3. Saṃkhittasuttavaṇṇanā
63. Tatiye evamevāti nikkāraṇeneva .
Yathā vā ayaṃ yācati , evameva .
Moghapurisāti mūḷhapurisā tucchapurisā .
Ajjhesantīti yācanti .
Anubandhitabban ti iriyāpathānugamanena anubandhitabbaṃ maṃ na vijahitabbaṃ maññanti .
Ājānanatthaṃ apasādento evamāha .
Esa kira bhikkhu ovāde dinnepi pamādameva anuyuñjati , dhammaṃ sutvā tattheva vasati , samaṇadhammaṃ kātuṃ na icchati .
Tasmā bhagavā evaṃ apasādetvā puna yasmā so arahattassa upanissayasampanno
M3.242 , tasmā taṃ ovadanto tasmātiha te bhikkhu evaṃ sikkhitabban tiādimāha .Tattha ajjhattaṃ me cittaṃ ṭhitaṃ bhavissati susaṇṭhitaṃ , na ca uppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṃ pariyādāya ṭhassantīti iminā tāvassa ovādena niyakajjhattavasena cittekaggatāmatto mūlasamādhi vutto .
Tato
V3.241 ‘‘ ettakeneva santuṭṭhiṃ anāpajjitvā evaṃ so samādhi vaḍḍhetabbo ’’ ti dassetuṃ yato kho te bhikkhu ajjhattaṃ cittaṃ ṭhitaṃ hoti susaṇṭhitaṃ , na ca uppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti , tato te bhikkhu evaṃ sikkhitabbaṃP4.142 ‘‘ mettā me cetovimutti bhāvitā bhavissati … pe … susamāraddhā ’’ ti evamassa mettāvasena bhāvanaṃ vaḍḍhetvā puna yato kho te bhikkhu ayaṃ samādhi evaṃ bhāvito hoti bahulīkato , tato tvaṃ bhikkhu imaṃ samādhiṃ savitakkasavicārampi bhāveyyāsītiādi vuttaṃ .Tassattho – yadā te bhikkhu ayaṃ mūlasamādhi evaṃ mettāvasena bhāvito hoti , tadā tvaṃ tāvatakenapi tuṭṭhiṃ anāpajjitvāva imaṃ mūlasamādhiṃ aññesupi ārammaṇesu catukkapañcakajjhānāni pāpayamāno ‘‘ savitakkasavicārampī ’’ tiādinā nayena bhāveyyāsīti .
Evaṃ vatvā ca pana avasesabrahmavihārapubbaṅgamampissa aññesu ārammaṇesu catukkapañcakajjhānabhāvanaṃ kareyyāsīti dassento yato kho te bhikkhu ayaṃ samādhi evaṃ bhāvito hoti subhāvito , tato te bhikkhu evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘ karuṇā me cetovimuttī ’’ tiādimāha .
Evaṃ mettāpubbaṅgamaṃ catukkapañcakajjhānabhāvanaṃ dassetvā puna kāyānupassanādipubbaṅgamaṃ dassetuṃ yato kho te bhikkhu ayaṃ samādhi evaṃ bhāvito hoti subhāvito , tato te bhikkhu evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘ kāye kāyānupassī ’’ tiādiṃ vatvā yato kho te bhikkhu ayaṃ samādhi evaṃ bhāvito hoti subhāvito , tato tvaṃ bhikkhu yena yeneva gagghasītiādimāha .
Tattha gagghasīti gamissasi .
Phāsuṃyevāti iminā arahattaṃ dasseti .
Arahattappatto hi sabbiriyāpathesu phāsu viharati nāma .