Issues
Dasakanipāta-ṭīkā

7-8.

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7-8.
Paṭhamanāthasuttādivaṇṇanā

17-18.
SattameV3.286 yehi sīlādīhi samannāgato bhikkhu dhammasaraṇatāya dhammeneva nāthati āsīsati abhibhavatīti nātho vuccati , teM3.308 tassa nāthabhāvakarā dhammā nāthakaraṇāti vuttāti āha ‘‘ attano sanāthabhāvakarā patiṭṭhakarāti attho ’’ ti .
Tattha attano patiṭṭhakarāti yassa nāthabhāvakarā , tassa attano patiṭṭhāvidhāyino .
Appatiṭṭho anātho , sappatiṭṭho sanāthoti patiṭṭhattho nātha-saddo .
Kalyāṇaguṇayogato kalyāṇāti dassento ‘‘ sīlādiguṇasampannā ’’ ti āha .
Mijjanalakkhaṇā mettā etassa atthīti mitto .
So vuttanayena kalyāṇo assa atthīti tassa atthitāmattaṃ kalyāṇamittapadena vuttaṃ .
Assa tena sabbakālaṃ avijahitavāsoti taṃ dassetuṃ ‘‘ kalyāṇasahāyo ’’ ti vuttanti āha ‘‘ tevassā ’’ ti .
Te eva kalyāṇamittā assa bhikkhuno .
Saha ayanatoti saha pavattanato .
Asamodhāne cittena , samodhāne pana cittena ceva kāyena ca sampavaṅko .
Sukhaṃ vaco etasmiṃ anukūlagāhimhi ādaragāravavati puggaleti suvaco .
Tenāha ‘‘ sukhena vattabbo ’’ tiādi .
Khamoti khanto .
Tamevassa khamabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ gāḷhenā ’’ tiādi vuttaṃ .
Vāmatoti micchā , ayoniso vā gaṇhāti .
Paṭippharatīti paṭāṇikabhāvena tiṭṭhati .
Padakkhiṇaṃ gaṇhātīti sammā , yoniso vā gaṇhāti .
Uccāvacānīti vipulakhuddakāni .
Tatrupagamaniyāyāti tatra tatra mahante khuddake ca kamme sādhanavasena upāyena upagacchantiyā , tassa tassa kammassa nipphādane samatthāyāti attho .
Tatrupāyāyāti vā tatra tatra kamme sādhetabbe upāyabhūtāya .
Dhamme assa kāmoti dhammakāmoti byadhikaraṇānampi bāhirattho samāso hotīti katvā vuttaṃ .
Kāmetabbato vā piyāyitabbato kāmo , dhammo .
Dhammo kāmo assāti dhammakāmo .
Dhammoti pariyattidhammo adhippetoti āha ‘‘ tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ piyāyatīti attho ’’ ti .
Samudāharaṇaṃ kathanaṃ samudāhāro , piyo samudāhāro etassāti piyasamudāhāro .
Sayañcāti ettha ca -saddena ‘‘ sakkaccan ’’ ti padaṃ anukaḍḍhati .
Tena sayañca sakkaccaṃ desetukāmo hotīti yojanā .
Abhidhammo satta pakaraṇāni ‘‘ adhiko abhivisiṭṭho ca pariyattidhammo ’’ ti katvā .
Vinayo ubhatovibhaṅgāM3.309 vinayanato kāyavācānaṃ .
Abhivinayo khandhakaparivārā visesato ābhisamācārikadhammakittanato .
Ābhisamācārikadhammapāripūrivaseneva hi ādibrahmacariyakadhammapāripūrī .
Dhammo eva piṭakadvayassapi pariyattidhammabhāvato .
Maggaphalāni abhidhammo ‘‘ nibbānadhammassaV3.287 abhimukho ’’ ti katvā .
Kilesavūpasamakaraṇaṃ pubbabhāgiyā tisso sikkhā saṅkhepato vivaṭṭanissito samatho vipassanā ca .
Uḷārapāmojjoti balavapāmojjo .
Kāraṇattheti nimittatthe .
Kusaladhammanimittaṃ hissa vīriyārambho .
Tenāha ‘‘ tesaṃ adhigamatthāyā ’’ ti .
Kusalesu dhammesūti vā nipphādetabbe bhummaṃ yathā ‘‘ cetaso avūpasame ayonisomanasikārapadaṭṭhānan ’’ ti .
Aṭṭhame natthi vattabbaṃ .
Paṭhamanāthasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .