6-8.Kokanudasuttādivaṇṇanā
96-98.
Chaṭṭhe khandhāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ ārammaṇaṭṭhena ‘‘ rūpaṃ attato samanupassatī ’’ tiādivacanato .
Avijjāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ upanissayādibhāvena pavattanato .
Yathāha ‘‘ assutavā , bhikkhave , puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ’’ tiādi ( dha . sa .1007).
Phassopi diṭṭhiṭṭhānaṃ .
Yathā
M3.351 cāha ‘‘ tadapi phassapaccayā ( dī . ni .1.118-130) phussa phussa paṭisaṃvediyantī ’’ ti ( dī . ni .1.144) ca .Saññāpi diṭṭhiṭṭhānaṃ .
Vuttañhetaṃ ‘‘ saññānidānā hi papañcasaṅkhā ( su . ni .880; mahāni .109), pathavito saññatvā ’’ ti ( ma . ni .1.2) ca ādi .
Vitakkopi diṭṭhiṭṭhānaṃ .
Vuttampi cetaṃ ‘‘ takkañca diṭṭhīsu pakappayitvā , saccaṃ musāti dvayadhammamāhū ’’ ti ( su . ni .892; mahāni .121),‘‘ takkī hoti vīmaṃsī ’’ ti ( dī . ni .1.34) ca ādi .
Ayonisomanasikāropi diṭṭhiṭṭhānaṃ .
Tenāha bhagavā –
‘‘ tassevaṃ ayoniso manasikaroto channaṃ diṭṭhīnaṃ aññatarā diṭṭhi uppajjati , atthi me attāti tassa saccato thetato diṭṭhi uppajjatī ’’ tiādi ( ma . ni .1.19).
Yā diṭṭhīti idāni vuccamānānaṃ aṭṭhārasannaṃ padānaṃ sādhāraṇaṃ mūlapadaṃ .
Diṭṭhiyeva diṭṭhigataṃ gūthagataṃ viya , diṭṭhīsu vā gataṃ idaṃ dassanaṃ dvāsaṭṭhidiṭṭhīsu antogadhattātipi diṭṭhigataṃ , diṭṭhiyā vā gataṃ diṭṭhigataṃ .
Idañhi ‘‘ atthi me attā ’’ tiādi diṭṭhiyā gamanamattameva
V3.326 , natthettha attā vā nicco vā kocīti vuttaṃ hoti .Sā cāyaṃ diṭṭhi dunniggamanaṭṭhena gahanaṃ .
Duratikkamaṭṭhena sappaṭibhayaṭṭhena ca kantāro dubbhikkhakantāravāḷakantārādayo viya .
Sammādiṭṭhiyā vinivijjhanaṭṭhena , vilomanaṭṭhena vā visūkaṃ .
Kadāci sassatassa , kadāci ucchedassa vā gahaṇato virūpaṃ phanditanti vipphanditaṃ .
Bandhanaṭṭhena saṃyojanaṃ .
Diṭṭhiyeva anto tudanaṭṭhena dunnīharaṇīyaṭṭhena ca sallanti diṭṭhisallaṃ .
Diṭṭhiyeva pīḷākaraṇaṭṭhena sambādhoti diṭṭhisambādho .
Diṭṭhiyeva mokkhāvaraṇaṭṭhena palibodhoti diṭṭhipalibodho .
Diṭṭhiyeva dummocanīyaṭṭhena bandhananti diṭṭhibandhanaṃ .
Diṭṭhiyeva duruttaraṇaṭṭhena papātoti diṭṭhipapāto .
Diṭṭhiyeva thāmagataṭṭhena anusayoti diṭṭhānusayo .
Diṭṭhiyeva attānaṃ santāpetīti diṭṭhisantāpo .
Diṭṭhiyeva attānaṃ anudahatīti diṭṭhipariḷāho .
Diṭṭhiyeva kilesakāyaṃ ganthetīti diṭṭhigantho .
Diṭṭhiyeva bhusaṃ ādiyatīti diṭṭhupādānaṃ .
Diṭṭhiyeva ‘‘ saccan ’’ tiādivasena abhinivisatīti diṭṭhābhiniveso .
Diṭṭhiyeva ‘‘ idaṃ paran ’’ ti āmasati , parato vā āmasatīti diṭṭhiparāmāso , samuṭṭhāti etenāti samuṭṭhānaṃ , kāraṇaṃ .
Samuṭṭhānassa bhāvo samuṭṭhānaṭṭho , tena samuṭṭhānaṭṭhena , kāraṇabhāvenāti attho .
Sattamaṭṭhamesu natthi vattabbaṃ .
Kokanudasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .