝ ပဋိဃပ္ပဟာနံ, ဒေါမနဿေန ဝါ ဒေါမနဿပ္ပဟာနံ" ဟု အသံတူ နီးကပ်အောင် ဆိုထားသော်လည်း "ပဋိဃေန ဒေါမနဿပ္ပဟာနံ, ဒေါမနဿေန ဝါ ပဋိဃပ္ပဟာနံ" ဟုလည်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု မှတ်ပါ။]
ပန၊ ဆက်။
ပဋိဃုပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတာယ၊ ပဋိဃ၏ ဖြစ်ထိုက်ရာဌာန၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဣဓ၊ ဤအနုသယယမက၌။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဒုက္ခံ၊ ကို။
(ဂေဟဿိတဒုက္ခ, နေက္ခမ္မဿိတဒုက္ခကို)။
ပဋိဃာနုသယဿ၊ ၏။
အနုသယဋ္ဌာနံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(မယာ၊ ငါ အဋ္ဌကထာဆရာသည်။)
ဝုတ္တံ။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
[ရှေ့၌ "အဝိသေသေန ဒုက္ခံ ပဋိဃာနုသယဿ အနုသယနဋ္ဌာနံတိ။ ပေ။ ဝုတ္တံ" ကို ရည်ရွယ်သည်။]
ဟိ၊ မှန်။
ဧသာ၊ ဤအနုသယ ယမကဒေသနာသည်။
နိပ္ပရိယာယဒေသနာ၊ ပရိယာယ်မဟုတ် မုချအနက်ကိုပြသော ဒေသနာတည်း။
သာ ပန၊ ထိုသုတ္တန်ဒေသနာသည်ကား။
ပရိယာယဒေသနာ၊ ပရိယာယ်အနက်ကိုပြသော ဒေသနာတည်း။
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ကြောင့်ပင်။
(ဤအဘိဓမ္မာဒေသနာက နိပ္ပရိယာယဒေသနာ, ထိုသုတ္တန်ဒေသနာက ပရိယာယဒေသနာ၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်)။
ပဌမဇ္ဈာန ဝိက္ခမ္ဘိတံ၊ ပဌမဈာန်ဖြင့်ပယ်ခွါအပ်ပြီးသော။
ကာမရာဂါနုသယံ၊ ကို။
တထာ ဝိက္ခမ္ဘိတ မေဝ၊ ထိုခွါအပ်မြဲတိုင်း ခွါအပ်ပြီးကိုသာ။
ကတွာ၊ ၍။
အနာဂါမိမဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။
သမုဂ္ဃါတနံ၊ အကြွင်းမဲ့ခွါခြင်းကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ဝိဝိစ္စေဝ။ ပေ။ ဝိဟရတိ။
ရာဂံ၊ ကို။
တေန၊ ထိုပဌမဈာန်ဖြင့်။
ပဇဟတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုပဌမဈာန်၌။
ရာဂါနုသယော၊ သည်။
န အနုသေတိ။
ဣတိ၊ သို့။
(ဓမ္မဒိန္နာယ၊ သည်။)
ဝုတ္တံ။
ဧဝံ၊ တူ။
စတုတ္ထဇ္ဈာန ဝိက္ခမ္ဘိတံ၊ စတုတ္ထဈာန်ဖြင့်အကြွင်းမဲ့ခွါအပ်ပြီးသော။
အဝိဇ္ဇာနုသယံ၊ ကို။
ယထာ ဝိက္ခမ္ဘိတမေဝ၊ သာ။
ကတွာ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေန သမုဂ္ဃါတနံ သန္ဓာယ,သုခဿ စ။ ပေ။ ဝိဟရတိ။
အဝိဇ္ဇံ၊ ကို။
တေန၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်ဖြင့်။
ပဇဟတိ။
တတ္ထ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်၌။
အဝိဇ္ဇာနုသယော န အနုသေတိ၊ ဣတိ (ဓမ္မဒိန္နာယ) ဝုတ္တံ။
ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း (ကသ္မာ ဝိညာယတိ)။
ဟိ (ယသ္မာ) လောကိယ စတုတ္ထဇ္ဈာနုပေက္ခာယ၊ လောကီစတုတ္ထဈာန် ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌။
အဝိဇ္ဇာနုသယော၊ သည်။
သဗ္ဗထာ၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
နာနုသေတိ, ဣတိ ဝတ္တုံ န သက္ကာ။
(ကသ္မာ) သဗ္ဗသက္ကာယ ပရိယာပန္နေသု၊ အလုံးစုံသောသက္ကာယ၌အကျုံးဝင်ကုန်သော။
ဓမ္မေသု၊ လောကီတရားတို့၌။
ဧတ္ထ၊ ဤတရားတို့၌။
အဝိဇ္ဇာနုသယော အနုသေတိ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်တည်း။
(တသ္မာ အဝိဇ္ဇံ တေန ပဇဟတိ။ ပေ။ ဝုတ္တံ၊ ဣတိဝိညာယတိ)။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
စတုတ္ထဈာနုပေက္ခာ၊ သည်။
အဝိဇ္ဇာနုသယဿေဝ၊ ၏သာ။
ဝတ္ထု၊ တည်ရာသည်၎င်း။
နေက္ခမ္မဿိတဒေါမနဿံစ၊ သည်လည်း။
ပဋိဃာနုသယဿ၊ ၏။
ဝတ္ထု၊ သည်၎င်း။
န နဟောတိ၊ မဖြစ်မဟုတ်ဖြစ်သည်သာ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တတ္ထာပိ၊ ထို လောကီစတုတ္ထဈာန် ဥပေက္ခာဝေဒနာ နေက္ခမ္မဿိတ ဒေါမနဿဝေဒနာ၌လည်း။
တဿ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာနုသယ ပဋိဃာနုသယ၏။
အနုသယနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဟိ၊ မှန်။
အဝတ္ထုဘာဝတော
အဝတ္ထုဘာဝတော။ ။ သဘာဝေနေဝ အနုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတ္တာ၊ နေက္ခမ္မဿိတဒေါမနဿ၏၎င်း, လောကီစတုတ္ထဈာနုပေက္ခာ၏၎င်း ပင်ကိုယ်သဘောအားဖြင့် ပဋိဃာနုသယ အဝိဇ္ဇာနုသယ၏ကိန်းရာ ဌာနမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဤအနုသယယမက၌ နေက္ခမ္မဿိတဒေါမနဿဝယ် ပဋိဃာနုသယ၏ ကိန်းခြင်းကို၎င်း, စတုတ္ထဈာနုပေက္ခာဝယ် အဝိဇ္ဇာနုသယ၏ ကိန်းခြင်းကို၎င်း ဟောတော်မမူအပ်။
၊ လောကီစတုတ္ထဈာန်ဟူသော ဥပေက္ခာဝေဒနာ, နေက္ခမ္မဿိတ ဒေါမနဿ၏ ပင်ကိုယ် သဘောအားဖြင့် ကိန်းရာမဟုတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဣဓ၊ ဤအနုသယယမက၌။
အနုသယနံ၊ အဝိဇ္ဇာနုသယ ပဋိဃာနုသယ ကိန်းခြင်းကို။
(ဘဂဝတာ) န ဝုစ္စတိ။
သုတ္တန္တေသု ဝိယ၊ တို့၌ကဲ့သို့။
ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
[နေက္ခမ္မဿိတံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပါဒေတွာတိ အာဒိနာ ဝုတ္တေန နယေန၊-အနု။]
တံ ပဋိပက္ခဘာဝတော၊ ထိုပဋိဃာနုသယ အစရှိသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မဂ်၏ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။
["တံ ပဋိပက္ခသဗ္ဗာဝတော" ဟုရှိလျှင် ကောင်း၏။]
တံသမုဂ္ဃါတကမဂ္ဂဿ၊ ထိုအကြွင်းမဲ့ ခွါနိုင်သောမဂ်၏။
ဗလဝူပနိဿယ ဘာဝတော စ၊ အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်သော ဝိပဿနာ၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။
(ဣဓ အနုသယနံ ဘဂဝတာ နဝုစ္စတိ)။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
[တံ ပဋိပက္ခဘာဝတော တိ တေသံပဋိဃာဒီနံ ပဋိပက္ခဿမဂ္ဂဿ သဗ္ဘာဝတော၊ န ကေဝလံ မဂ္ဂသဗ္ဘာဝတော၊ အထ ခေါ ဗလဝဝိပဿနာသဗ္ဘာဝတောပီတိ ဒဿေန္တော အာဟ "တံ သမုဂ္ဃါ။ ပေ။ ဘာဝတောစာ" တိ၊-အနု။]
(ဤ၌ "ဘာဝတော" နေရာဝယ် "သဗ္ဘာဝတော" ဟုရှိပုံကိုသတိပြုပါ။စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤအနုသယနဋ္ဌာနတို့ကို ပြရာ၌။
အာရမဏေ
အာရမဏေ။ ပေ။ ဝတ္တုံ။ ။ ဣဒါနိ ယဒေတံ တတ္ထ တတ္ထ အနုသယဋ္ဌာနန္တိ ဝုတ္တံ။ တံ ဂဟေတဗ္ဗ ဓမ္မဝသေနဝါ သိယာ ဂဟဏဝသေနဝါတိ ဒွေဝိကပ္ပါ။ ထိုထိုပါဠိရပ်၌ "အနုသယဋ္ဌာနံ" ဟု ဆိုအပ်၏။ ထိုအနုသယဋ္ဌာနသည် ယူထိုက်သော အာရုံနှင့်စပ်၍သော်လည်း ဖြစ်နိုင်၏။ ယူပုံ အခြင်းအရာအားဖြင့်သော်လည်း ဖြစ်နိုင်၏။ ဤသို့တနည်းမရလျှင် တနည်းရသော ဝိကပ် ၂-မျိုးရှိရာတွင် ပဌမဝိကပ်ကို ရည်ရွယ်၍ "အာရမဏေ အနုသယဋ္ဌာနေ သတိ" ဟုဆိုသည်။ အာရုံသည် အနုသယဋ္ဌာနဖြစ်လျှင် ဘဝရာဂါနုသယသည် ကြဉ်အပ်သော လောဘဟူသမျှကို ကာမရာဂါနုသယဟု မဆိုထိုက်။ မှန်၏။ ။ ဒုက္ခဝေဒနာ၌၎င်း ရူပအရူပဘဝတို့၌၎င်း ဒိဋ္ဌာနုသယ ကိန်းနိုင်ဖြစ်နိုင်၏။ ထိုဒိဋ္ဌာနုသယဖြစ်တိုင်းလည်း လောဘ ယှဉ်၏။ ထိုလောဘသည် ကာမရာဂါနုသယမဟုတ်။ အကယ်၍ ထိုဒိဋ္ဌာနုသယနှင့် ယှဉ်သောလောဘသည် ကာမရာဂါနုသယဖြစ်လျှင် ထိုလောဘ၏ ကိန်းရာဌာနကိုလည်း "သဗ္ဗသက္ကာယ ပရိယာပန္နေသု" ဟု ဟောတော်မူရာ၏။ ထိုသို့လည်း မဟောခဲ့။ ထို့ကြောင့် ဒိဋ္ဌိနှင့်ယှဉ်သော ထိုလောဘသည် ကာမရာဂါနုသယ မဟုတ်ဟုမှတ်ပါ။
၊ သည်။
အနုသယဋ္ဌာနေ၊ ကိန်းရာဌာနသည်။
သတိ၊ ဖြစ်လသော်။
ဘဝရာဂဝဇ္ဇော၊ ဘဝရာဂသည်ကြဉ်အပ်သော။
(ဘဝရာဂါနုသယဖြစ်သောကြောင့် ကြဉ်အပ်သော။)
သဗ္ဗော, လောဘော၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ကာမရာဂါ နုသယောတိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တုံ၊ ငှာ။
န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ဟိ၊ မှန်။
ဒုက္ခာယ၊ ဒုက္ခဖြစ်သော။
ဝေဒနာယ၊ ၌၎င်း။
ရူပါ ရူပဓာတူသုစ၊ တို့၌၎င်း။
အနုသယမာနေန၊ ကိန်းသော။
ဒိဋ္ဌာနုသယေန၊ နှင့်။
သမ္ပယုတ္တော၊ သည်။
(သမာနော) ပိ၊ သော်လည်း။
လောဘော၊ သည်။
လောဘော ဧဝ၊ သာတည်း။
ကာမရာဂါ နုသယော၊ သည်။
န၊ မဟုတ်။
(ကာမရာဂါနုသယော၊ သည်။)
ယဒိသိယာ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ) ဒိဋ္ဌာနုသယဿ၊ ၏။
(ဌာနံ၊ ကို။
သဗ္ဗသက္ကာယပရိယာပန္နေသု ဓမ္မေသူတိ၊ ဟူ၍။
ဘဂဝတာ, ဝုတ္တံ) ဝိယ၊ သို့။
ဧတဿပိ၊ ဤဒိဋ္ဌာနုသယ သမ္ပယုတ္တလောဘ၏လည်း။
ဌာနံ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
(သဗ္ဗသက္ကာယ ပရိယာပန္နေသု ဓမ္မေသူတိ၊ ဟူ၍။)
ဝတ္တဗ္ဗံ, သိယာ၊ ရာ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ပန၊ သို့မဟုတ်။
[အာရုံ၏ အနုသယဋ္ဌာန ဖြစ်ပုံမှတပါးယူပုံအခြင်းအရာအားဖြင့် အနုသယဋ္ဌာနဖြစ်ပုံကား။]
အဇ္ဈာသယဝသေန၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အလိုနှင့် စပ်သဖြင့်။
