Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
Aṭṭhakanipātapāḷi
Aṭṭhakanipātapāḷi

1. Mettāvaggo

စာရေးဆရာ: _System_commentary_ @ Administrator

1. AṭṭhakanipātassaV3.193M3.193P4.68 paṭhame āsevitāyāti ādarena sevitāya . Bhāvitāyāti vaḍḍhitāya . Bahulīkatāyāti punappunaṃ katāya . Yānikatāyāti yuttayānasadisakatāya . Vatthukatāyāti patiṭṭhānaṭṭhena vatthu viya katāya . Anuṭṭhitāyāti paccupaṭṭhitāya . Paricitāyāti samantato citāya upacitāya . Susamāraddhāyāti suṭṭhu samāraddhāya sukatāya . Ānisaṃsāti guṇā .
Sukhaṃ supatītiādīsu yaṃ vattabbaṃ , taṃ ekādasakanipāte vakkhāma .
Appamāṇan tiV3.194 pharaṇavasena appamāṇaṃ .
Tanū saṃyojanā honti , passato upadhikkhayan ti mettāpadaṭṭhānāya vipassanāya anukkamena upadhikkhayasaṅkhātaṃ arahattaṃ pattassa dasa saṃyojanā pahīyantīti attho . Atha vā tanū saṃyojanā hontīti paṭighañceva paṭighasampayuttasaṃyojanā ca tanukā honti . Passato upadhikkhayan ti tesaṃyeva kilesūpadhīnaṃ khayasaṅkhātaṃ mettaṃ adhigamavasena passantassa .
Kusalī tena hotīti tena mettāyanena kusalo hoti .
Sattasaṇḍan tiP4.69 sattasaṅkhātena saṇḍena samannāgataṃ , sattabharitanti attho .
Vijetvāti adaṇḍena asatthena dhammeneva vijinitvā . Rājisayoti isisadisā dhammikarājāno . Yajamānāti dānāni dadamānā . Anupariyagāti vicariṃsu .
Assamedhan tiādīsu porāṇakarājakāle kira sassamedhaṃ , purisamedhaṃ , sammāpāsaṃ , vācāpeyyanti cattāri saṅgahavatthūni ahesuṃ , yehi rājānoM3.194 lokaṃ saṅgaṇhiṃsu . Tattha nipphannasassato dasamabhāgaggahaṇaṃ sassamedhaṃ nāma , sassasampādane medhāvitāti attho . Mahāyodhānaṃ chamāsikaṃ bhattavetanānuppadānaṃ purisamedhaṃ nāma , purisasaṅgaṇhane medhāvitāti attho . Daliddamanussānaṃ hatthato lekhaṃ gahetvā tīṇi vassāni vinā vaḍḍhiyā sahassadvisahassamattadhanānuppadānaṃ sammāpāsaṃ nāma . Tañhi sammā manusse pāseti hadaye bandhitvā viya ṭhapeti , tasmā sammāpāsanti vuccati . ‘‘ Tāta , mātulā ’’ tiādinā nayena pana saṇhavācābhaṇanaṃ vācāpeyyaṃ nāma , piyavācāti attho . Evaṃ catūhi saṅgahavatthūhi saṅgahitaṃ raṭṭhaṃ iddhañceva hoti , phītañca , bahuannapānaṃ , khemaṃ , nirabbudaṃ . Manussā mudā modamānā ure putte naccentā apārutagharā viharanti . Idaṃ gharadvāresu aggaḷānaṃ abhāvato niraggaḷan ti vuccati . Ayaṃ porāṇikā paveṇi . Aparabhāge pana okkākarājakāle brāhmaṇā imāni cattāriP4.70 saṅgahavatthūni imañca raṭṭhasampattiṃ parivattetvā uddhaṃmūlakaṃ katvā assamedhaṃ purisamedhan tiādike pañca yaññe nāma akaṃsu . Tesu assamettha medhanti vadhentīti assamedho . Dvīhi pariyaññehi yajitabbassa ekavīsatiyūpassa ekasmiṃ pacchimadivaseyeva sattanavutipañcapasusataghātabhiṃsanassa ṭhapetvā bhūmiñca purise ca avasesasabbavibhavadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ . Purisamettha medhantīti purisamedho . Catūhi pariyaññehi yajitabbassa saddhiṃ bhūmiyā assamedhe vuttavibhavadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ . Sammamettha pāsantīti sammāpāso . Divase divase yugacchiggaḷeV3.195 pavesanadaṇḍakasaṅkhātaṃ sammaṃ khipitvā tassa patitokāse vediṃ katvā saṃhārimehi yūpādīhi sarassatīnadiyā nimuggokāsato pabhuti paṭilomaṃ gacchantena yajitabbassa satrayāgassetaṃ adhivacanaṃ . Vājamettha pivantīti vājapeyyo . Ekena pariyaññena sattarasahi pasūhi yajitabbassa beluvayūpassa sattarasakadakkhiṇassa yaññassetaṃ adhivacanaṃ . Natthi ettha aggaḷāti niraggaḷo . Navahi pariyaññehi yajitabbassaP4.71 saddhiṃ bhūmiyā ca purisehi ca assamedhe vuttavibhavadakkhiṇassa sabbamedhapariyāyanāmassa assamedhavikappassetaṃ adhivacanaṃ .
KalampiM3.195 te nānubhavanti soḷasin ti te sabbepi mahāyāgā ekassa mettācittassa vipākamahantatāya soḷasiṃ kalaṃ na agghanti , soḷasamaṃ bhāgaṃ na pāpuṇantīti attho .
Na jinātīti na attanā parassa jāniṃ karoti . Na jāpayeti na parena parassa jāniṃ kāreti .
Mettaṃsoti mettāyamānacittakoṭṭhāso hutvā . Sabbabhūtānan ti sabbasattesu . Veraṃ tassa na kenacīti tassa kenaci saddhiṃ akusalaveraṃ vā puggalaveraṃ vā natthi .