28. Kammaniddesavaṇṇanā
199. Adhammakamman ti
M0.153V0.143 ettha kathaṃ adhammakammaṃ hotīti ce ?Vuttañhetaṃ bhagavatā ‘‘ katamañca , bhikkhave , adhammakammaṃ ?
Ñattidutiye ce , bhikkhave , kamme ekāya ñattiyā kammaṃ karoti , na ca kammavācaṃ anussāveti , adhammakammaṃ .
Dvīhi ñattīhi kammaṃ karoti , na ca kammavācaṃ anussāveti , adhammakammaṃ .
Ekāya kammavācāya kammaṃ karoti , na ca ñattiṃ ṭhapeti , adhammakammaṃ .
Dvīhi kammavācāhi kammaṃ karoti , na ca ñattiṃ ṭhapeti , adhammakamman ’’ ti ( mahāva .387).
Iminā nayena sesakammesupi vuttappakārena akatvā aññathā karaṇaṃ adhammakammanti veditabbaṃ .
Vaggenāti vaggena saṅghena .
Kathañca vaggaṃ hotīti ce ?
Yāvatikā ca bhikkhū kammappattā , te anāgatā honti , chandārahānaṃ chando anāhaṭo hoti , sammukhībhūtā paṭikkosanti , vaggakammanti imesu yena kenaci ekenapi aṅgena vaggaṃ hoti .
Samaggenāti samaggena saṅghena .
Kathaṃ samaggaṃ hotīti ce ?
Yāvatikā ca bhikkhū kammappattā , te āgatā honti , chandārahānaṃ chando āhaṭo hoti , sammukhībhūtā nappaṭikkosanti , samaggakammanti evaṃ .
Catutthan ti samaggena dhammikaṃ .
Ettāvatā ‘‘ cattārimāni , bhikkhave , kammāni , adhammena vaggakammaṃ , adhammena samaggakammaṃ , dhammena vaggakammaṃ , dhammena samaggakamman ’’ ti ( mahāva .384) evaṃ vuttāni cattāri kammāni pariggahitāni hontīti veditabbāni .
200-202.
Dasavaggiko ( mahāva .388; kaṅkhā . aṭṭha . nidānavaṇṇanā ) vīsativaggiko ca dasavīsativaggiko .
Abbhānopasampadāppavāraṇā ṭhapetvā sabbakammesu kammappattoti sambandho .
Evaṃ sesesupi .
Itaroti vīsativaggo ca atirekavīsativaggo ca .
203. Idāni
M0.154 kammappatte ca chandārahe ca dassetuṃ ‘‘ catuvaggenā ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha ( pari .488,497; pari .487-488) pakatattā nāma ye pārājikaukkhittaladdhinānāsaṃvāsakā
V0.144 na honti .Pareti ekasīmaṭṭhā pakatattā bhikkhū .
Yadi pakatattā bhikkhūpi aññataraṃ gāmasīmaṃ vā nadīsamuddajātassarakhaṇḍasīmāsu vā aññataraṃ pavisitvā ṭhitā honti , neva kammappattā , na chandārahā .
Na hi tesaṃ chando vā pārisuddhi vā āgacchati aññasīmāyaṃ ṭhitattā .
Sesepīti pañcavaggādikaraṇīyepīti attho .
204. Asaṃvāsagaṇapūraṃ vā katvā kataṃ kammaṃ kuppañca hoti , kārakānañca dukkaṭanti attho .
‘‘ Yassa saṅgho kammaṃ karoti , taṃcatuttho kammaṃ kareyya , akammaṃ na ca karaṇīyan ’’ ti ( mahāva .389) vuttattā ‘‘ kammārahagaṇapūraṃ vā ’’ ti vuttaṃ .
Idāni parivāsādikammānaṃyeva parisato vipattiṃ dassetuṃ ‘‘ garukaṭṭhagaṇapūraṃ vā ’’ ti vuttaṃ .
Tampi anikkhittavattaṃ sandhāya vuttaṃ .
Nikkhittavatto pana sabbattha gaṇapūrako hoti eva .
205. Vāreyyāti paṭikkhipeyya .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , adhammakamme kayiramāne paṭikkositun ’’ ti ( mahāva .154) hi vuttaṃ .
Antarāye satīti attho .
‘‘ Adhammakammaṃ idaṃ , na metaṃ khamatī ’’ ti evaṃ dve tayo aññamaññaṃ diṭṭhiṃ āvi kareyyunti attho .
Yadi eko hoti ,‘‘ na metaṃ khamatī ’’ ti evaṃ adhiṭṭhānaṃ kareyyāti attho .
Ettāvatā ete nirāpattikā honti , antarāyā ca muccanti , kammaṃ pana adhammattā kuppameva .
Vārenteva tatodhikāti ettha ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , catūhi pañcahi paṭikkosituṃ , dvīhi tīhi diṭṭhiṃ āvi kātuṃ , ekena adhiṭṭhātuṃ ,‘‘ na metaṃ khamatī ’’ ti ( mahāva .154) vuttattā cattāro vā pañca vā vārenti evāti attho .
206. Idāni
M0.155 yehi paṭikkhittaṃ hoti , te dassetuṃ ‘‘ kammārahā ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha khittacitta -ggahaṇena ummattakopi gahitova .
Etesan ti ye vuttappakārā , tesaṃ paṭikkhepo na ruhatīti attho .
207. Idāni yassa paṭikkhepo ruhati , taṃ dassetuṃ ‘‘ pakatattekasīmaṭṭha-samasaṃvāsabhikkhuno ’’ ti vuttaṃ .
Tassattho ( mahāva .394)– evarūpassa bhikkhuno paṭikkosanā antamaso ānantarassāpi ārocentassa ruhatīti .
‘‘ Bhikkhussa , bhikkhave
V0.145 , pakatattassa samānasaṃvāsikassa samānasīmāyaṃ ṭhitassa antamaso ānantarikassapi bhikkhuno viññāpentassa saṅghamajjhe paṭikkosanā ruhatī ’’ ti ( mahāva .394) vuttaṃ . 208. Sammukhā yadi paṭikkoseyyāti attho .
Tirokkhāti parammukhā .
Kāyasāmaggiṃ vā chandaṃ vā no dadeyya , dukkaṭanti attho .
Kammavinicchayo .
Kammaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .