18. Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā
102. Pārāyanamanugāyissan ti assa ayaṃ sambandho – bhagavatā hi pārāyane desite soḷasasahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu , avasesānañca cuddasakoṭisaṅkhānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosi .
Vuttañhetaṃ porāṇehi –
‘‘ Tato
V0.74 pāsāṇake ramme , pārāyanasamāgame ;Amataṃ pāpayī buddho , cuddasa pāṇakoṭiyo ’’ ti .( su . ni . aṭṭha .2.1138);
Niṭṭhitāya pana dhammadesanāya tato tato āgatā manussā bhagavato ānubhāvena attano attano gāmanigamādīsveva pāturahesuṃ .
Bhagavāpi sāvatthimeva agamāsi paricārakasoḷasādīhi anekehi bhikkhusahassehi parivuto .
Tattha piṅgiyo bhagavantaṃ vanditvā āha –
‘‘ gacchāmahaṃ , bhante , bāvarissa buddhuppādaṃ ārocetuṃ , paṭissutañhi tasseva mayā ’’ ti .
Atha bhagavatā anuññāto ñāṇagamaneneva godhāvarītīraṃ gantvā pādagamanena assamābhimukho agamāsi .
Tamenaṃ bāvarī brāhmaṇo maggaṃ olokento nisinno dūratova taṃ khārijaṭādivirahitaṃ bhikkhuvesenāgacchantaṃ disvā ‘‘ buddho loke uppanno ’’ ti niṭṭhamagamāsi .
Sampattañcāpi naṃ pucchi –
‘‘ kiṃ , piṅgiya , buddho loke uppanno ’’ ti ?
‘‘ Āma , brāhmaṇa , uppanno , pāsāṇake cetiye nisinno amhākaṃ dhammaṃ desesi , tamahaṃ tuyhaṃ desessāmī ’’ ti .
Tato bāvarī mahatā
M0.79 sakkārenaP0.87 sapariso taṃ pūjetvā āsanaṃ paññāpesi .Tattha nisīditvā piṅgiyo ‘‘ pārāyanamanugāyissan ’’ tiādimāha .
Tattha anugāyissan ti bhagavato gītaṃ anugāyissaṃ .
Yathāddakkhīti yathā sāmaṃ saccābhisambodhena asādhāraṇañāṇena ca addakkhi .
Nikkāmoti pahīnakāmo .
‘‘ Nikkamo ’’ tipi pāṭho , vīriyavāti attho .
Nikkhanto vā akusalapakkhā .
Nibbanoti kilesavanavirahito , taṇhāvirahito eva vā .
Kissa hetu musā bhaṇeti yehi kilesehi musā bhaṇeyya , ete tassa pahīnāti dasseti .
Etena brāhmaṇassa savane ussāhaṃ janeti ( su . ni . aṭṭha .2.1138).
Amaloti kilesamalavirahito .
Vimaloti vigatakilesamalo .
Nimmaloti kilesamalasuddho .
Malāpagatoti kilesamalā dūrībhūto hutvā carati .
Malavippahīnoti kilesamalappahīno .
Malavimuttoti kilesehi vimutto .
Sabbamalavītivattoti vāsanādisabbakilesamalaṃ atikkanto .
Te vanāti ete vuttappakārā kilesā .
103. Vaṇṇūpasaṃhitanti guṇūpasaṃhitaṃ .
104. Saccavhayoti
V0.75 buddho hi sacceneva avhānena nāmena yutto .Brahmeti taṃ brāhmaṇaṃ ālapati .
Tattha lokoti lujjanaṭṭhena loko .
Eko loko bhavalokoti tebhūmakavipāko .
So hi bhavatīti bhavo , bhavo eva loko bhavaloko .
Bhavaloko ca sambhavaloko cāti ettha ekeko dve dve hoti .
Bhavaloko hi sampattibhavavipattibhavavasena duvidho .
Sambhavalokopi sampattisambhavavipattisambhavavasena duvidho .
Tattha sampattibhavalokoti sugatiloko .
So hi iṭṭhaphalattā sundaro lokoti sampatti , bhavatīti bhavo , sampatti eva bhavo sampattibhavo , so eva loko sampattibhavaloko .
Sampattisambhavalokoti sugatūpagaṃ kammaṃ .
Tañhi sambhavati
M0.80 etasmā phalanti sambhavo , sampattiyā sambhavo sampattisambhavo , sampattisambhavo eva loko sampattisambhavalokoti .Vipattibhavalokoti apāyaloko .
So hi aniṭṭhaphalattā virūpo lokoti vipatti , bhavatīti bhavo , vipatti eva bhavo vipattibhavo , vipattibhavo eva loko
P0.88 vipattibhavaloko .Vipattisambhavalokoti apāyūpagaṃ kammaṃ .
Tañhi sambhavati etasmā phalanti sambhavo , vipattiyā sambhavo vipattisambhavo , vipattisambhavo eva loko vipattisambhavalokoti .
Tisso vedanāti sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā lokiyā eva .
Āhārāti paccayā .
Paccayā hi attano phalaṃ āharantīti āhārā .
Kabaḷīkārāhāro phassāhāro manosañcetanāhāro viññāṇāhāroti cattāro .
Vatthuvasena kabaḷīkattabbattā kabaḷīkāro , ajjhoharitabbattā āhāro , odanakummāsādivatthukāya ojāyetaṃ nāmaṃ .
Sā hi ojaṭṭhamakarūpāni āharatīti āhāro .
Cakkhusamphassādiko chabbidho phasso tisso vedanā āharatīti āhāro .
Manaso sañcetanā na sattassāti manosañcetanā yathā cittekaggatā , manasā vā sampayuttā sañcetanā manosañcetanā yathā ājaññaratho , tebhūmakakusalākusalacetanā .
Sā hi tayo bhave āharatīti āhāro .
Viññāṇanti ekūnavīsatibhedaṃ paṭisandhiviññāṇaṃ .
Tañhi paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti āhāro .
Upādānakkhandhāti upādānagocarā khandhā upādānakkhandhā , majjhe padalopo daṭṭhabbo .
Upādānasambhūtā vā khandhā upādānakkhandhā yathā tiṇaggi , thusaggi .
Upādānavidheyyā vā khandhā upādānakkhandhā yathā rājapuriso .
Upādānappabhavā vā khandhā upādānakkhandhā yathā puppharukkho , phalarukkho .
Upādānāni pana kāmupādānaṃ diṭṭhupādānaṃ sīlabbatupādānaṃ attavādupādānanti
V0.76 cattāri .Atthato pana bhusaṃ ādānanti upādānaṃ .
Rūpupādānakkhandho , vedanupādānakkhandho , saññupādānakkhandho , saṅkhārupādānakkhandho , viññāṇupādānakkhandhoti pañca .
Cha ajjhattikāni āyatanānīti cakkhāyatanaṃ , sotāyatanaṃ , ghānāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ , kāyāyatanaṃ , manāyatanaṃ .
Satta viññāṇaṭṭhitiyo vuttanayā eva .
Tathā aṭṭha
M0.81 lokadhammā .Api ca – lābho , alābho , yaso , ayaso , nindā , pasaṃsā , sukhaṃ , dukkhanti ime aṭṭha lokappavattiyā sati anuparivattanadhammakattā
P0.89 lokassa dhammāti lokadhammā .Etehi mutto satto nāma natthi , buddhānampi hontiyeva .
Yathāha –
‘‘ Aṭṭhime , bhikkhave , lokadhammā lokaṃ anuparivattanti , loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati .
Katame aṭṭha ?
Lābho ca alābho ca … pe … sukhañca dukkhañca .
Ime kho , bhikkhave , aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti , loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattatī ’’ ti ( a . ni .8.6).
Tattha anuparivattantīti anubandhanti nappajahanti , lokato na nivattantīti attho .
Lābhoti pabbajitassa cīvarādi , gahaṭṭhassa dhanadhaññādilābho .
Soyeva alabbhamāno lābho alābho na lābho alābhoti vuccati , no ca attābhāvappattito pariññeyyo siyā .
Yasoti parivāro .
Soyeva alabbhamāno yaso ayaso .
Nindāti avaṇṇabhaṇanaṃ .
Pasaṃsāti vaṇṇabhaṇanaṃ .
Sukhan ti kāmāvacarakāyikacetasikaṃ .
Dukkhan ti puthujjanasotāpannasakadāgāmīnaṃ kāyikacetasikaṃ , anāgāmiarahantānaṃ kāyikameva .
Sattāvāsāti sattānaṃ āvāsā , vasanaṭṭhānānīti attho .
Tāni pana tathā pakāsitā khandhā eva .
Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu asaññasattena ca nevasaññānāsaññāyatanena ca saddhiṃ nava sattāvāsā .
Dasāyatanānīti cakkhāyatanaṃ , rūpāyatanaṃ , sotāyatanaṃ , saddāyatanaṃ , ghānāyatanaṃ , gandhāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ , rasāyatanaṃ , kāyāyatanaṃ , phoṭṭhabbāyatananti evaṃ dasa .
Dvādasāyatanānīti manāyatanadhammāyatanehi saddhiṃ evaṃ dvādasa .
Aṭṭhārasa dhātuyoti cakkhudhātu , rūpadhātu , cakkhuviññāṇadhātu … pe … manodhātu , dhammadhātu , manoviññāṇadhātūti ekekasmiṃ tīṇi tīṇi katvā aṭṭhārasa dhātuyo .
Sadisanāmoti tesaṃ sadisanāmo ekaguṇavaṇṇanāmo .
Sadisavhayoti ekaguṇavaṇṇanāmena avhāyano .
Saccasadisavhayoti avitathaekaguṇavaṇṇanāmena aviparītena avhāyano .
Āsitoti
V0.77M0.82 upasaṅkamito .Upāsitoti upagantvā sevito .
Payirupāsitoti bhattivasena atīva sevito .
105. Kubbanakan ti
P0.90 parittavanaṃ .Bahupphalaṃ kānanamāvaseyyāti anekaphalādivikatibharitakānanaṃ āgamma vaseyya .
Appadasseti bāvarippabhutike parittapaññe .
Mahodadhin ti anotattādiṃ mahantaṃ udakarāsiṃ .
Appadassāti mandadassino .
Parittadassāti atimandadassino .
Thokadassāti parittatopi atiparittadassino .
Omakadassāti heṭṭhimadassino .
Lāmakadassāti appadhānadassino .
Chatukkadassāti na uttamadassino .
Appamāṇadassan ti pamāṇaṃ atikkamitvā appamāṇaṃ nibbānadassaṃ .
Aggadassan ti ‘‘ aggato ve pasannānan ’’ tiādinā ( a . ni .4.34; itivu .90) nayena aggadhammadassaṃ .
Seṭṭhadassan ti sambuddho dvipadaseṭṭhoti seṭṭhadassaṃ .
Viseṭṭhadassan tiādīni cattāri upasaggena vaḍḍhitāni .
Asaman ti na samaṃ asamaṃ sabbaññuṃ .
Asamasaman ti asamehi atītabuddhehi samaṃ asamasamaṃ .
Appaṭisaman ti attano sadisavirahitaṃ .
Appaṭibhāgan ti attano paṭibimbavirahitaṃ .
Appaṭipuggalan ti paṭimallapuggalavirahitaṃ .
Devātidevan ti visuddhidevānampi atidevaṃ .
Abhimaṅgalasammataṭṭhena usabhaṃ .
Achambhitaṭṭhena purisasīhaṃ .
Niddosaṭṭhena purisanāgaṃ .
Uttamaṭṭhena purisājaññaṃ .
Aṭṭhaparisapathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiye acalaṭṭhāne tiṭṭhanaṭṭhena purisanisabhaṃ .
Dhammadesanādhuravahanaṭṭhena purisadhorayhaṃ .
Mānasakaṃ vā saran ti manasā cintetvā kataṃ pallaṃ vā nāmameva vā .
Anotattaṃ vā dahan ti candimasūriyā dakkhiṇena vā uttarena vā gacchantā pabbatantarena taṃ obhāsenti , ujuṃ gacchantā na obhāsenti , tenevassa ‘‘ anotattan ’’ ti saṅkhā udapādi .
Evarūpaṃ anotattaṃ vā dahaṃ .
Akkhobhaṃ amitodakan ti cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ aparimitaṃ
P0.91 udakajalarāsiṃ .Evamevāti opammasaṃsandanaṃ , buddhaṃ bhagavantaṃ akkhobhaṃ āsabhaṃ ṭhānaṭṭhānena cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ .
Amitatejan ti aparimitañāṇatejaṃ .
Pabhinnañāṇan ti dasabalañāṇādivasena pabhedagatañāṇaṃ .
Vivaṭacakkhun ti samantacakkhuṃ .
Paññāpabhedakusalan ti
V0.78M0.83 ‘‘ yā paññā pajānanā vicayo pavicayo ’’ tiādinā ( dha . sa .16; vibha .525) nayena paññāya pabhedajānane chekaṃ .Adhigatapaṭisambhidan ti paṭiladdhacatupaṭisambhidaṃ .
Catuvesārajjappattan ti ‘‘ sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā ’’ tiādinā ( ma . ni .1.150; a . ni .4.8) nayena vuttesu catūsu ṭhānesu visāradabhāvappattaṃ .
Saddhādhimuttan ti parisuddhe phalasamāpatticitte adhimuttaṃ , tattha paviṭṭhaṃ .
Setapaccattan ti vāsanāya vippahīnattā parisuddhaṃ āveṇikaattabhāvaṃ .
Advayabhāṇin ti paricchinnavacanattā dvivacanavirahitaṃ .
Tādin ti tādisaṃ , iṭṭhāniṭṭhesu akampanaṃ vā .
Tathā paṭiññā assāti tathāpaṭiñño , taṃ .
Aparittan ti na khuddakaṃ .
Mahantan ti tedhātuṃ atikkamitvā mahantappattaṃ .
Gambhīran ti aññesaṃ duppavesaṃ .
Appameyyan ti atulaṭṭhena appameyyaṃ .
Duppariyogāhan ti pariyogāhituṃ dukkhappavesaṃ .
Pahūtaratanan ti saddhādiratanehi pahūtaratanaṃ .
Sāgarasaman ti ratanākarato samuddasadisaṃ .
Chaḷaṅgupekkhāya samannāgatan ti ‘‘ cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano ’’ ti ( a . ni .6.1) vuttanayena chaḷaṅgupekkhāya paripuṇṇaṃ .
Atulan ti tulavirahitaṃ , tulayituṃ asakkuṇeyyaṃ .
Vipulan ti atimahantaṃ .
Appameyyan ti pametuṃ asakkuṇeyyaṃ .
Taṃ tādisan ti taṃ bhagavantaṃ tādiguṇasampannaṃ .
Pavadataṃ maggavādinan ti pavadantānaṃ kathentānaṃ uttamaṃ kathayantaṃ vadantaṃ adhigacchinti sambandho .
Merumiva nagānan ti pabbatānaṃ antare sineruṃ viya .
Garuḷamiva dijānan ti
P0.92 pakkhijātānaṃ antare supaṇṇaṃ viya .Sīhamiva migānan ti catuppadānamantare sīhaṃ viya .
Udadhimiva aṇṇavānan ti vitthiṇṇaaṇṇavānaṃ antare samuddaṃ viya adhigacchiṃ .
Jinapavaran ti buddhuttamaṃ .
106. Yeme pubbeti ye ime pubbe .
107. Tamonudāsīnoti tamonudo āsīno .
Bhūripaññāṇoti ñāṇaddhajo .
Bhūrimedhasoti vipulapañño .
Niddese pabhaṅkaroti tejaṃkaro .
Ālokakaroti anandhakārakaro .
Obhāsakaroti obhāsaṃ jotiṃ karotīti obhāsakaro .
Dīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti dīpaṅkaro .
Padīpasadisaṃ ālokaṃ karotīti
M0.84 padīpakaro .Ujjotakaroti patāpakaro .
Pajjotakaroti disāvidisā patāpakaro .
Bhūripaññāṇoti
V0.79 puthulañāṇo .Ñāṇapaññāṇoti ñāṇena pākaṭo .
Paññādhajoti ussitaṭṭhena paññāva dhajo assāti paññādhajo , dhajo rathassa paññāṇantiādīsu ( jā .2.22.1841; cūḷani . pārāyanānugītigāthāniddesa 107) viya .
Vibhūtavihārīti pākaṭavihāro .
108. Sandiṭṭhikamakālikan ti sāmaṃ passitabbaṃ phalaṃ , na ca kālantare pattabbaphalaṃ .
Anītikan ti kilesādiītivirahitaṃ .
Sandiṭṭhikan ti lokuttaradhammo yena adhigato hoti , tena parasaddhāya gantabbataṃ hitvā paccavekkhaṇañāṇena sayaṃ daṭṭhabboti sandiṭṭhiko , taṃ sandiṭṭhikaṃ .
Attano phalaṃdānaṃ sandhāya nāssa kāloti akālo , akāloyeva akāliko .
Yo ettha ariyamaggadhammo , so attano samanantarameva phalaṃ detīti attho , taṃ akālikaṃ .
Ehi passa imaṃ dhammanti evaṃ pavattaṃ ehipassavidhiṃ arahatīti ehipassiko , taṃ ehipassikaṃ .
Ādittaṃ celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvāpi attano citte upanayaṃ arahatīti opaneyyiko , taṃ opaneyyikaṃ .
Sabbehipi ugghaṭitaññūādīhi ‘‘ bhāvito me maggo , adhigataṃ phalaṃ , sacchikato nirodho ’’ ti attani attani veditabbanti paccattaṃ veditabbaṃ viññūhi .
109. Atha naṃ bāvarī āha ‘‘ kiṃ nu tamhā ’’ ti dve gāthā .
Muhuttampīti
P0.93 thokampi .Khaṇampīti na bahukampi .
Layampīti manampi .
Vayampīti koṭṭhāsampi .
Addhampīti divasampi .
111-113.
Tato piṅgiyo bhagavato santikā avippavāsameva dīpento ‘‘ nāhaṃ tamhā ’’ tiādimāha .
Nāhaṃ yo me … pe … passāmi naṃ manasā cakkhunāvāti taṃ buddhaṃ maṃsacakkhunā viya manasā passāmi .
Namassamāno vivasemi rattin ti namassamānova rattiṃ atināmemi .
114. Tena
M0.85 teneva natoti yena yena disābhāgena buddho , tena tenevāhampi nato , tanninno tappoṇoti dasseti . 115. Dubbalathāmakassāti appathāmakassa .
Atha vā dubbalassa dutthāmakassa ca , balavīriyahīnassāpīti
V0.80 vuttaṃ hoti .Teneva kāyo na paletīti teneva dubbalatthāmakattena kāyo na gacchati , yena buddho , na tena gacchati .
‘‘ Na paretī ’’ tipi pāṭho , so evattho .
Tatthāti buddhassa santike .
Saṅkappayantāyāti saṅkappagamanena .
Tena yuttoti yena buddho , tena yutto payutto anuyuttoti dasseti .
Yena buddhoti yena disābhāgena buddho upasaṅkamitabbo , tena disābhāgena na paleti .
Atha vā bhummatthe karaṇavacanaṃ .
Yattha buddho tattha na paleti na gacchati .
Na vajatīti purato na yāti .
Na gacchatīti nivattati .
Nātikkamatīti na upasaṅkamati .
116. Paṅke sayānoti kāmakaddame sayamāno .
Dīpā dīpaṃ upallavin ti satthārādito satthārādiṃ adhigacchiṃ .
Athaddasāsiṃ sambuddhan ti sohaṃ evaṃ dudiṭṭhiṃ gahetvā anvāhiṇḍanto atha pāsāṇakacetiye buddhamaddakkhiṃ .
Tattha semānoti nisajjamāno .
Sayamānoti seyyaṃ kappayamāno .
Āvasamānoti vasamāno .
Parivasamānoti niccaṃ vasamāno .
Pallavin ti uggamiṃ .
Upallavin ti uttariṃ
P0.94 , sampallavin ti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ .Addasan ti niddesassa uddesapadaṃ .
Addasan ti passiṃ .
Addakkhin ti olokesiṃ .
Apassin ti esiṃ .
Paṭivijjhin ti vinivijjhiṃ .
117. Imissā gāthāya avasāne piṅgiyassa ca bāvarissa ca indriyaparipākaṃ viditvā bhagavā sāvatthiyaṃ ṭhitoyeva suvaṇṇobhāsaṃ muñci .
Piṅgiyo bāvarissa buddhaguṇe vaṇṇayanto nisinno eva taṃ obhāsaṃ disvā ‘‘ kiṃ idan ’’ ti olokento bhagavantaṃ attano purato ṭhitaṃ viya disvā bāvaribrāhmaṇassa ‘‘ buddho āgato ’’ ti ārocesi .
Brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā
M0.86 añjaliṃ paggahetvā aṭṭhāsi .Bhagavāpi obhāsaṃ pharitvā brāhmaṇassa attānaṃ dassento ubhinnampi sappāyaṃ viditvā piṅgiyameva ālapamāno ‘‘ yathā ahū , vakkalī ’’ ti imaṃ gāthamabhāsi .
Tassattho – yathā vakkali tthero saddhādhimutto ahosi , saddhādhureneva arahattaṃ pāpuṇi , yathā ca soḷasannaṃ eko bhadrāvudho nāma , yathā ca āḷavigotamo ca .
Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ
V0.81 , tato saddhāya adhimuccanto ‘‘ sabbe saṅkhārā aniccā ’’ tiādinā ( dha . pa .277; theragā .676; paṭi . ma .1.31; kathā .753) nayena vipassanaṃ ārabhitvā maccudheyyassa pāraṃ nibbānaṃ gamissasīti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi , desanāpariyosāne piṅgiyo arahatte , bāvarī anāgāmiphale patiṭṭhahi , bāvaribrāhmaṇassa sissā pana pañcasatā sotāpannā ahesuṃ .Tattha muñcassūti mocassu .
Pamuñcassūti mocehi .
Adhimuñcassūti tattha adhimokkhaṃ karassu .
Okappehīti bahumānaṃ uppādehīti .
Sabbe saṅkhārā aniccāti hutvā abhāvaṭṭhena .
Sabbe saṅkhārā dukkhāti dukkhamaṭṭhena .
Sabbe dhammā anattāti avasavattanaṭṭhena .
118. Idāni piṅgiyo attano pasādaṃ nivedento ‘‘ esa bhiyyotiādimāha .
Tattha paṭibhānavāti paṭibhānappaṭisambhidāya upeto .
Bhiyyo bhiyyoti uparūpari .
119. Adhideve abhiññāyāti adhidevakare dhamme ñatvā .
Paroparan ti hīnapaṇītaṃ , attano ca parassa ca adhidevattakaraṃ sabbadhammajātaṃ avedīti vuttaṃ hoti .
Kaṅkhīnaṃ paṭijānatan ti
P0.95 kaṅkhīnaṃyeva sataṃ ‘‘ nikkaṅkhamhā ’’ ti paṭijānantānaṃ .Niddese pārāyanikapañhānan ti pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pucchānaṃ .
Avasānaṃ karotīti antakaro .
Koṭiṃ karotīti pariyantakaro .
Sīmaṃ mariyādaṃ karotīti paricchedakaro .
Nigamaṃ karotīti parivaṭumakaro .
Sabhiyapañhānan ti na kevalaṃ pārāyanikabrāhmaṇānaṃ pañhānaṃ eva , atha kho sabhiyaparibbājakādīnampi pañhānaṃ antaṃ karotīti dassetuṃ ‘‘ sabhiyapañhānan ’’ tiādimāha .
120. Asaṃhīran ti
M0.87 rāgādīhi asaṃhāriyaṃ .Asaṅkuppan ti asaṅkuppaṃ avipariṇāmadhammaṃ .
Dvīhipi padehi nibbānaṃ bhaṇati .
Addhā gamissāmīti ekaṃseneva taṃ anupādisesanibbānadhātuṃ gamissāmi .
Na mettha kaṅkhāti natthi me ettha nibbāne kaṅkhā .
Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan ti piṅgiyo ‘‘ evameva tvampi pamuñcassu saddhan ’’ ti iminā bhagavato ovādena attani saddhaṃ uppādetvā saddhādhureneva ca vimuñcitvā taṃ saddhādhimuttiṃ pakāsento bhagavantaṃ āha –
‘‘ evaṃ maṃ
V0.82 dhārehi adhimuttacittan ’’ ti .Ayañhettha adhippāyo ‘‘ yathā maṃ tvaṃ avaca , evameva maṃ adhimuttacittaṃ dhārehī ’’ ti .
Na saṃhariyatīti gahetvā saṃharituṃ na sakkā .
Niyogavacanan ti yuttavacanaṃ .
Avatthāpanavacanan ti sanniṭṭhānavacanaṃ .
Imasmiṃ pārāyanavagge yaṃ antarantarā na vuttaṃ , taṃ heṭṭhā vuttanayena gahetabbaṃ .
Sesaṃ sabbattha pākaṭameva .
Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
Pārāyanānugītigāthāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pārāyanavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .