Dīpaniyā nigamagāthāsu .
‘‘ Bashyusuññacammekamhī ’’ ti ettha ‘‘ bashyū ’’ ti aṭṭhasaṅkhyāya saṅketa vacanaṃ .
‘‘ Cammaṃ ’’ ti dvisaṅkhyāya .
Ekañca dukañca suññañca aṭṭhacāti gaṇanakkamo .
Sahassa dvisata aṭṭhasaṅkhāte sāketi attho .
Esanayo parato ‘‘ navapañca cammekamhī ’’ ti padepi .
Gāthāvaṇṇanāsu .
Nagarati na cavatīti nagaraṃ .
Thāvariyanti vuttaṃ hoti .
‘‘ Rañjetī ’’ ti rameti .
Khemasubhikkhatādiguṇehi anāgate jane gamāpeti , āgate aññattha gantuṃ na detīti vuttaṃ hoti .
Rohitamigā nāma suvaṇṇavaṇṇamigā .
‘‘ Sāke ’’ ti sākanāmena raññā puna saṅkhatattā imaṃ kaliyugaṃ sākanti vuccati .
Yaṃ etarahi sākrarājantipi voharanti .
Sākarājā ca nāma uttarāpathesu eko gandhārarājā .
Yaṃ jeṭṭhakaṃ katvā bhinnaladdhikā vajjībhikkhū imaṃ dhamma vinayaṃ mahāsaṅghīkaṃ nāma saṅgahaṃ āropenti .
So ca dhammavinayasaṅgaho uttarāpathesu vattati .
Vesāliyaṃ yasatthera saṅgaho pana dakkhiṇāpathesūti .
Cattāriyugāni nāma loke paññapenti satyayugaṃ , dvāparayugaṃ , tetrayugaṃ , kaliyugan , ti .
Yuganti ca āyuparimāṇaṃ vuccati .
Idānipana kaliyugaṃ vattati .
Tena vuttaṃ ‘‘ sāketi kaliyuge ’’ ti .
Pāpayugeti attho .
‘‘ La tī ’’ ti sālikkhettānaṃ sodhanaṭṭhānattā evaṃ mrammadesavohārena laddhanāmaṃ
M0.324 araññaṃ .Taṃ pana muṃrvānagarassa esanne pañcadhanusatike padese jātaṃ .
‘‘ Vissute ’’ ti visesena kittite .
Sārañca asārañca vivecenti vicāretvā jānantisīlenāti sārāsāra vivekinoti vacanatthoti .
Iti paramatthadīpaniyā anudīpanā niṭṭhitā .
1. Paramatthadīpanī nāma , yena therena sā katā .
Teneve sā katā hoti , ayaṃ tassānu dīpanī .
2. Aṭṭhasattadvayekamhi , sāke sā jeṭṭhamāsake .
Kāḷe navamiyaṃ divā , majjhanhike niṭṭhaṃ gatā .
Anudīpanī niṭṭhitā .