1. Sandhi kaṇḍa
Saññā
2. Akkharāpādayo ekacattālīsaṃ .
Akkharāpi
M0.6 akārādayo ekacattālīsaṃ suttantopakārā .Taṃ yathā-a ā-i ī-u ū-e o , ka kha ga gha ṅa , ca cha ja jha ña , ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa , ta tha da dha na , pa pha ba bha ma , ya ra la va sa ha ḷa aṃ-iti .
3. Tatthodantāsarā aṭṭha .
Tattha
M0.8 akkharesu okārantā aṭṭha sarā nāma .Tattheti vattate .
4. Lahumattā tayo rassā .
Tattha
M0.9 saresu lahumattā a , i , u iti tayo rassā . 5. Aññe dīghā .
Tattha
M0.10 saresu rassehaññe dīghā .Saṃyogato pubbe eo rassā ivoccante , anantarā byañjanā saṃyogo .
Ettha , seyyo , oṭṭho , sotthi .
6. Sesā byañjanā .
Sare
M0.12 ṭhapetvā sesā kādayo niggahītantā byañjanā . 7. Vaggā pañcapañcaso mantā .
Byañjanānaṃ
M0.13 kādayo makārantā pañcapañcaso akkharavanto vaggā . 8. Vaggānaṃ
M0.16 paṭhamadutiyā so cāghoso .Ḷantāññe ghosā .
Ghosāghosasaññā ca ‘‘ parasamaññā payoge ’’ ti saṅgahītā .
Evaṃ liṅga , sabbanāma , pada , upasagga , nipāta , taddhita , ākhyāta , kammappavacanīyādisaññā ca .
9. Aṃiti niggahītaṃ .
Aṃiti
M0.18 akārato paraṃ yo bindu sūyate , taṃ nigga hītaṃ nāma .Bindu
M0.19 cūḷāmaṇākāro , niggahītanti vuccate .Kevalassā ppayogattā , akāro sannidhīyate .
10. A , kavagga , hā kaṇḍajā , i , cavagga , yā tālujā , u , pavaggā oṭṭhajā , ṭavagga , ra , ḷā muddhajā , tavagga , la , sā dantajā , e kaṇṭhatālujo , o kaṇṭhoṭṭhajo , vo dantoṭṭhajo .
Saññā
Sarasandhi
11. Loka
M0.21 aggoityasmiṃ –‘‘ pubbamadhoṭhita massaraṃ sarena viyojaye ’’ ti pubbabyañjanaṃ sarato puthakkātabbaṃ .
Sarā sare lopaṃ .
Anantare sare pare sarā lopaṃ papponti .
‘‘ Nare
M0.22 paraṃ yutte ’’ ti assaro byañjano parakkharaṃ netabbo lokaggo .Saretyasmiṃ
M0.24 opasilesiko kāsasattamī , tato vaṇṇakālabyavadhāne kāriyaṃ na hoti .Yathā-maṃ ahā sīti ,‘‘ pamādamanuyuñjantī ’’ tyādigāthāyaṃ ‘ janā appamādan ’ ti ca .
Evaṃ sabbasandhīsu .
Anantaraṃ parassa sarassa lopaṃ vakkhati , tasmānena pubbassa lopo ñāyati , teneva sattamīniddiṭṭhassa paratāpi gamyate .
12. Saretyadhikāro .
M0.26 Pana ime pana imetīha-sarā lopaṃ itveva .Vā paro asarūpo .
Asamānarūpāsaramhā paro saro vā lupyate , paname , panime .
13. Bandhussa
M0.27 iva , na upetītīdha –Kvacāsavaṇṇaṃ lutte .
Sare lutte parasarassa kvaci asavaṇṇo hotīti i u iccetesaṃ ṭhānāsannā e o .
Bandhusseva .
Nopeti .
14. Tatra
M0.29 ayaṃ , yāni idha , bahu upakāraṃ , saddhā idha , tathā upamantyetasmiṃ –Dīghaṃ .
Sare lutte paro saro kvaci ṭhānāsannaṃ dīghaṃ yāti .
Tatrāyaṃ , yānīdha , bahūpakāraṃ , saddhīdha , tathūpamaṃ .
15. Kiṃsu idhetyatra –
Pubbo ca .
Sare lutte pubbo ca kvaci dīghaṃ yāti .
Kiṃ sūdha .
16. Te
M0.30 ajja , te ahaṃtettha –Yamedantassādeso .
Sare pare antassa ekārassa kvaci yo ādeso hoti , tyajja ,‘‘ dīghan ’’ ti byañjane pare kvaci dīgho , tyāhaṃ .
Kvacīti kiṃ .
Nettha .
17. So
M0.33 assa , anu etityettha –Vamodudantānaṃ .
Sare pare anto kārukārānaṃ kvaci vo ādeso hoti .
Svassa , anveti .
Kvacīti kiṃ .
Tayassu , sametāyasmā .
18. Idha
M0.34 ahaṃ tīdha –Do dhassa ca .
Sare pare dhassa kvaci do hoti .
Dīghe – idāhaṃ .
Kvacīti kiṃ .
Idheva .
Cakārena byañjanepi , idha bhikkhave .
19. Pati antuṃ , vutti assetīha –
Ivaṇṇo yannavā .
Sare pare ivaṇṇassa yo navā hoti .
Kata yakārassa tissa ‘‘ sabbo cantī ’’ ti kvaci cādese ‘‘ paradvebhāvo ṭhāne ’’ ti sarato parabyañjanassa ṭhānāsannavasā dvittaṃ .
Paccantaṃ , vutyassa .
Navāti kiṃ .
Paṭaggi ,
Ettha ‘‘ kvaci paṭi patisse ’’ ti patissa paṭi , vaṇṇaggahaṇaṃ sabbattha rassadīgha saṅgahaṇatthaṃ .
20. Yathā
M0.36 evetīha –Evādissa ri pubbo ca rasso .
Sarato parassa evassādiekāro rittaṃ navā yāti .
Pubbo ca ṭhānāsannaṃ rassaṃ .
Yathariva .
Yatheva .
21. Na
M0.37 imassa , ti aṅgikaṃ , lahu essati , attha atthaṃ , ito āyati , tasmā iha , sabbhi eva , cha abhiññā , putha eva , pā evatīha vā tveva –Ya va ma da na ta ra ḷā cāgamā .
Sare pare yādayo āgamā vā honti , cakārena go ca .
Nayimassa , tivaṅgikaṃ , lahumessati , attadatthaṃ , itonāyati , tasmātiha , sabbhireva , chaḷabhiñā , puthageva ,‘‘ rassan ’’ ti byañjane pare kvaci rasso .
Pageva .
Vāti kiṃ .
Cha abhiññā , putha eva , pā eva .
Ettha ‘‘ sare kvacī ’’ ti sarānaṃ pakati hoti , sassarūpameva , na vikārotyattho .
22. Abhi
M0.39 uggatotyatra –‘‘ Abbho abhī ’’ ti abhissa abbho .
Abbhuggato .
Sarasandhi
Byañjanasandhi
23. Byañjanetyadhikāro .
Kvacītveva .
So bhikkhu , kacci nu tvaṃ , jānema tantīha –
Lopañca tatrākāro .
Byañjane pare sarānaṃ kvaci lopohoti , tatra lutte ṭhāne akārāgamo , cakārena okārukārāpi .
Sabhikkhu kaccino tvaṃ , jānemu taṃ .
Kvacīti kiṃ , somuni .
24. Ughoso
M0.40 , ākhātantīha – dvebhāve ṭhāne itveva .Vagge ghosāghosānaṃ tatiyapaṭhamā .
Vagge ghosāghosānaṃ catutthadutiyānaṃ tabbagge tatiyapaṭhamā honti yathāsaṅkhyaṃ yutte ṭhāne , ugghoso , rasse akkhātaṃ .
25. Para
M0.41 sahassaṃ , atippakhotīha –‘‘ kvaci o byañjane ’’ ti okārāgamo .
Parosahassaṃ .
Gāgame ca , atippagokho .
26. Ava naddhātyatra –
‘‘ o avasse ’’ ti kvaci avassa o .
Onaddhā .
Kvacīti kiṃ .
Avasussatu .
Byañjanasandhi .
Niggahītasandhi
27. Niggahītantyadhikāro
M0.42 .Kiṃ kato , saṃ jāto , saṃ ṭhito , taṃ dhanaṃ , taṃ mittantiha –
Vaggantaṃ vā vagge .
Vaggabyañjane pare bindussa tabbagganto vā hoti .
Kiṅkato , sañjāto , saṇṭhito , tandhanaṃ , tammittaṃ .
Vāti kiṃ .
Na taṃ kammaṃ .
Vākāreneva le lo ca .
Pulliṅgaṃ .
28. Vātyadhikāro
M0.43 .Evaṃ assa , etaṃ avocetīha –
Madā sare .
Sare pare binduno ma dā vā honti .
Evamassa , etadavoca .
Vāti kiṃ .
Maṃ ajini .
29. Taṃ eva , taṃ hītīha –
Eheñaṃ .
Ekāre , he ca pare binduno ño vā hoti .
Dvitte – taññeva , tameva .
Tañhi , taṃ hi .
30. Saṃyogotīha –
Saye ca .
Yakāre pare tena saha binduno ño vā hoti .
Dvitte – saññogo , saṃyogo .
31. Cakkhu aniccaṃ , ava sirotīha - āgamo , kvacitveva .
Niggahītañca .
Sare , byañjane vā pare kvaci bindvāgamo hoti .
Cakkhuṃaniccaṃ , avaṃsiro .
32. Vidūnaṃ
M0.44 aggaṃ , tāsaṃ ahaṃtīha –‘‘ Kvaci lopaṃ ’’ ti sare bindulopo , vidūnaggaṃ .
Dīghetāsāhaṃ .
33. Buddhānaṃ sāsanaṃ , saṃ rāgotīha –
‘‘ Byañjane ce ’’ ti bindulopo , buddhānasāsanaṃ .
Dīghesārāgo .
34. Bījaṃ ivetīha –
Paro vā saro .
Binduto paro saro vā lupyate , bījaṃva .
35. Evaṃ assetīha –
Byañjano ca visaññogo .
Binduto pare sare lutte saṃyogo byañjano vinaṭṭhasaṃyogo hotīti pubbasalopo .
Evaṃsa .
Niggahītasandhi .
Vomissaka sandhī
36. Anupadiṭṭhānaṃ vuttayogato .
Idhāniddiṭṭhā
M0.45 sandhayo vuttānusārena ñe yyā , yathā – yadi evaṃ , bodhi aṅgātīha – yādese iminā suttena dayakārasaṃyogassa jo , dhayakārasaṃyogassa jho , dvitte – yajjevaṃ , bojjhaṅgā . 37. Asadisasaṃyoge
M0.46 ekasarūpatā ca .Pari esanātīha – yādese rakārassa yo , payyesa nā .
38. Vaṇṇānaṃ
M0.47 bahuttaṃ , viparītatā ca .Sarati , iti eva , sā itthī , busaṃ eva , bahu ābādho , adhi abhavi , sukhaṃ , dukkhaṃ , jīvotīha –
Māgamo sakāre akārassa u ca , sumarati .
Issa vo , itveva .
Paralope ākārassa o , sotthī .
Mādese
M0.48 , pubbadīghe ca ekārassa i .Busāmiva .
Vādese havakāravipariyayo .
Bahvābādho .
Adhissa kvaci addho , dīghe-addhābhavi .
Binduno , okārassa ca e .
Sukhe , dukkhe , jīve .
39. Radānaṃ
M0.50 ḷo , paṭibodho , pariḷāho . 40. Sare , byañjane vā pare binduno kvaci mo .
Mama abhāsi , buddhama saraṇaṃ , pubbe mo paraṃ na netabbo ayuttattā .
41. Binduto parasarāna maññassaratāpi .
Taṃ iminā , evaṃ imaṃ , kiṃ ahaṃ tīha-issa a .
Tadaminā .
Issa u , akārassa ca e , bindulopādo .
Evumaṃ , kehaṃ .
42. Vākyasukhuccāraṇatthaṃ , chandahānitthañca vaṇṇalopopi .
Paṭisaṅkhāya yonisotīha – pubbayalopo , paṭisaṅkhāyoniso .
43. Alābūnityādo
M0.51 akāralopo .Lābūni sīdanti , silā plavanti .
44. Vutyabhedāya vikāropi .
Akaramhase tetyādo sakāre garuno ekārassa iminā lahuakāro , akaramhasa te kiccaṃ .
45. Akkharaniyamo
M0.52 chandaṃ , garulahuniyamo bhave vutti ,Dīgho , saṃyogādipubbo rasso ca garu , lahu tu rasso .
Yathā- ā , assa , aṃ , a .
46.
Evamaññāpi
M0.53 viññeyyā , saṃhitā tantiyā hitā ;Saṃhitāti ca vaṇṇānaṃ , sannidhabyavadhānato .
Vomissakasandhi .