တန္နိန္နတာယ၊ ထိုတရားတို့၌ ညွတ်ကိုင်းသည်အဖြစ်ဖြင့်။
အနုသယဋ္ဌာနံ၊ ကို။
အထဝုတ္တံ
အထ ပန။ ပေ။ ဝုတ္တံ။ ။ ပြအပ်ခဲ့သော ဝိကပ် ၂-မျိုးတွင် ယူပုံအခြင်းအရာအားဖြင့် အနုသယဋ္ဌာနဖြစ်ပုံကို ပြလို၍ "အထ ပန" စသည်ကိုမိန့်။ အဇ္ဈာသယဟူသည် အနုသယရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏အလိုဆန္ဒတည်း။ ဣဋ္ဌရူပါရုံစသည်တို့၏၎င်း သုခဝေဒနာ၏၎င်း မရအပ်သေးသည်ကို "မရ-မရ" ဟု အဖန်ဖန် ရှုနေသူ၌၎င်း ရအပ်ပြီး၍ ချုပ်ပျောက်သွားသည်ကို နှမြော၍နေသူ၌၎င်း ဖြစ်သော ပဋိဃာနုသယသည် ဒုက္ခ၌ စိတ်ထိခိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်၏။ ဣဋ္ဌရူပါရုံစသည်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ဒုက္ခဝေဒနာသည် ပဋိဃာနုသယ၏ အနုသယဋ္ဌာနဖြစ်၏။ ဤကား-အာရုံမပြုအပ်ဘဲ စိတ်၏ အဇ္ဈာသယအတွက် ဒုက္ခဝေဒနာ၏ အနုသယဋ္ဌာန ဖြစ်ပုံကိုဥဒါဟရုဏ်ပြသော စကားတည်း။ "ဧဝံ" စသည်ကား ဘဝရာဂမှကြွင်းသော လောဘဟူသမျှ၏ အဇ္ဈာသယအားဖြင့် (ဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဉ်ခိုက်လည်း သုခ၌ညွတ်နေသောကြောင့်) ကာမရာဂါနုသယဟု ခေါ်ထိုက်ပါသည်၊-ဟူလို။
၊ အကယ်၍ ဆိုအပ်သည်ဖြစ်အံ့။(ဧဝံသတိ)ဣဋ္ဌာနံ၊ သဘာဝဣဋ္ဌ ပရိကပ္ပဣဋ္ဌ ဖြစ်ကုန်သော။
ရူပါဒီနံ၊ ရူပါရုံအစရှိသည်တို့ကို၎င်း။
သုခါယ၊ သော။
ဝေဒနာယ စ၊ ကို၎င်း။
အပဋိလဒ္ဓံ၊ မရခြင်းကို။
အပ္ပတိလာဘတော၊ မရခြင်းအားဖြင့်။
သမနုပဿတော ဝါ၊ အဖန်ဖန်ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သော်၎င်း။
ပဋိလဒ္ဓပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌ရအပ်ပြီးသော။
အတီတံ၊ လွန်ပြီးသော။
နိရုဒ္ဓံ၊ ချုပ်ပြီးသော။
ဝိဂတံ၊ ကင်းပြီးသော။
ပရိဏတံ၊ ဖောက်ပြန်ပြီးသော အာရုံကို။
သမနုပဿတော ဝါ၊ အဖန်ဖန်ရှုသောပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌၎င်း။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ သော။
ပဋိဃော၊ သည်။
ဒုက္ခေ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၌။
ပဋိဟညနဝသေနေဝ၊ ထိခိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာ။
ဝါ၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်သာ။
ပဝတ္တိတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထိုပဋိဃ၏။
အနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ကိန်းရာဌာနကို။
ဝုတ္တံ ယထာ၊ သို့။
အာလမ္ဗိတံ၊ ဆွဲကိုင်အပ်သောအာရုံကို။
(အနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ဟူ၍။)
န (ဝုတ္တံယထာ)၊ သို့။
ဧဝံ, ဒုက္ခာဒီသု၊ ဒုက္ခဝေဒနာအစရှိသည်တို့၌။
အဘိနိဝေသနဝသေန၊ သက်ဝင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန၊ သော။
ဒိဋ္ဌာနုသယေန၊ နှင့်။
သမ္ပယုတ္တော၊ (သမာနော) ပိ ,
လောဘော၊ သည်။
သုခါဘိသင်္ဂဝသေနေဝ၊ သုခ၌ကပ်ငြိခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်သာ။
[ဧဝဖြင့် အာရမဏဝသေနကို ကန့်။]
ပဝတ္တတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သာတ သန္တ သုခ ဒွယမေဝ၊ သာတသုခ, သန္တသုခ ၂-ပါးအပေါင်းကိုသာ။
အဿ၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်လောဘ၏။
အနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဘဝရာဂဝဇ္ဇဿ၊ ဘဝရာဂသည်ကြဉ်အပ်သော။
သဗ္ဗလောဘဿ၊ ၏။
ကာမရာဂါနုသယတာ၊ သည်။
န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ မဆန့်ကျင်။
စ၊ ဆက်။
ဧကသ္မိံ ယေဝ၊ သော။
အာရမဏေ၊ ၌။
ရဇ္ဇန္တိ၊ တချို့က တပ်မက်ကြကုန်၏။
ဒုဿန္တိစ၊ တချို့ကလည်း ပျက်စီးကြကုန်၏။
ဝါ၊ တချို့ကလည်း စိတ်ဆိုးကြကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထို ရဇ္ဇန ဒုဿန ၂-ပါးတို့တွင်။
ရာဂေါ၊ သည်။
သုခဇ္ဈာသယော၊ သုခ၌ဖြစ်သော အလိုရှိ၏။
ပဋိဃော၊ သည်။
ဒုက္ခဇ္ဈာသယော၊ ဒုက္ခ၌ဖြစ်သော အလိုရှိ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေသံ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ,ပဋိဃာနုသယတို့၏။
နာနာနုသယဋ္ဌာနတာ၊ မတူထူးခြား ကွဲပြားသော ကိန်းရာဌာနရှိကုန်သည်၏အဖြစ်သည်။
ဟောတိ။
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။
(ဂဟေတဗ္ဗတရားက အထူးအပြား မရှိသော်လည်း သုခ၌ဖြစ်သော အဇ္ဈာသယ, ဒုက္ခ၌ ဖြစ်သော အဇ္ဈာသယဟု ယူပုံအခြင်းအရာအားဖြင့် ကွဲပြားသည်၏အဖြစ်ကြောင့်)။
ယတ္ထ။ ပေ။ နောတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
အဋ္ဌကထာယံ ပန၊ ၌ကား။
ဒွီသု,ဝေဒနာသု၊ သုခဝေဒနာ, ဥပေက္ခာဝေဒနာတို့၌၎င်း။
ဣဋ္ဌာရမဏေ စ၊ ၌၎င်း။
ဒေါမနဿုပ္ပတ္တိံ၊ ဒေါမနဿ၏ ဖြစ်ခြင်းကို။
ဝတွာ၊ ဆိုပြီး၍။
ဒေါမနဿမတ္တမေဝ။ ပေ။ န ပဋိဃာနုသယောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တတ္တာ၊ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
(အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်)။
တတ္ထ၊ ထိုသုခဝေဒနာ, ဥပေက္ခာဝေဒနာ, ဣဋ္ဌာရုံတို့၌။
(ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ သော။)
ပဋိဃော၊ သည်။
ပဋိဃာနုသယော၊ သည်။
န ဟောတိ ယထာ၊ သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဒုက္ခာဒီသု၊ ဒုက္ခဝေဒနာ အစရှိသည်တို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန၊ သော။
ဒိဋ္ဌာနုသယေန၊ နှင့်။
သဟဇာတော၊ သော။
လောဘော၊ သည်။
ကာမရာဂါနုသယော၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ဣစ္စေဝ၊ ဤသို့သာ။
ဝိညာယတိ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။
ဒေါမနဿ။ ပေ။ န ပဋိဃာနုသယောတိ၊ ဟူသော။
ယံ ဧတံ၊ အကြင်စကားကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
ဧတ္ထ၊ ဤစကား၌။
န ပဋိဃာနုသယောတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
ပဋိဃာနုသယော၊ သည်။
နတ္ထိ။
ဣတိ အတ္ထောဒဋ္ဌဗ္ဗော။
ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း- (ကသ္မာ န ပဋိဃာနုသယောတိ နတ္ထိပဋိဃာနုသယောတိ အတ္ထော, ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ နည်း။)]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဒေါမနဿဿ၊ ၏။
ပဋိဃာနုသယဘာဝါသင်္ကာ၊ ပဋိဃာနုသယအဖြစ်၌ယုံမှားဖွယ်သည်။
န အတ္ထိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ယုံမှားဖွယ်မရှိသည့်အတွက် နသဒ္ဒါဖြင့် တားမြစ်ဖွယ် မလိုသောကြောင့်)။
(န ပဋိဃာနုသယောတိ။ ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော)။
ဒေသနာ သံကိဏ္ဏာ ဝိယ ဘဝေယျာတိ၊ ကား။
ဘဝရာဂဿပိ၊ ၏လည်း။
ကာမဓာတုယာ၊ ၌၎င်း။
ဒွီသု, ဝေဒနာသု၊ တို့၌၎င်း။
အာရမဏ ကရဏဝသေနေဝ၊ အာရုံပြုခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်ပင်။
ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ပုံကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာဝိယ၊ သို့။
ဘဝေယျ၊ ရာ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အာရမဏဝိသေသေန၊ အာရုံအထူးအားဖြင့်။
(ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု ဟူသောအာရုံမှတပါး ရူပဓာတ် အရူပဓာတ်ဟူသော အာရုံအထူးအားဖြင့်။)
ဝိသေသဒဿနတ္ထံ၊ ကာမရာဂမှ ထူးပုံကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။
ဧဝံ၊ သို့။
ဒေသနာ၊ ကို။
(ဘဂဝတာ) ကတာ။
(ကသ္မာ) သဟဇာတဝေဒနာ ဝိသေသာဘာဝတော၊ တကွ ဖြစ်သော ဝေဒနာအားဖြင့် အထူး၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
(ကာမရာဂနှင့် ရူပရာဂ ၂-ပါးလုံးပင် လောဘမူ သုခ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ၂-ပါးနှင့်သာ ယှဉ်ကြသည့်အတွက်သဟဇာတ ဝေဒနာအားဖြင့် အထူးမရှိခြင်းကြောင့်တည်း။)
ဣတိ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏အလိုတည်း။
ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
အနုသေတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ အနုသေတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိဟူကုန်သော။
ပစ္စုပ္ပန္နဝေါဟာရာ၊ ပစ္စုပ္ပန် အခေါ်အဝေါ်တို့ကို။
ပဝတ္တာ ဝိရာမဝသေန၊ ပဝတ္တာဝိရာမဝတ္တမာန်၏အစွမ်းဖြင့်။
ဝါ၊ ဖြစ်ပြီးသည်ဖြစ်၍ မရှောင်ကြဉ်သမျှ တည်သော ဝတ္တမာန်၏အစွမ်းဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။
မဂ္ဂေနေဝ၊ မဂ်ဖြင့်သာ။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
ဝိရာမော၊ ကင်းခြင်းသည်။
ဝိစ္ဆေဒေါ၊ ပြတ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။
တတော၊ ထိုမဂ်မှ။
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
(အနုသယာနံ ဝိရာမော ဝိစ္ဆေဒေါ) န (ဟောတိ)။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[ပဝတ္တာဝိရာမဝသေနာတိ အနုသယပ္ပဝတ္တိယာ အဝိရာမဝသေန (မကင်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်) အဝိစ္ဆေဒဝသေန (မပြတ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်) ဣတိအတ္ထော။
အနု၊ ဝတ္တမာန် ၄-မျိုးကို သဒ္ဒါကျမ်း ဝတ္တမာနာပစ္စုပ္ပန္နေသုတ်၌ ရှုပါ။
ထို၌ ပဝတ္တာဝိရတဝတ္တမာန်ကို ဤ၌ ပဝတ္တာဝိရာမ ဝတ္တမာန်ဟု နာမည်တပ်သည်။]
နာပိ။ ပေ။ ကရောန္တိတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ပုရိမေန၊ ရှေ့ဝါကျဖြင့်။
ဧကသ္မိံစိတ္တုပ္ပါဒေ၊ တခုသော စိတ္တုပ္ပါဒ်၌။
ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။
နိဝါရိတာ၊ တားမြစ်အပ်ပြီ။
ပစ္ဆိမေန၊ နောက်ဝါကျဖြင့်။
ဧကသ္မိံ အာရမဏေ၊ တခုသောအာရုံ၌။
(ဥပ္ပတ္တိ နိဝါရိတာ။)
ဣတိ (အယံ)၊ ကား။
ဝိသေသော၊ ရှေ့နောက်ဝါကျတို့၏ အထူးတည်း။
ပုဂ္ဂလောကာသဝါရဿ၊ ၏။
ပဋိလောမေ၊ ၌။
တေသံ တေသံ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့၏။
တဿ တဿ အနုသယဿ၊ ၏။
အနနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ကိန်းရာမဟုတ်သော ဌာနကို။
ပကတိယာ
ပကတိယာ ပဟာနေန စ။ ။ ပကတိယာ သဘာဝေန (ပင်ကိုယ်သဘောအားဖြင့်)။ သဘာဝသိဒ္ဓါ ဟိ ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ ကာမရာဂဿအနနုသယဋ္ဌာနတာ (ဒုက္ခဝေဒနာ၏ ကာမရာဂ၏ကိန်းရာမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်သည် ပင်ကိုယ်သဘောအတိုင်းပြီးစီး၏)။ ပဟာနေနာတိ တဿ တဿ အနုသယဿ သမုစ္ဆိန္ဒနေန (ထိုထို အနုသယကိုမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ဖြတ်ခြင်းအားဖြင့်)။ ["ဝေဒိတဗ္ဗံ" ဟူသော မူလဋီကာ၌ စပ်။] ပကတိသိဒ္ဓ ပဟာနသိဒ္ဓကိုပင် အကျယ်ပြလို၍။ "တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ။ ပေ။ ပကတိယာ ဒုက္ခာဒီနံ ကာမရာဂါဒီနံ အနနုသယဋ္ဌာနတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ" ဟု၎င်း, "ဒွီန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ။ ပေ။ အနနုသယပ္ပဟာနေန" ဟု ၎င်းဆိုသည်။
၊ ပင်ကိုယ်သဘောအားဖြင့်၎င်း။
ပဟာနေနစ၊ မဂ်ဖြင့် ပယ်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ဤမှနောက် "တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ" မှစ၍ "အနုသယပ္ပဟာနေန" တိုင်အောင်သော စကားရပ်သည်"ပကတိယာ ပဟာနေန စ" ကို အကျယ်ပြသော စကားရပ်တည်း။
ထို့ကြောင့် "နာနုသေတီတိ ဟိ ပကတိယာ" ဟု ဝိတ္ထာရဇောတက ဟိသဒ္ဒါပါသင့်၏။
ရှေးနိဿယ၌ပါသည်။]
ဟိ၊ ချဲ့။
တိဏ္ဏံ။ ပေ။ နာနုသေတီတိ၊ ဟူသော စကားကို။
(ဝုတ္တံ၌ စပ်။)
ပကတိယာ၊ ဖြင့်။
ဒုက္ခာဒီနံ၊ ဒုက္ခအစရှိသည်တို့၏။
(အနနုသယဋ္ဌာနတံ၌ တာပစ္စည်း၏သမ္ဗန်။)
ကာမရာဂါဒီနံ၊ ကာမရာဂအစရှိသည်တို့၏။
(အနနုသယဋ္ဌာန၏သမ္ဗန်)
အနနုသယဋ္ဌာနတံ၊ ကိန်းရာ မဟုတ်သော ဌာန၏အဖြစ်ကို။
သန္ဓာယ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဒွိန္နံ။ ပေ။ နာနုသေတီတိ၊ ဟူသောစကားကို။
အနုသယပ္ပဟာနေန၊ အနုသယတို့ကိုမဂ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ပယ်ခြင်းအားဖြင့်။
(ကာမဓာတုအာဒီနံ၊ တို့၏။
ကာမရာဂါဒီနံ အနနုသယဋ္ဌာနတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊)
["ကာမရာဂါဒီနံ" စသည်တို့ကား ရှေ့ဝါကျမှ လိုက်သည်။]ဧတ္ထ၊ ဤပုဂ္ဂလောကာသဝါရ၌။
ပုရိမနယေ၊ တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ အစရှိသောရှေ့နည်း၌။
["ပုရိမနယေန" ဟု (န) ရှိသည်ကား မကောင်း။]
ဩကာသံ၊ ဖြစ်ရာဌာနကို။
အဝေက္ခိတွာ၊ ရှုငဲ့၍။
ပုဂ္ဂလဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ဝိဇ္ဇမာနာနံ၊ ထင်ရှားရှိကုန်သော။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
အနနုသယနံ၊ မကိန်းခြင်းကို။
ဝုတ္တံ။
ပစ္ဆိမနယေ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သဗ္ဗတ္ထစသော နောက်နည်း၌။
[ဤ၌လည်း (န) ရှိသည်ကား မကောင်း။]
ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။
အဝေက္ခိတွာ၊ ၍။
ဩကာသဿ၊ တည်ရာဖြစ်သော။
ကာမဓာတု အာဒိကဿ၊ ၏။
အနောကာသတာ၊ တည်ရာမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကို။
(ဝုတ္တာ)။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
အနုသယဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
သာနုသယ ပဇဟန ပရိညာဝါရေသု၊ သာနုသယဝါရ,ပဇဟနဝါရ, ပရိညာဝါရတို့၌။
သာနုသယော ပဇဟတိ ပရိဇာနာတီတိ၊ ဟူသော ပုဒ်တို့ဖြင့်။
ပုဂ္ဂလော
ပုဂ္ဂလော ဝုတ္တော။ ။ "သာနုသယော၊ အနုသယနှင့်တကွဖြစ်၏" ဟူရာ၌ ကာမရာဂစသည်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ရ၏။ "ပဇဟတိ၊ ကာမရာဂကိုပယ်စွန့်၏" ဟူရာ၌ ပယ်စွန့်သော ပုဂ္ဂိုလ်ရ၏။ "ပရိဇာနာတိ" ဟူရာ၌လည်းပိုင်းခြား၍ သိသော ပုဂ္ဂိုလ်ရ၏။ ဤသို့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို အရကောက်ရသောကြောင့် "ပုဂ္ဂလော ဝုတ္တော" ဟုဆိုသည်။
၊ ကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော။စ၊ ဆက်။
ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ဣမသ္မိံ ဘဝေ၊ ဤဘဝ၌။
သာနုသယော၊ အနုသယနှင့်တကွဖြစ်၏။
ဣတိဧဝံ၊ သို့။
ဘဝ ဝိသေသေနဝါ၊ ဘဝ အထူးအားဖြင့်သော်၎င်း။
ဣမသ္မိံ၊ ဤဘဝ၌။
ကာမရာဂါနုသယေန၊ ကာမရာဂါ နုသယအားဖြင့်။
သာနုသယော၊ ၏။
ဣမသ္မိံ၊ ဤဘဝ၌။
ဣတရေသု၊ ကာမရာဂါနုသယမှတပါးသော ပဋိဃာနုသယစသည်တို့တွင်။
ကေနစိ၊ တစုံတခုသောအနုသယအားဖြင့်။
(သာနုသယော၊) ဣတိဧဝံ၊ သို့။
ဘဝါနုသယဝိသေသေနဝါ
ဘဝ။ ပေ။ ဝိသေသေန ဝါ။ ။ "ဣမသ္မိံ ဘဝေ သာနုသယော" ဟူသော စကားသည် မည်သည့်ဘဝဟူသော ဘဝအထူးအားဖြင့်သာနုသယနိရာနုသယအဖြစ်ကို ပြသောစကားတည်း။ "ဣမသ္မိံ (ဘဝေ) ကာမရာဂါနုသယေန သာနုသယော" ဟူသောစကားသည်, ဘဝသည်အထူးပြုအပ်သော အနုသယအထူးအားဖြင့် သာနုသယနိရာနုသယအဖြစ်ကို ပြသောစကားတည်း။ [ကာမဘဝါဒိဘဝဝိသိဋ္ဌာနုသယ ဝိသေသေန ဝါ၊ သာနုသယတာနိ ရနုသယတာဒိကာတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ပဟာနာ ပဟာန ပရိညာ ပရိညာ သင်္ဂယှန္တိ၊-အနု။]
၊ ဘဝသည် အထူးပြုအပ်သော အနုသယ အထူးအားဖြင့် သော်၎င်း။
သာနုသယတာ နိရနုသယတာဒိကာ၊ သာနုသယ၏အဖြစ် နိရနုသယ၏အဖြစ် အစရှိသည်သည်။
နတ္ထိ။တထာ၊ တူ။
ဒွီသု, ဝေဒနာသု၊ သုခဝေဒနာ ဥပေက္ခာဝေဒနာ တို့၌။
ကာမရာဂါနုသယေန၊ အားဖြင့်။
သာနုသယော၊ ၏။
ဒုက္ခာယ, ဝေဒနာယ၊ ၌။
(ကာမရာဂါနုသယေန၊ အားဖြင့်။)
နိရနုသယော၊ အနုသယမရှိ။
ဣတိ၊ သို့။
ဣဒံပိ၊ ဤဝေဒနာအားဖြင့် သာနုသယ၏အဖြစ် နိရနုသယ၏ အဖြစ်သည်လည်း။
နတ္ထိ။
[ဣဒံပိ နတ္ထိ ပုဂ္ဂလဝသေန ဝုစ္စမာနတာ၊ တေနာဟ "န ဟိ ပုဂ္ဂလဿ။ ပေ။ အနုသယာနံ" တိ၊-အနု။]
ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း (ကသ္မာ ဣဒံပိ နတ္ထိ, ဣတိ၊ သို့။
ဝိညာယတိ၊ နည်း)။]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဝေဒနာ၊ သည်။
ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ဩကာသော၊ တည်ရာသည်။
န၊ မဟုတ်။
အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။
အနုသယာနံ၊ တို့၏။
(ဩကာသော ဟောတိ)။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဣဒံပိ နတ္ထိ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ)။
ပန၊ အနွယ။
တဿ တဿ အနုသယဿ၊ ၏။
သော သော အနုသယနော ကာသော၊ ထိုထိုကိန်းရာဌာနသည်။
(နိမိတ္တံ ဟောတိ၌စပ်) ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
တေန တေန အနုသယေန၊ အားဖြင့်။
သာနုသယတာယ၊ သာနုသယ၏အဖြစ်၏၎င်း။
တဿ တဿ၊ ထိုထို အနုသယကို။
ပဇဟန ပရိဇာနနာနဉ္စ၊ ပယ်ခြင်း, ပိုင်းခြား၍သိခြင်းတို့၏၎င်း။
နိမိတ္တံ၊ အကြောင်းသည်။
ဟောတိ။
စ၊ ဆက်။
အနနုသယနောကာသော၊ အနုသယ၏ ကိန်းရာ မဟုတ်သောဩကာသသည်။
နိရနုသယတာဒီနံ၊ နိရနုသယ၏အဖြစ် အစရှိသည်တို့၏။
(နိမိတ္တံ ဟောတိ။)
[အာဒိသဒ္ဒေန အပ္ပဟာနာပရိညာ သင်္ဂဏှာတိ-၊အနု။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဩကာသဝါရေသု၊ တို့၌။
ဘုမ္မနိဒ္ဒေသံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ဖြင့်ညွှန်ပြခြင်းကို။
အကတွာ, ယတော တတောတိ၊ ဟူ၍။
နိမိတ္တတ္ထေ၊ ၌။
နိသက္ကဝစနံ၊ ပဉ္စမီဝိဘတ်ကို။
ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်ပြီ။
ဝါ၊ တနည်း။
ပဇဟနပရိညာဝါရေသု၊ တို့၌။
အပါဒါနတ္ထေဧဝ၊ ၌ပင်။
(နိသက္ကဝစနံ ကတံ။)
ဟိ၊ မှန်။
[ပဇဟန, ပရိညာဝါရတို့၌ ယတော တတောတို့အတွက် အပါဒါန်အနက်၌သာ နိသက္ကဝစနကို ပြုအပ်၏" ဟူသောစကားသည်မှန်၏။]
တတော တတော ဩကာသတော၊ ထိုထိုကာမဓာတ် ဝေဒနာ၂-ပါးအစရှိသော ဩကာသမှ။
အပဂမကရဏံ၊ ကင်းကွာအောင်ပြုခြင်းမူလည်း ဖြစ်သော။
ဝိနာသနံ၊ ပျက်စီးစေခြင်းမူလည်း ဖြစ်သော။
(ဤ ၂-ပုဒ်ကား ပဇဟန၏ဝိသေသန) ပဇဟနံ (စ)၊ ပယ်စွန့်ခြင်းသည်၎င်း။
ပရိဇာနနဉ္စ၊ ပိုင်းခြား၍သိခြင်းသည်၎င်း။
(ဟောတိ)။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
["ထိုထိုဩကာသမှ (ထိုထိုဩကာသတည်းက" ဟု အဓိပ္ပါယ်ယူလျှင် "အနုသယကို ဖဲခွါမှုကိုပြုခြင်း, ထိုထိုဩကာသတည်းမှ အနုသယကိုဖျက်ဆီးခြင်း, ပယ်စွန့်ခြင်း ပိုင်းခြား၍သိခြင်း" ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ်အမှန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊-ဟူလို။]
တတ္ထ၊ ထိုဩကာသဝါရ၌။
ယတောတိ (ပဒဿ)၊ ၏။
အနုလောမေ၊ ၌။
ယတော အနုသယဋ္ဌာနတော၊ အကြင် ကိန်းရာဌာနကြောင့်။
("သာနုသယော၊ အနုသယနှင့်တကွဖြစ်၏"၌စပ်)
[အနုသယဋ္ဌာနဟေတု၊-အနု။]
ပဋိလောမေ၊ ၌။
(ယတော) အနနုသယဋ္ဌာနတော၊ အကြင်ကိန်းရာမဟုတ်သောဌာနကြောင့်။
("နိရာနုသယော၊ အနုသယမရှိ" ၌စပ်)
ဣတိအတ္ထော။
ဟိ၊ မှန်။
အနနုသယာနနုသယဿေဝ
အနုသယနာနုသယဿေဝ ဟိ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "အနုသယာ နာနုသယဿေဝ" ဟု ရှိ၏။ ရှေ့ဝါကျရှိ "အနုသယဋ္ဌာနတော, အနနုသယဋ္ဌာနတော" တို့၏ ဒဠီကရဏဖြစ်သောကြောင့် "အနုသယ+အနနုသယ" ဟု ပုဒ်ဖြတ်သင့်ရကား "နာနုသယ" ဟု ဒီဃမရှိသင့်။ ရှေးနိဿယ၌ "အနုသယနနာနုသယနာဒီနံ ယေဝ" ဟု အာဒိသဒ္ဒါ ပါနေ၏။ ထိုအာဒိလည်း ပိုဟန်တူသည်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း- "နိမိတ္တာပါဒါနဘာဝ" ၌ "နိမိတ္တဘာဝ, အပါဒါနဘာဝ" ဝယ်စပ်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ထိုတွင် "သာနုသယဝါရေနိမိတ္တ ဘာဝဒဿနတ္ထံ, ပဇဟနပရိညာဝါရေသု အပါဒါနဘာဝဒဿနတ္ထံ စ" ဟု အနုဋီကာဖွင့်သည်။
၊ အနုသယဋ္ဌာန, အနနုသယဋ္ဌာန၏သာ။
နိမိတ္တာ ပါဒါနဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ သာနုသယဝါရ၌ နိမိတ္တ၏အဖြစ်ကို ပြခြင်း, ပဇဟနဝါရ ပရိညာဝါရတို့၌ အပါဒါန်အဖြစ်ကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။
(ဘုမ္မနိဒ္ဒေသေနေဝ နိဒ္ဒိဋ္ဌာတိ၌စပ်)
ရူပဓာတုယာ။ ပေ။ သာနုသယောတိ၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။
(ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ တတော မာနာနုသယံ)
ပဇဟတီတိ စ
ပဇဟတိ, န ပဇဟတိ။ ။ ပဇဟတီတိ ဧတ္ထ "ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ တတော မာနာနုသယံ ပဇဟတီ" တိ ပါဠိပဒံ အာဟရိတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ။ န ပဇဟတီတိ ဧတ္ထ ပန "ဒုက္ခာယဝေဒနာယ တတော ကာမရာဂါနုသယံ န ပဇဟတီ"တိ၊-အနု။ ဤအဖွင့်အတိုင်း နိဿယ၌ ထည့်၍အနက်ပေးသည်။
၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။
ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ တတော ကာမရာဂါနုသယေန နိရနုသယောတိ၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။
(ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ တတော ကာမရာဂါနုသယံ)
န ပဇဟတီတိ စ၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။
ဧဝမာဒီသု၊ ဤသို့အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
[ဧဝမာဒီသူတိ အာဒိသဒ္ဒေန ပရိညာဝါရံပိ သင်္ဂဏှာတိ၊-အနု။]
ရူပဓာတုအာဒယောဝ၊ ရူပဓာတ် အစရှိသည်တို့ကိုသာ။
ဘုမ္မနိဒ္ဒေသေနေဝ၊ ဟိတ်အနက် ရှိသောသတ္တမီဝိဘတ်ဖြင့် ညွှန်ပြခြင်းအားဖြင့်သာ။
နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ညွှန်ပြအပ်ကုန်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
[ဧဝဖြင့် ယတော တတောတို့၌ သတ္တမီဝိဘတ်ဖြင့် မညွှန်ပြအပ်ဟု ကန့်။
ဘုမ္မနိဒ္ဒေသေနေဝ ဟေတုအတ္ထေနေဝ နိဒ္ဒိဋ္ဌာတိ အတ္ထော၊-အနု။
ရှေ့၌ "ဟိ" ပါ၍ အဆုံး၌ ဣတိ သဒ္ဒါပါသောကြောင့် "ကသ္မာ ယတောတိ (ပဒဿ)။ ပေ။ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
ဟိ (ယသ္မာ)။ ပေ။ ဘုမ္မနိဒ္ဒေသေနေဝ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ဣတိ (တသ္မာ) ယတောတိ (ပဒဿ)။ ပေ။ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော"ဟု တနည်းပေးပါ။]ပန၊ ကား။
အဋ္ဌကထာယံ
အဋ္ဌကထာယံ ပန။ ။ အဋ္ဌကထာဖွင့်ပုံကို အပြစ် ပြလိုသောကြောင့် "အဋ္ဌကထာယံ ပန။ ပေ။ ဝုတ္တံ။ တံ ပမာဒလိခိတံ ဝိယ ဒိဿတိ" ဟု မိန့်သည်။
၊ ၌။
စတုတ္ထပဉှဝိသဇ္ဇနေန
စတုတ္ထပဉှဝိသဇ္ဇနေန။ ။ သြကာသဝါရ အနုလောမဖြစ်သော "ယတော ဝါ ပန မာနာနုသယေန သာနုသယော။ တတော ကာမရာဂါနုသယေန သာနုသယောတိ" ဟူသော စတုတ္ထပြဿနာ၏အဖြေ၌ "ရူပဓာတုယာအရူပဓာတုယာ တတော မာနာနုသယေန သာနုသယော။ ပေ။ ကာမဓာတုယာဒွီသု ဝေဒနာသု တတော ကာမရာဂါနုသယေန သာနုသယော" ဟု ဖြေတော်မူ၏။ ထိုအဖြေဖြင့် ရူပဓာတ် အရူပဓာတ် ကာမဓာတ်ဝေဒနာ ၂-ပါးကို အနုသယဋ္ဌာနဟု သရုပ်သကောင်အားဖြင့် ပြသည်။
၊ စတုတ္ထ ပြဿနာ၏အဖြေဖြင့်။
(ဒဿိတတ္တာ၌စပ်။)
သရူပတော၊ သရုပ်သကောင်အားဖြင့်။
အနုသယနဋ္ဌာနဿ၊ ၏။
ဝါ၊ ကို။
ဒဿိတတ္ထာ၊ ကြောင့်။
တဒတ္ထေ
တဒတ္ထေ အာဒိပဉှေပိ။ ။ တံ အနုသယနဋ္ဌာနဒဿနံ+အတ္ထော ဧတဿာတိ တဒတ္ထော၊ တသ္မိံ တဒတ္ထေ။ "အာဒိပဉှ" ဟူသည် "ယတော ကာမရာဂါနုသယေန သာနုသယော။ တတော ပဋိဃာနုသယေန သာနုသယောတိ" ဟူသော ပြဿနာတည်း။
၊ ထိုအနုသယနဋ္ဌာနကို ပြခြင်းအနက်ရှိသော။
အာဒိပဉှေပိ၊ အစပြဿနာ၌လည်း။
ယတောတိ
ယတောတိ။ ပေ။ ဝိဘာဝေတွာ။ ။ စတုတ္ထ ပြဿနာ၏ ဝိသဇ္ဇနာဖြင့် အနုသယဋ္ဌာနကို "ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ တတော" ဟု ၎င်း, "ကာမဓာတုယာ ဒွီသု ဝေဒနာသု တတော" ဟု၎င်း သရုပ်သကောင်အားဖြင့် ပြထားသောကြောင့် ပဌမပဉှဝယ် သရုပ်မပါသော်လည်း "ယတော"ဖြင့် အနုသဋ္ဌာနကို ပြကြောင်းသိသာ၏။ ထိုသို့သိသာ ထင်ရှားစေသည်ကို "ဝိဘာဝေတွာ" ဟုဆိုသည်။
၊ ယတော ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
အနုသယနဋ္ဌာနံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။
ဝိဘာဝေတွာ၊ ထင်စွာ ဖြစ်စေပြီး၍။
ပုန
ပုန ယတောတိ။ ပေ။ ဒဿေတုံ။ ။ ဤယတောကို ထပ်၍ဆိုသောကြောင့် "ပုန" ဟု ဆိုသည်။ တောပစ္စည်းတည်း ဟူသော ဝိဘတ်အနက်ကိုပြခြင်းငှါ "ဥပ္ပန္နေန။ ပေ။ သာနုသယောတိ ဝုတ္တံ" ဟု မိန့်သည်။ ဤဝါကျ၌ "ဥပ္ပန္နေန" ဟု အဋ္ဌကထာထည့်ခြင်းဖြင့် "ယတော" ၌ တောပစ္စည်း တည်းဟူသော ဝိဘတ်သည် ဟိတ်အနက်, တနည်း- နိမိတ်အနက်ကို ဟောကြောင်း ထင်ရှားစေ၏။ "အကြင်အနုသယဋ္ဌာနကြောင့်+ဖြစ်သော ကာမရာဂနုသယ"ဟူလို။
၊ တဖန်။
(ဒဿေတုံ၌စပ်)
ယတောတိ ဧတဿ၊ ယတောဟူသော ဤပုဒ်၏။
ဝစနတ္ထံ၊ တောပစ္စည်းတည်းဟူသော ဝိဘတ်၏အနက်ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
ဥပ္ပန္နေနကာမရာဂါနုသယေန၊ သာနုသယောတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
တံ
တံ ပမာဒလိခိတံ ဝိယ။ ။ ဥပ္ပန္နသဒ္ဒါသည် ဖြစ်ပြီးအနက်, သို့မဟုတ် ဥပါဒ် ဌိ ဘင်အားဖြင့် ခဏတ္တယသို့ ရောက်သော တရားဟူသော အနက်ကိုပြ၏။ ကာမရာဂါနုသယစသော အနုသယသည်ဖြစ်ပြီးလည်း မဟုတ်, ခဏတ္တယသို့ရောက်ဆဲလည်း မဟုတ်။ ကိန်းဝပ်နေသော သဘောသာတည်း။ ထို့ကြောင့် "ဥပ္ပန္နေန" ဟု ထည့်ခြင်းကို "ပမာဒလိခိတကဲ့သို့ထင်ရ၏" ဟုဆိုသည်။
၊ ထို (ဥပ္ပန္နေန ကာမရာဂါနုသယေန သာနုသယော) ဟူသောစကားသည်။
ပမာဒလိခိတံ ဝိယ၊ အမှတ်တမဲ့ ရေးအပ်သော ပါဌ်ကဲ့သို့။
ဒိဿတိ၊ ထင်ရ၏။ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း-(ကသ္မာ တံ ပမာဒလိခိတံ ဝိယ ဒိဿတိ)။]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဥပ္ပန္နေနေဝ၊ ဥပါဒ် ဌိ ဘင် ဟူသော ခဏတ္တယသို့ ရောက်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
အနုသယေန၊ အားဖြင့်။
န သာနုသယော၊ အနုသယနှင့် တကွဖြစ်သည် မဟုတ်။
(ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။
တံ၊ သည်။
ပမာဒလိခိတံဝိယ ဒိဿတိ။)
(သာနုသယောတိဟု ဣတိပါလျှင် ကောင်း၏။ မပါလျှင်ထည့်ပါ။)
စ၊ သည်သာမကသေး။
ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတံ
ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတံ စ။ ။ ဥပ္ပန္နေနကို "ကာမရာဂါနုသယေန"၌ ပဓာနအားဖြင့် စပ်၍ အဓိပ္ပါယ်မှတ်စေရာဝယ် မသင့်ပုံကိုပြပြီး၍ ယတောနှင့်စပ်၍ အဓိပ္ပါယ်မှတ်စေရာ၌ မသင့်ပုံကို ပြလိုသောကြောင့် "ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတံ စ" ဟု မိန့်သည်။ "ဥပ္ပန္နေန" ဟူသော အဋ္ဌကထာထည့်ပါဌ်ကို ရှေ့က ယတောပုဒ်နှင့်တွဲ၍ အနက်မှတ်လျှင် ယတောအရ အနုသယတို့ဖြစ်ထိုက်ရာ ဌာနကိုပြ၏" ဟုအဓိပ္ပါယ်ရ၏။ ထိုအဓိပ္ပါယ်လည်း မဖြစ်နိုင်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း...ယတောအရတွင် အနုသယတို့၏ ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနမဟုတ်သော အပရိယာပန္နလောကုတ္တရာတရားများလည်း ပါဝင်သောကြောင့်တည်း။
၊ အနုသယတို့၏ဖြစ်ခြင်းကို ထိုက်သော ဌာန၏အဖြစ်ကို။
သန္ဓာယေဝ၊ ၍သာ။
နိသက္ကဝစနံ၊ (ယတော) ဟု ပဉ္စမီဝိဘတ်ကို။
ဝတ္တုံ၊ ငှာ။
န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း-(ကသ္မာ ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတံ သန္ဓာယေဝ နိသက္ကဝစနံ ဝတ္တုံ, န သက္ကာ၊ နည်း။)]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
အပရိယာပန္နာနံ၊ ဝဋ်ဒုက္ခ၌ အကျုံးမဝင်ကုန်သော လောကုတ္တရာတရားတို့၏။
အနုသယုပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတာ၊ အနုသယတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ထိုက်သော ဌာန၏အဖြစ်သည်။
န၊ မဟုတ်။
(ထိုသို့မဟုတ်သော်လည်း။
ပဋိလောမဩကာသဝါရ၌ "ဒုက္ခာယဝေဒနာယ အပရိယာပန္နေ တတော" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူ၏။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတံ သန္ဓာယနိသက္ကဝစနံ ဝတ္တုံ န သက္ကာ။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ယတောဥပ္ပန္နေနာတိ၊ ဟူသော။
(ယံ ဝစနံ၊ အကြင်စကားသည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တံစ
တံစ တထေဝ ဒိဿတိ။ ။ တံဖြင့် စွဲဖို့ရာ ယခုစာအုပ်များ၌ ရှေ့ဝါကျကို မတွေ့ရ။ ရှေးနိဿယ၌ ထည့်ပါဌ်ဟု မဆိုဘဲ "ယတော ဥပ္ပန္နေနာတိ ဟူသော ယံဝုတ္တံ" ဟု တွေ့ရ၏။ ထိုပါဌ်သည် ယခုစာအုပ်များ၌ အောက်စာကြောင်းသို့ ရောက်နေသောပါဌ်ပင်တည်း။ ထို့ကြောင့် "ယတော ဥပ္ပန္နေနာတိ" ကို "တဉ္စ" ၏ ရှေ့သို့ သွင်းလိုက်လျှင် နိဿယအတိုင်း အနက်မှန်အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုရင်းကား-"ဥပ္ပန္နေန" ဟူသော အဋ္ဌကထာထည့်ပါဌ်ကို နောက်၌ရှိသော ကာမရာဂါနုသယေနနှင့် တွဲလျှင် ဥပ္ပန္နသဒ္ဒါသည် ဥပါဒ် ဌီ ဘင်ဟူသော ခဏတ္တယသို့ရောက်သော ပစ္စုပ္ပန်တရားကို ဟောသောကြောင့်၎င်း, ကာမရာဂါနုသယ စသည်ကား ခဏတ္တယသို့ ရောက်သောတရားမဟုတ်။ ဖြစ်ထိုက်သော (ကိန်းနေသော) တရားသာဖြစ်သောကြောင့်၎င်း, "ဥပ္ပန္နေန" ကို ကာမရာဂါနုသယေန၌ မစပ်ထိုက်ရကား ပမာဒလေခကဲ့သို့ထင်ရသည်။ နောက်ပုဒ်နှင့်မတွဲဘဲ "ယတော" ဟူသောရှေ့ပုဒ်နှင့်တွဲ၍ "ယတော ဥပ္ပန္နေန၊ အကြင်ဖြစ်ထိုက်ရာ အနုသယဌာနကြောင့်+ဖြစ်သော" ဟု အဓိပ္ပါယ်ယူလျှင် ယတော၏အရ၌ အနုသယဋ္ဌာန မဟုတ်သော အပရိယာပန္န တရားများပါရသောကြောင့် အဓိပ္ပါယ်မှန် မဖြစ်ရကား "ယတော ဥပ္ပန္နေန" လည်း ထိုပမာဒလေခကဲ့သို့ပင် ထင်ရသည်-ဟူလို။
၊ ထိုယတော ဥပ္ပန္နေန ဟူသော စကားသည်လည်း။
တထေဝ၊ ထိုအမှတ်တမဲ့ ရေးအပ်သော ပါဌ်ကဲ့သို့ပင်။
ဒိဿတိ။ပန၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤယတော ဥပ္ပန္နေန ဟူသောပါဌ်၌။
အတ္ထော၊ ကို။
ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့သော နည်းဖြင့်။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
[ဤ ပါဌ်၏နောက်၌ "ယတော ဥပ္ပန္နေနာတိ"
ယတော ဥပ္ပန္နေန။ ။ ယတော ဥပ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံတိ ယတောအနုသယနဋ္ဌာနတော ကာမရာဂါနုသယေန ဥပ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗံ။ တေန ကာမရာဂါနုသယေန ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနေ နိသက္ကဝစနံ ကတံ "ယတော" တိ၊-အနု။ [စာအုပ်တို့၌ "တေနာတိ" ဟု ရှိသော်လည်း အနု၌ "တေန ကာမရာဂါနုသယေန" ဟု "တေန" ကိုသာ ဖွင့်သည်။]
၊ ဟု မရှိသင့်တော့။
ရှေးနိဿယ၌ကား ၂-ဌာနပါနေသည်။]
ယတော၊ အကြင် အနုသယဋ္ဌာနကြောင့်။
(ကာမရာဂါနုသယေန၊ သည်။)
ဥပ္ပန္နေန၊ ဖြစ်သည်။
ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။
တေန၊ ထိုကာမရာဂါနုသယသည်။
ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနေ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ ထိုက်သောအရာ၌။
နိသက္ကဝစနံ၊ ယတောဟု ပဉ္စမီဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါကို။
ကတံ၊ ပြီ။
ဣတိ (ဧတ္ထ ဧဝံ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊)။သဗ္ဗဓမ္မေသု ဥပ္ပဇ္ဇနကေနာတိ
တထာ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇနကေန။ ။ အဋ္ဌကထာဝယ် "အရဟာ သဗ္ဗတ္ထ" ဟူသော ပါဠိတော်ကို ဖွင့်ရာ၌ "အရဟာ သဗ္ဗဓမ္မေသု" ဟု ဖွင့်ပြီးလျှင် "ဥပ္ပဇ္ဇနကေန" ဟု ထည့်၍ဖွင့်၏။ ထိုသဗ္ဗဓမ္မေသု ဥပ္ပဇ္ဇနကေန၌လည်း "ယတောဥပ္ပန္နေန" ၌ကဲ့သို့ အနက်မှတ်ပါ-ဟု တထာဖြင့် ညွှန်ပြသည်။ [တထာသဒ္ဒေါ ယထာ ယတော ဥပ္ပန္နေနာတိဧတ္ထ ဥပ္ပတ္တိရဟဋ္ဌာနတော အနုသယဿ ဥပ္ပတ္တိရဟတာ ဝုတ္တာ။ တထာဥပ္ပဇ္ဇနကေနာတိ ဧတ္ထာပိ သာ ဧဝ(အနုသယ၏ ဥပ္ပတ္တိရဟတာကိုပင်) ဝုစ္စတီတိ ဒီပေတီတိ အာဟ "သဗ္ဗဓမ္မေသု။ ပေ။ အာပန္နေနာ" တိ၊-အနု။]
၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
တထာ၊ ထို့အတူတည်း။ဣတိ၊ သို့။
ဥပ္ပတ္တိပဋိသေဓေ
ဥပ္ပတ္တိပ္ပဋိသေဓေ။ ပေ။ အပနေတိ နာမ။ ။ ဥပ္ပဇ္ဇနကဟူသော အဋ္ဌကထာ ထည့်ပါဌ်ကြောင့် ရထိုက်သောအနက်ကို ပြလို၍ "ဥပ္ပတ္တိပဋိသေဓေ။ ပေ။ အပနေတိ နာမ" ဟုမိန့်သည်။ "ဥပ္ပဇ္ဇနကော" ဟု ဆိုအပ်လျှင် အနုပ္ပဇ္ဇနကမဟုတ်ဟူသော ဤအနက်ကို သိအပ်သိနိုင်၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ထိုဥပ္ပဇ္ဇနကောပါဌ်ဖြင့် အနုပ္ပတ္တိကို မဆုံးဖြတ်အပ်သေး။ ထို့ကြောင့် အနုသယ၏ဖြစ်ခြင်း သဘောရှိကြောင်းကိုလည်း ထင်စွာပြအပ်ပြီးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "သဗ္ဗဓမ္မေသု။ ပေ။ အပနေတိ နာမ" ဟု ဋီကာဆရာဆိုသည်၊-အနု]
၊ ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်မှုကို။
အကတေ၊ မပြုအပ်သော်။
အနုပ္ပတ္တိယာ၊ မဖြစ်ခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
အနိစ္ဆိတတ္တာ၊ မဆုံးဖြတ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သဗ္ဗဓမ္မေသု၊ တို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇနကဘာဝံ၊ ဖြစ်နိုင်သည်၏အဖြစ်သို့။
အာပန္နေန၊ ရောက်သော။
(ကေနစိ၊ သော။
အနုသယေန၊ အားဖြင့်။)
အနုပ္ပဇ္ဇနဘာဝံ၊ ဖြစ်ခြင်းမရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
အပနေတိ နာမ၊ ပယ်သည်မည်၏။ပန၊ ဆက်။
သဗ္ဗတ္ထာတိ
သဗ္ဗတ္ထာတိ ဧတဿ ပန။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ သဗ္ဗတ္ထကို "သဗ္ဗဓမ္မေသု" ဟု ဘုမ္မတ္ထဖွင့်၏။ ထိုအဖွင့်ကို ဋီကာဆရာ မနှစ်သက်သောကြောင့် "သဗ္ဗတ္ထာတိ ဧတဿ ပန" ဟု မိန့်သည်။ "ယော ယတော။ ပေ။ နိရနုသယော" ပုစ္ဆာ၌ ပဉ္စမီဝိဘတ်ရှိသောကြောင့် သဗ္ဗတ္ထ၌ တ္ထ ပစ္စည်းသည်လည်း ပဉ္စမီအနက်ပင်ဖြစ်သင့်၏။ တ္ထ ပစ္စည်းကို ဘုမ္မတ္ထမှ တပါး အခြားအနက်၌လည်း သဒ္ဒဝိဒူ တို့ အလိုရှိကြပါသည်။ [အနုဋီကာ၌ "သဗ္ဗတ္ထပါဒကံ" ပုဒ်ဝယ် သဗ္ဗတ္ထကို "သဗ္ဗေသံ" ဟု အခြားဝိဘတ်နက်ဖြင့် ဖွင့်သည်ကို ပုံစံထုတ်ပြသည်။] ဤနေရာ၌ကား ထိုအနက်ကို ယူဖို့ရန် ဖွင့်ခြင်းမဟုတ်။]
၊ ဟူသော။
ဧတဿ၊ ဤပုဒ်၏။
သဗ္ဗဋ္ဌာနတော၊ အလုံးစုံသော အနုသယဌာနကြောင့်။
ဣတိ၊ သို့။
အယံ အတ္ထော၊ သည်။
နသမ္ဘဝတိ၊ မဖြစ်သင့်သည်ကား။
န၊ မဟုတ်။ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း-(ကသ္မာ သဗ္ဗတ္ထာတိ ဧတဿ။ ပေ။ သမ္ဘဝတိ၊)]
ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တ္ထကာရံ၊ တ္ထ အက္ခရာကို။
ဘုမ္မတော၊ သတ္တမီအနက်မှ။
အညတ္ထာပိ၊ အခြားအနက်၌လည်း။
သဒ္ဒဝိဒူ၊ သဒ္ဒါတတ်သိ ပညာရှိတို့သည်။
ဣစ္ဆန္တိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(သဗ္ဗတ္ထာတိ ဧတဿ။ ပေ။ သမ္ဘဝတိ)။
သာနုသယဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ပဇဟနဝါရေ၊ ၌။
ယေန၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ကာမရာဂါနုသယာဒယော၊ တို့ကို။
သာဝသေသာ၊ အကြွင်းအကျန်နှင့် တကွ ဖြစ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ) ပဟီယန္တိ၊ ပယ်အပ်ကုန်၏။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။
(န ဟောတိ၌ စပ်။)
ဝါ၊ ကို။
(ဝတ္တဗ္ဗော၌စပ်။)
တေ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယအစရှိသည်တို့ကို။
ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်ဆဲ။
ဣတိ၊ သို့။
သန္နိဋ္ဌာနံ၊ အပြီးအပြတ်ဆုံးဖြတ်မှုကို။
ကတွာ, ဝတ္တဗ္ဗော၊ ဟောတော်မူထိုက်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
(ကသ္မာ), အပဇဟနသဗ္ဘာဝါ
အပဇဟနသဗ္ဘာဝါ။ ။ အပဟာနဿ (ပယ်ခြင်းမရှိသော အနုသယ၏)။ အပ္ပဟီယမာနဿ ဝါ၊ တနည်းပယ်အပ်ဆဲမဟုတ်သော အနုသယ၏+သဗ္ဘာဝါ၊ ထင်ရှားရှိသေးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊-အနု။
၊ ပယ်စွန့်ရခြင်းမရှိသော အနုသယ၏ထင်ရှားရှိသေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဝါ၊ ပယ်အပ်ဆဲ မဟုတ်သောအနုသယ၏ ထင်ရှားရှိသေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
တသ္မာ
တသ္မာသန္နိဋ္ဌာနေ။ ။ "ယော ဝါ ပန မာနာနုသယံ ပဇဟတိ" ကဲ့သို့ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ကို "သန္နိဋ္ဌာနေ" ဟု ဆိုသည်။ [ရှေ့ဝါကျ၌ "သန္နိဋ္ဌာနံကတွာ" ကား အပြီးအပြတ်ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းကို ဆိုသောစကားတည်း]။
၊ ကြောင့်။
သန္နိဋ္ဌာနေ၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၌။
နိရဝသေသပ္ပဇဟနကော ယေဝ၊ အကြွင်းမရှိအောင် ပယ်နိုင်သူကိုသာ။
ပဇဟတီတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော၊ တသ္မာ
တသ္မာ။ ပေ။ နောတိ ဝုတ္တံ။ ။ [ရှေ့ဝါကျ၌ "တသ္မာ" ဟု အကျိုးရဖလဝါကျကိုဆိုပြီးလျှင် ဤဝါကျ၌ "တသ္မာ" ဟု ဖလကို ဆိုပြန်ရကားဤနောက် တသ္မာကို "လဒ္ဓဂုဏ်ဝါကျ" ဟု ဆိုရသည်။] ရှေ့ဝါကျ၌ ပြအပ်ခဲ့သော စည်းကမ်းနှင့်အညီ ဤဝါကျ၌ "နော" ဟု ဖြေဆိုနိုင်ခြင်း ဟူသောအကျိုးကို ရသည်၊-ဟူလို။ မာနာနုသယကို အရဟတ္တမဂ်ရောက်မှ အပြီးပယ်နိုင်၏။ ထိုအရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်သည် ကာမရာဂါနုသယကိုကား အနာဂါမိမဂ်တုန်းကပင် ပယ်ပြီးဖြစ်ရကား အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်က ပယ်ဖွယ်မလိုသောကြောင့် "နော" ဟု ဖြေတော်မူနိုင်သည်၊-ဟူလို။
၊ ကြောင့် (သန္နိဋ္ဌာန်အရာ၌ အကြွင်းမရှိအောင် ပယ်စွန့်နိုင်သူကိုသာ ပဇဟတိ ဟုဟောတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်)။
ယော ဝါ ပန။ ပေ။ နောတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ပန၊ ကား။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
သံသယပဒေန၊ ဖြင့်။
ပဟာနကရဏမတ္တမေဝ၊ ပယ်မှုကိုပြုခြင်းမျှကိုသာ။
ပုစ္ဆတိ၊ မေးတော်မူ၏။
သန္နိဋ္ဌာနံ၊ အပြီးအပြတ် ဆုံးဖြတ်မှုကို။
န ကရောတိ၊ မပြု။
တသ္မာ
တသ္မာ။ ပေ။ ပဇဟတီတိ ဝုတ္တံ။ ။ "ပဟာနံ သန္ဓာယ"ကို ဝုတ္တံ၌စပ်။ "ယော ကာမရာဂါနုသယံ ပဇဟတိ" ဟူသောသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် အပြီးအပြတ်ပယ်နိုင်သော အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူရ၏။ သော မာနာနုသယံပဇဟတိ" ကား သံသယပုဒ်ဖြစ်သောကြောင့် ပယ်ရုံမျှကို မေးသော ပုစ္ဆာဖြစ်ရကား ပယ်နိုင်သလောက်ကို ရည်ရွယ်၍ "တဒေကဋ္ဌံ (ထိုကာမရာဂါနုသယနှင့် ပယ်ခြင်းအားဖြင့် တူသောပုဂ္ဂိုလ်တဦး၌ တည်သော မာနာနုသယတချို့ကို) ပဇဟတိ" ဟု ဖြေသည်။ [မာနာနုသယကို အဂ္ဂမဂ္ဂသမင်္ဂီဖြစ်မှ အကြွင်းမဲ့ပယ်သည်။]
၊ ကြောင့်။
ယထာ ဝိဇ္ဇမာနံ၊ အကြင်အကြင် ထင်ရှားရှိသော။
ပဟာနံ၊ ပယ်ခြင်းကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
ယော ကာမရာဂါနုသယံ။ ပေ။ တဒေကဋ္ဌံ ပဇဟတီတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ပန၊ ကား။
ပဋိလောမေ၊ ပဋိလောမ၌။
[ယမိုက်အကောက်များဝယ် "ပစ္စနိက်"ဟုခေါ်အပ်သော ပဋိလောမ၌။]
နပ္ပဇဟတီတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
ပဇဟနာဘာဝေါ ဧဝ၊ ပယ်ခြင်း၏မရှိခြင်းကိုသာ။
[ဧဝဖြင့် သန္နိဋ္ဌာန်ပယ်,တဒေကဋ္ဌပယ်ဟု ခွဲခြားအပ်သောပယ်ခြင်းကို ကန့်သည်။]
သန္နိဋ္ဌာနပဒေန၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်၎င်း။
သံသယပဒေနစ၊ သံသယပုဒ်ဖြင့်၎င်း။
ဝိနိစ္ဆိတော၊ ဆုံးဖြတ်လည်း ဆုံးဖြတ်အပ်ပြီ။
ပုစ္ဆိတော စ၊ မေးလည်း မေးအပ်ပြီ။
[သန္နိဋ္ဌာနပဒေနကို ဝိနိစ္ဆိတောနှင့်တွဲ၊ သံသယပဒေနကိုပုစ္ဆိတောနှင့်တွဲပါ။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိရဝသေသ ဝသေန၊ အကြွင်းမရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။
ပဇဟနကာနံ၊ ပယ်တတ်ကုန်သော။
[ရှေးနိဿယ၌ "နိရဝသေသပ္ပဇဟနကာနံ" ဟု သမာသ်ရှိ၏။]
ယေသံ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။
ပဇဟနံ၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်ခြင်းသည်။
နတ္ထိ။
တေ၊ ထိုနိရဝ သေသပ္ပဇဟနပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
ထပေတွာ၊ ၍။
အဝသေသာ
အဝသေသာ။ ပေ။ ယထာဝိဇ္ဇမာနေန။ ။ အဝသေသာတိ တဿ အနုသယဿ နိရဝသေသပ္ပဇဟနကေဟိ အဝသိဋ္ဌာ။ တေသု ယေသံ ဧကစ္စေ အနုသယာ ပဟီနာ။ တေပိ အပ္ပဇဟနသဗ္ဘာဝေနေဝ (မပယ်အပ်သော အနုသယတို့၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်) နပ္ပဇဟန္တီတိ ဝုတ္တာ။ န စ ယထာဝိဇ္ဇမာနေနာတိ မဂ္ဂကိစ္စဘာဝေန (မဂ်ကိစ္စ၏ အဖြစ်ဖြင့်) ဝိဇ္ဇမာနပ္ပကာရေန ပဟာနေန ဝဇ္ဇိတာရဟိတာ ဧဝ (န) ဝုတ္တာတိ ယောဇနာ၊-အနု။
၊ ကြွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
အပ္ပဇဟနသဗ္ဘာဝေနေဝ၊ မပယ်အပ်သေးသော အနုသယ၏ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။
နပ္ပဇဟန္တီတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ။
စ၊ ဗျတိရိက်။
ယထာဝိဇ္ဇမာနေန၊ အကြင်အကြင် မဂ်၏ပယ်ခြင်းအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော။
ပဟာနေနေဝ၊ ပယ်ခြင်းသည်သာ။
ဝဇ္ဇိတာ၊ ကြဉ်အပ်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
(တနည်း) ပဟာနေနေဝ၊ ပယ်ခြင်းမှသာ။
ဝဇ္ဇိတာ၊ ကင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
(နပ္ပဇဟန္တီတိ၊ ဟူ၍။)
(ဘဂဝတာ) န (ဝုတ္တာ)၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သည်မဟုတ်။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
[ဋီကာဆရာ၏ဖွင့်ချက် စကားသက်သက်အပြီးတည်း။]အနာဂါမိမဂ္ဂသမင်္ဂီဉ္စ။ ပေ။ နပ္ပဇဟန္တီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
အဋ္ဌကထာယံ
အဋ္ဌကထာယံ။ ပေ။ ဝတ္တုံ။ ။ အဋ္ဌကထာအဖွင့်ကို မနှစ်သက်၍အပြစ်ပြလိုသောကြောင့် "အဋ္ဌကထာယံ။ ပေ။ ဝုတ္တံ" ဟု အဋ္ဌကထာစကားကို ထပနာထားသည်။ "ကိဉ္စာပိ။ ပေ။ အတ္ထိ" ဟူသော ဝါကျသည် ထုံးစံအတိုင်း အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အကြောင်းပြ (အာဘောဂ)ကို ချီးမြှောက်သော အနုဂ္ဂဟဝါကျတည်း။ "တထာပိ။ ပေ။ န ဟောတိ" သည် အဋ္ဌကထာ၏ အကြောင်းပြ (အာဘောဂ)ကို ပယ်သော စကားတည်း။ "ဣတိ တေသံ။ ပေ။န သက္ကာဝတ္တုံ" ကား အဋ္ဌကထာစကားကို ပယ်ရှားသော စကားတည်း။ [ဤတိုင်အောင် ဝါကျရိုးရာအတိုင်း ဝါကျကို ခွဲ၍ အနက်အတိုင်း အဓိပ္ပါယ်မှတ်ပါ။]
၊ ၌။
ပုထုဇ္ဇနော။ ပေ။ ပဟီနတ္တာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။တတ္ထ၊ ထိုအဋ္ဌကထာစကားရပ်၌။
ကေသဉ္စိ၊ အချို့သော သောတာပတ္တိဖလဋ္ဌ, သကဒါဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌ, ကသဒါဂါမိဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။
ဝိစိကိစ္ဆာနုသယော၊ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယကို
(ပဟီနော၊ ပယ်အပ်ပြီ။)
ကေသဉ္စိ၊ အချို့သော အနာဂါမိဖလဋ္ဌ, အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ, အရဟတ္တ ဖလဋ္ဌ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။
ဥဘယံ၊ ၂-ပါးစုံသောကာမရာဂါနုသယ, ဝိစိကိစ္ဆာနုသယကို။
ပဟီနံ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ သို့။
သေသာနံ၊ ပုထုဇ္ဇဉ်, အနာဂါမိမဂ္ဂသမင်္ဂီ, အဋ္ဌမကပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ ကြွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။
တေသံ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ, ဝိစိကိစ္ဆာနုသယတို့၏။
ပဟီနတာ၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီး၏ အဖြစ်သည်။
ကိဉ္စာပိ အတ္ထိ၊ ၏။
တထာပိ၊ သော်လည်း။
သောတာပန္နာဒီနံ၊ တို့၏။
ဝိစိကိစ္ဆာနုသယဿ၊ ၏။
ပဟီနတာ၊ ပယ်အပ်ပြီး၏ဖြစ်သည်။
ဥဘယာပဇဟနဿ၊ ၂-ပါးစုံသော ကာမရာဂါနုသယ,ဝိစိကိစ္ဆာနုသယကိုမပယ်စွန့်ခြင်း၏။
ကရဏံ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဟုတ်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေသံ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ, ဝိစိကိစ္ဆာနုသယတို့၏။
ပဟီနတ္တာ၊ ပယ်အပ်ကုန်ပြီး၏အဖြစ်ကြောင့်။
နပ္ပဇဟန္တီတိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တုံ န သက္ကာ။
ပန၊ သို့မဟုတ်။
ကာမရာဂါနုသယဉ္စ နပ္ပဇဟန္တီတိ၊ ဟူသော။
ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
သန္နိဋ္ဌာနေန၊ (ယော ကာမရာဂါနုသယံ နပ္ပဇဟတိ) ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်။
တေသံပုဂ္ဂလာနံ၊ ထိုအနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌ, သောတာပတ္တိမဂ္ဂဋ္ဌမှ ကြွင်းသော ၆-ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
သင်္ဂဟိတတာ ဒဿနတ္ထံ၊ သိမ်းယူအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကိုပြခြင်း အကျိုးငှာ။
ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တတ္ထ၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၌။
ကာရဏံ၊ ကို။
အထ
အထ ပန။ ။ အနုဋီကာ၌ "အထ ပန န တတ္ထ ကာရဏံ ဝုတ္တံ။ ယေန ကာရဏဝစနေန (အကြင် တေသံ အနုသယာနံ ပဟီနတ္တာဟူသော အကြောင်းပြစကားကြောင့်) ယထာဝုတ္တဒေါသပ္ပတ္တိ သိယာ" ဟု အထနှင့် တွဲဖို့ ကြိယာကို "ဝုတ္တံ" ဟု ပြထား၏။ ဝုတ္တံဟုရှိမှလည်း အဓိပ္ပါယ်မှန်၏။ ထို့ကြောင့် ယခုစာအုပ်တို့၌ "န တတ္ထ ကာရဏံ ဝတ္တဗ္ဗံ" နေရာဝယ် "ဝုတ္တံ" ဟု ရှိပါစေ။ [ရှေးနိဿယ၌လည်း "ဝုတ္တံ" ဟုပင် ပြင်သည်။] ထိုအထကိုလည်း "ကာရဏံ ဝတ္တဗ္ဗံ" တိုင်အောင် တွဲပါ။
န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မမူအပ်သည်ဖြစ်အံ့။
ပန၊ အနွယ။
ပုစ္ဆိတဿ၊ မေးအပ်သော။
သံသယတ္ထဿ။
(သော ဝိစိကိစ္ဆာနုသယံ နပ္ပဇဟတိ) ဟူသောသသယအနက်၏။
ကာရဏံ၊ ကို။
အထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အကယ်၍ဟောတော်မူထိုက်သည်ဖြစ်အံ့။ဧဝံ သတိ
ဧဝံ သတိ။ ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗံတိ။ ။ သံသယဖြစ်သော ဝိစိကိစ္ဆာနုသယတပါးကို မပယ်ခြင်း၏အကြောင်းပြ ဖြစ်သောကြောင့် "တေသံ အနုသယာနံပဟီနတ္တာ" ဟူသော ဗဟုဝုစ်နေရာဝယ် "တဿ အနုသယဿ ပဟီနတ္တာ" ဟု ဧကဝုစ်ဖြင့် အဋ္ဌကထာဆိုထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟု တစုံတယောက်ကဋီကာဆရာကို ပြန်၍ စောဒနာအံ့။
၊ သော်။
သေသာ တဿ အနုသယဿ ပဟီနတ္တာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန၊ သည်။)
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်သည်မဟုတ်လော။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
(သေသာ။ ပေ။ ပဟီနတ္တာတိ၊ ဟူ၍။)န ဝတ္တဗ္ဗံ
န ဝတ္တဗ္ဗံ။ ။ ဋီကာဆရာက ထိုစောဒကစကားကို "န ဝတ္တဗ္ဗံ" ဟု ချေပ၍ "ယော ကာမရာဂါနုသယံ န ပ္ပဇဟတိ။ သော ဒိဋ္ဌာနုသယံ။ ပေ။ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယံ" ဟု အဖြေတူသော ဒိဋ္ဌာနုသယ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယ ၂-ပါးအတွက် အကြောင်းပြဖြစ်သောကြောင့် ဗဟုဝုစ်ဖြင့် "အနုသယာနံ" ဟု ပင်ဆိုထိုက်သည်ဟု ဖြေသည်။ "တသ္မာ" စသည်ကား လဒ္ဓဂုဏ်တည်း။
၊ ထိုက်။
(ကသ္မာ) ယော ကာမရာဂါနုသယံ နပ္ပဇဟတိ၊ သော။
ဒိဋ္ဌာနုသယံ။ ပေ။ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယံ နပ္ပဇဟတီတိ၊ ဟူ၍။
ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်မြစ်၍။
ပုစ္ဆိတေ၊ မေးအပ်ကုန်သော။
(နပ္ပဇဟတိဟု ပယ်မြစ်တော်မူ၍ မေးအပ်ကုန်သော။)
သဒိသဝိသဇ္ဇနကေ၊ တူသော အဖြေရှိကုန်သော။
ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာနုသယေ၊ ဒိဋ္ဌာနုသယ ဝိစိကိစ္ဆာနုသယတို့ကို။
သန္ဓာယ, ကာရဏဿ၊ ၏။
ဝါ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တေသံ အနုသယာနံ ပဟီနတ္တာတိ၊ ဟူသောပုဒ်၏။
တေသံ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာနုသယာနံ၊ တို့၏။
ပဟီနတ္တာ၊ ကြောင့်။
သံသယတ္ထ သင်္ဂဟိတေ၊ သံသယ အနက်ရှိသော ပုဒ်ဖြင့် သိမ်းယူအပ်ကုန်သော။
တေ အနုသယေ၊ ထိုဒိဋ္ဌာနုသယ, ဝိစိကိစ္ဆာနုသယ ၂-ပါးတို့ကို။
နပ္ပဇဟန္တိ။
ဣတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ပဇဟနဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ပဟီနဝါရေ။ ပေ။ အာရဒ္ဓါတိ၊ ဟူသောစကားကို။
အနုလောမံ၊ ကို။
သန္ဓာယ, (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
ဟိ၊ မှန်။
[တနည်း (ကသ္မာပဟီနဝါရေ ဖလဋ္ဌဝသေန ဒေသနာ အာရဒ္ဓါတိ အနုလောမံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ)။]
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ပဋိလောမေ၊ ၌။
(ပစ္စနိက်၌)
ပုထုဇ္ဇနဝသေနပိ၊ ပုထုဇဉ်နှင့် စပ်သဖြင့်လည်း။
ဒေသနာ၊ ကို။
(ဘဂဝတာ) အာရဒ္ဓါ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပဟီနဝါရေ ဖလဋ္ဌဝသေန။ ပေ။ ဝိညာယတိ)။
စ၊ ဆက်။
ဖလဋ္ဌဝသေနေဝါတိ၊ ဟူသော။
သာဝဓာရဏဝစနေန၊ အဝဓာရဏနှင့်တကွ စကားဖြင့်။
မဂ္ဂသမင်္ဂီနံ၊ မဂ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
အဂ္ဂဟိတတံ၊ မယူအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။
ဒီပေတိ။
ဟိ၊ ချဲ့။
(တနည်း) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
အနုသယစ္စန္တပဋိပက္ခက စိတ္တက္ခဏိကာနံ
အနုသယ။ ပေ။ က္ခဏိကာနံ။ ။ အနုသယာနံ အစ္စန္တံ ပဋိပက္ခဘူတဧကစိတ္တက္ခဏိကာနံ မဂ္ဂသမင်္ဂီနံတိ မဂ္ဂဋ္ဌာနံ။ ဤပါဌ်၌။ အနုသယာနံ အစ္စန္တပဋိပက္ခအဖြစ်ကို ယူခြင်းဖြင့် မဂ်ခဏ၌ အနုသယတို့ ဖြစ်ထိုက်ခြင်းကို ပယ်၏။ မဂ္ဂသမင်္ဂီအဖြစ်ကို ယူခြင်းဖြင့် အနုသယတို့ဖြစ်ခြင်းငှါ မထိုက်သည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်စေအပ်ပြီး မဟုတ်ခြင်းကိုပယ်၏။ [မှန်၏- မဂ်ခဏ၌ အနုသယတို့ နောင်မဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်စေအပ်ပြီး မဟုတ်။ ရောက်စေ အပ်ဆဲသာတည်း။] ဧကစိတ္တက္ခဏိကအဖြစ်ကို ယူခြင်းဖြင့် စိတ်အစဉ်၌ ဖြစ်သော ဗျာပါရကို ပယ်၏။ မဂ်ခဏ၌ စိတ်အစဉ်ကဲ့သို့ ဗျာပါရမရှိ၊-ဟူလို။ ထို့ကြောင့် "န ကောစိ အနုသယော ဥပ္ပတ္တိရဟော။ နာပိ အနုပ္ပတ္တိရဟတံ အာပါဒိတော" ဟု ဋီကာမိန့်သည်။
၊ အနုသယတို့၏ စင်စစ် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သော တခုသော စိတ္တက္ခဏရှိကုန်သော။
မဂ္ဂသမင်္ဂီနံ၊ မဂ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌)။
ကောစိ၊ တစုံတခုသော။
အနုသယော၊ သည်။
ဥပ္ပတ္တိရဟော၊ ဖြစ်ခြင်းငှာထိုက်သည်။
န၊ မဟုတ်။
အနုပတ္တိရဟတံပိ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ မထိုက်သည်၏ အဖြစ်သို့လည်း။
န အာပါဒိတော၊ ရောက်စေအပ်ပြီးမဟုတ်။
["ရောက်စေအပ်ဆဲ ဖြစ်သည်"-ဟူလို။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တေ၊ ထိုမဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
အနုသယ သာနုသယ ပဟီန ဥပ္ပဇ္ဇနဝါရေသု၊ တို့၌။
(ဘဂဝတာ) နဂဟိတာ။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ဩကာသဝါရေ၊ ၌။
သော သော အနုသယော၊ ထိုထိုအနုသယကို။
အတ္တနော အတ္တနော၊ ၏။
ဩကာသေ ဧဝ၊ ဖြစ်ရာဌာန၌သာ။
အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတံ၊ ဖြစ်ခြင်းသဘောမရှိသည်၏ အဖြစ်သို့။
အာပါဒိတော၊ ရောက်စေအပ်ပြီ။
[ပဟီနောသည် အနုပ္ပတ္တိဓမ္မ၏ အာပါဒိတော၏ အဓိပ္ပါယ်အဖွင့်တည်း။]
(အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတံ၊ သို့။)
အနာပါဒိတော စ၊ မရောက်လည်းမရောက်စေအပ်။
အပ္ပဟီနော (စ)၊ ပယ်လည်း မပယ်အပ်။
["အပ္ပဟီနော" ကား အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတံ အနာပါဒိတော၏ အဓိပ္ပါယ် အဖွင့်တည်း။]
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပဟီနာ ပဟီနဝစနာနိ၊ ပဟီန, အပ္ပဟီနသဒ္ဒါတို့သည်။
တဒေါကာသ မေဝ၊ ထိုအနုသယတို့၏ တည်ရာဌာနကိုသာ။
ဒီပေန္တိ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အနောကာသေ၊ တည်ရာမဟုတ်သောဌာန၌။
တဒုဘယာဝတ္တဗ္ဗတာ၊ ထိုကာမရာဂါနုသယ ပဋိဃာနုသယ ၂-ပါးတို့ကို ပယ်ခြင်း မပယ်ခြင်း ၂ပါးစုံကို မဆိုထိုက်သည်၏အဖြစ်ကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
သာဓာရဏဋ္ဌာနေ။ ပေ။ ဟောတီတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
တေန၊ ထိုကာမရာဂါနုသယနှင့်။
သဒ္ဓိံ, သမာနောကာသေ၊ တူသော ဩကာသ၌။
ပဟီနောနာမ၊ ပယ်အပ်ပြီးမည်၏။
ဣတိ အတ္ထော။
သမာနကာလေ၊ တူသောကာလ၌။
ပဟီနော၊ ပယ်အပ်ပြီးမဟုတ်။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
["သမာနောကာသေ"ဖြင့် သမာနကာလကို ကန့်သည်၊-ဟူလို။]
ပဟီနဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ဓာတုဝါရေ၊ ၌။
သန္တာနံ အနုဂတာ ဟုတွာ သယန္တီတိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။
ယသ္မိံ သန္တာနေ၊ အကြင်ခန္ဓာအစဉ်၌။
အပ္ပဟီနာ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးကုန်။
တံသန္တာနေ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးရာ ထိုခန္ဓာအစဉ်၌။
အပ္ပဟီနဘာဝေန၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အနုဂန္တွာ၊ အစဉ်လိုက်၍။
ဥပ္ပတ္တိအရဟဘာဝေန၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ ထိုက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
သယန္တိ၊ ကိန်းတတ်ကုန်၏။
ဣတိ အတ္ထော။
ဟိ၊ မှန်။
ဥပ္ပတ္တိရဟတာ ဧဝ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ ထိုက်သည်၏အဖြစ်သည်ပင်။
အနုရူပံ ကာရဏံလဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ၊ ဟူသော။
ဣဓာပိ၊ ဤပါဌ်၌လည်း။
ယုတ္တာ၊ သင့်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
[ဤမှ နောက်၌ အဋ္ဌကထာကို ဖွင့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပါဠိတော်ကို ဖွင့်လိမ့်မည်။]
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤဓာတုဝါရ၌။
နကာမဓာတုံ အာဒီနိ
န ကာမဓာတုံအာဒီနိ။ ပေ။ န ဟောန္တိ။ ။ န ကာမဓာတုယာ န ရူပဓာတုယာ, န အရူပဓာတုယာ (၃-ပါး)။ န ကာမဓာတုံ, န ရူပဓာတုံ, န အရူပဓာတုံ (၃-ပါး)။ ဤ (၆)ပါးကို "ဆ ပဋိသေဓဝစနာနိ" ဟု ဆိုသည်။ ထိုပဋိသေဓပါသောစကား ၆-ပုဒ်တို့သည် "မည်သည့်ဓာတ်မှ စုတေသော" ဟု၎င်း, မည်သည့်ဓာတ်သို့ ကပ်ရောက်သော" ဟု၎င်း ဓာတုဝိသေသကိုထုတ်ပြသောစကားများမဟုတ်ကြ။ ["န ကာမဓာတုယာ, န ကာမဓာတုံ"စသည်ဖြင့် ကာမဓာတ်မဟုတ်သာပြ၍ မည်သည့်ဓာတ်"ဟု အထူးမပြ၊-ဟူလို။]
၊ (န ကာမဓာတုံ) အစရှိကုန်သော။
ဆ၊ ၆-ပါးကုန်သော။
ပဋိသေဓဝစနာနိ၊ တားမြစ်ကြောင်း သဒ္ဒါတို့သည်။
ဓာတုဝိသေသနိဒ္ဓါရဏာနိ၊ ဓာတ်အထူးကို ထုတ်ဆောင်တတ်သော သဒ္ဒါတို့သည်။
န ဟောန္တိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကာမဓာတုယာ
ကာမဓာတုယာ။ ပေ။ န ဝိညာယေယျ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "န ကာမဓာတုယာ စုတဿ" ဟု (န) သဒ္ဒါ ပါနေ၏။ ထို နသဒ္ဒါမလိုသေး။ ဘာကြောင့်နည်း-ပါဠိတော်ဝယ် ထိုဝါကျ၏အစ၌ (န) သဒ္ဒါမပါသောကြောင့်၎င်း, ဋီကာက စိစစ်ရာဝယ် "န ကာမဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿ" ကိုသာ စိစစ်သောကြောင့်၎င်းတည်း။
စုတဿ၊ န ကာမဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿာတိ၊ အစရှိသော စကားကို။
အာဒိမှိ၊ အစ၌။
(ရှေးဦးစွာ။)
ဝုစ္စမာနေ၊ ဆိုအပ်သော်။
ဣမံ နာမ၊ ဤမည်သော ဓာတ်သို့။
ဥပပဇ္ဇန္တဿ၊ ကပ်ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။
န ဝိညာယေယျ၊ မသိအပ်ရာ။
တသ္မာ
တသ္မာ တမ္မူလိကာသု။ ။ ပါဠိတော်၌ ပဌမဝါကျကို ကြည့်ပါ။ "ကာမဓာတုယာ စုတဿ"ကို မူတည်၍ "ကာမဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿ ကတိအနုသယာ အနုသေန္တိ" တဝါရ, "ကာမဓာတုယာ စုတဿ ရူပဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿ" စသော တဝါရ, "ကာမဓာတုယာ စုတဿ အရူပဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿ" တဝါရ။ ဤ ၃-ဝါရကို ပြထား၏။ ဋီကာ၌ကား ချုံး၍ "ကာမဓာတုယာ စုတဿ ကာမဓာတုံ ရူပဓာတုံ အရူပဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿ" ဟု တဆက်တည်း ဆိုထားသည်။ ဋီကာစာအုပ်၌ "န ကာမဓာတုယာ-ဟု (န) သဒ္ဒါ ပါနေ၏။ (အစဆုံး ပြအပ်သော စကားဖြစ်၍) န သဒ္ဒါပါဖွယ် မလိုသေးပါ။
၊ ကြောင့်။
တမ္မူလိကာသု၊ ထိုကာမဓာတ်မူလရှိကုန်သော။
ယောဇနာသု၊ ပုဒ်တို့ကိုယှဉ်စေခြင်းတို့၌။
ကာမဓာတုယာ စုတဿ ကာမဓာတုံ။ ပေ။ ရူပဓာတုံ။ ပေ။ အရူပဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿာတိ၊ ဟူ၍။
ပဌမံ၊ စွာ။
ယောဇေတွာ၊ ပုဒ်တို့ကိုယှဉ်စေပြီး၍။
ပုန, အနုက္ကမေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။
န ကာမဓာတုံ ဥပပဇ္ဇန္တဿာတိ အာဒိကာ၊ အစရှိသော။
ယောဇနာ၊ ကို။
(ဘဂဝတာ) ကတာ။ဟိ၊ လဒ္ဓဂုဏ်။
ဧဝံ၊ သို့။
နကာမဓာတုံအာဒိပဒေဟိ၊ န ကာမဓာတုံ အစရှိသောပုဒ်တို့ဖြင့်။
ယထာဝုတ္တဓာတုယော ယေဝ၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ရူပဓာတ် အစရှိသည်တို့ကိုသာ။
ဂဟိတာ။
ကဉ္စိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးကို။
န (ဂဟိတံ)။
ဣတိ ဝိညာယတိ။
ယထာ အနုသယဝါရေ။ ပေ။ ဂဟိတောတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
တတ္ထာပိ၊ ထိုအနုသယဝါရ၌လည်း။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနမေဝ၊ (ဥပါဒ် ဌီ ဘင်ဟူသော ခဏတ္တယအားဖြင့်) ဖြစ်ဆဲကိုသာ။
သန္ဓာယ, ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ၊ ဟူ၍။
ဂဟေတုံ၊ ငှာ။
န သက္ကာ။
(ကသ္မာ) ယဿကာမရာဂါနုသယော။ ပေ။ အာမန္တာတိ အာဒိဝစနတော၊ အစရှိသောစကားကို ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။
အပ္ပဟီနတံ၊ မဂ်ဖြင့် မပယ်အပ်သေးသည်၏ အဖြစ်ကို။
သန္ဓာယဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ၊ ဟူသော။
အတ္ထော၊ ကို။
တတ္ထ၊ ထိုအနုသယဝါရ၌။
အထာပိဂဟိတော၊ အကယ်၍မူလည်း-ယူအပ်သည်ဖြစ်အံ့။
(ဧဝံ သတိ) ဣဓာပိ၊ ဤဓာတုဝါရ၌လည်း။
သော၊ ထိုဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဟူသောအနက်သည်။
န နယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်မဟုတ် သင့်သည်သာ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ဘင်္ဂါတိ၊ ကား။
ဘဉ္ဇိတဗ္ဗာ၊ ခွဲခြားဝေဖန်ထိုက်ကုန်သော။
ဒွိဓာ၊ ၂-ပါးအပြားအားဖြင့်။
ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်ကုန်သော။
(အနုသယာ၌ စပ်) ဣတိအတ္ထော။
ယတ္ထ၊ အကြင်ကာမဓာတ်အစရှိသောဥပ္ပတ္တိဌာန၌။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တဿ၊ ဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ (သန္တာန်၌)။
အနုသေတိ၊ ရံခါလည်းကိန်း၏။
နာနုသေတိ စ၊ ရံခါလည်း မကိန်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒွိဓာ၊ ၂-ပါးအပြားအားဖြင့်။
ကာတဗ္ဗော၊ ပြုထိုက်သော။
ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
အနုသယော၊ သည်။
နဟောတိနနု၊ မရှိသည် မဟုတ်ပါလော။
(အထ၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါလျက်။)
တတ္ထေဝ၊ ထိုကာမဓာတ်အစရှိသော ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာန၌ပင်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ကတိ အနုသယာ ဘင်္ဂါ၊ ကတိအနုသယာ ဘင်္ဂါ ဟူ၍၎င်း။
အနုသယာဘင်္ဂါ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာနိ၊ တို့ကို။
ကတာနိ၊ ပြုတော်မူအပ်ကုန်သနည်း။
ဟိ၊ မှန်။
ပကာရန္တရာဘာဝေ၊ တမျိုး တခြား တပါးသောအပြား၏မရှိခြင်းသည်။
(ကိန်းသော အနုသယမှတပါး မကိန်းသော အနုသယ၏မရှိခြင်းသည်)။
(သတိ၊ သော်။)
သံသယော၊ သံသယသည်။
န ယုတ္တော၊ မသင့်သည် မဟုတ်လော။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။
[သံသယ ဖြစ်စရာရှိမှမေးရ၏။ မေးမှလည်းဖြေရသည်၊ သံသယ ဖြစ်စရာမရှိလျှင် မေးဖွယ်လည်းမလို,ဖြေဖွယ်လည်း မလိုပါ-ဟူလို။]
(ပကာရန္တရာဘာဝေ၊ သည်။
သတိပိ၊ သော်လည်း။)
န န ယုတ္တော၊ မသင့်မဟုတ်, သင့်သည်သာ။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
အနုသယာ ဘင်္ဂါနတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။
အဝုတ္တေ၊ ဟောတော်မမူအပ်သော။
ဘင်္ဂါ ဘာဝဿ၊ ခွဲခြားဝေဖန်ထိုက်သော အနုသယ၏ မရှိခြင်း၏။
ဝါ၊ ကို။
အဝိညာတတ္တာ၊ မသိအပ် မသိနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဣတိ၊ အဖြေတည်း။
["မရှိ" ဟု မပြောအပ်လျှင် မရှိမှန်းမသိသာသောကြောင့် သံသယ ဖြစ်ထိုက်ပါသည်၊-ဟူလို။]
ဓာတုဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
အနုသယယမကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။