49. Paṃsukūlavaggo

1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ

‘‘ TissoM2.55V2.55 nāmāsi bhagavā , sayambhū aggapuggalo ;

Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna , vihāraṃ pāvisī jino .

‘‘ Vinataṃ [ sajjitaṃ ( syā .), tiyantaṃ ( pī .)] dhanumādāya , bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ ;

Maṇḍalaggaṃ gahetvāna , kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ .

‘‘ TatthaddasaṃP2.419 paṃsukūlaṃ , dumagge laggitaṃ tadā ;

Cāpaṃ tattheva nikkhippa , sire katvāna añjaliṃ .

‘‘ Pasannacitto sumano , vipulāya ca pītiyā ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna , paṃsukūlaṃ avandahaṃ .

‘‘ Dvenavute ito kappe , paṃsukūlamavandahaṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , vandanāya idaṃ phalaṃ .

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ;

Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo .

‘‘ SvāgataṃT2.100 vata me āsi , mama buddhassa santike ;

Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

‘‘ Paṭisambhidā catasso , vimokkhāpi ca aṭṭhime ;

Chaḷabhiññā sacchikatā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ .

2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ

‘‘ AjjhāyakoV2.56 mantadharo , tiṇṇaṃ vedāna pāragū ;

Lakkhaṇe itihāse ca , sanighaṇḍusakeṭubhe .

10.

‘‘ NadīsotapaṭibhāgāM2.56 , sissā āyanti me tadā ;

Tesāhaṃ mante [ mantaṃ ( syā . ka .)] vācemi , rattindivamatandito .

11.

‘‘ Siddhattho nāma sambuddho , loke uppajji tāvade ;

Tamandhakāraṃ nāsetvā , ñāṇālokaṃ pavattayi .

12.

‘‘ Mama aññataro sisso , sissānaṃ so kathesi me ;

Sutvāna te etamatthaṃ , ārocesuṃ mamaṃ tadā .

13.

‘‘ Buddho loke samuppanno , sabbaññū lokanāyako ;

Tassānuvattati jano , lābho amhaṃ na vijjati [ na hessati ( sī . pī .)].

14.

‘‘ Adhiccuppattikā buddhā , cakkhumanto mahāyasā ;

Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ , passeyyaṃ lokanāyakaṃ .

15.

‘‘ AjinaṃT2.101 me gahetvāna , vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ ;

Assamā abhinikkhamma , sisse āmantayiṃ ahaṃ .

16.

‘‘ Odumbarikapupphaṃva , candamhi sasakaṃ yathā ;

Vāyasānaṃ yathā khīraṃ , dullabho lokanāyako [ dullabhā lokanāyakā ( sī .), dullabhaṃ lokanāyakaṃ ( syā . pī . ka .)].

17.

‘‘ Buddho lokamhi uppanno , manussattampi dullabhaṃ ;

Ubhosu vijjamānesu , savanañca sudullabhaṃ .

18.

‘‘ Buddho loke samuppanno , cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ ;

Etha sabbe gamissāma , sammāsambuddhasantikaṃ .

19.

‘‘ KamaṇḍaludharāP2.420 sabbe , kharājinanivāsino ;

Te jaṭā bhārabharitā , nikkhamuṃ vipinā tadā .

20.

‘‘ Yugamattaṃ pekkhamānā , uttamatthaṃ gavesino ;

Āsattidosarahitā , asambhītāva kesarī .

21.

‘‘ Appakiccā aloluppā , nipakā santavuttino ;

Uñchāya caramānā te , buddhaseṭṭhamupāgamuṃ .

22.

‘‘ DiyaḍḍhayojaneV2.57 sese , byādhi me upapajjatha ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna , tattha kālaṅkato ahaṃ .

23.

‘‘ CatunnavutitoM2.57 kappe , yaṃ saññamalabhiṃ tadā ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhasaññāyidaṃ phalaṃ .

24.

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

25.

‘‘ SvāgataṃT2.102 vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

26.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ .

3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ

27.

‘‘ Ogayha yaṃ [ ogayhāhaṃ ( sī . syā . pī .)] pokkharaṇiṃ , nānākuñjarasevitaṃ ;

Uddharāmi bhisaṃ tattha , ghāsahetu [ asanahetu ( syā .)] ahaṃ tadā .

28.

‘‘ Bhagavā tamhi samaye , padumuttarasavhayo ;

Rattambaradharo [ rattakambaladharo ( syā .)] buddho , gacchati anilañjase .

29.

‘‘ Dhunanto paṃsukūlāni , saddamassosahaṃ tadā ;

Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ , addasaṃ lokanāyakaṃ .

30.

‘‘ Tattheva ṭhitako santo , āyāciṃ lokanāyakaṃ ;

Madhuṃ bhisehi savati , khīraṃ sappiṃ muḷālibhi .

31.

‘‘ Paṭiggaṇhātu me buddho , anukampāya cakkhumā ;

Tato kāruṇiko satthā , oruhitvā mahāyaso .

32.

‘‘ Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ , anukampāya cakkhumā ;

Paṭiggahetvā sambuddho , akā me anumodanaṃ .

33.

‘‘‘ SukhīT2.103 hotu [ hohi ( sī . syā . pī . ka .)] mahāpuñña , gati tuyhaṃ samijjhatu ;

Iminā bhisadānena , labhassu vipulaṃ sukhaṃ ’.

34.

‘‘ IdaṃV2.58P2.421 vatvāna sambuddho , jalajuttamanāmako ;

Bhikkhamādāya sambuddho , ambarenāgamā jino .

35.

‘‘ TatoM2.58 bhisaṃ gahetvāna , āgacchiṃ mama assamaṃ ;

Bhisaṃ rukkhe lagetvāna [ laggitvāna ( syā . ka .)], mama dānamanussariṃ .

36.

‘‘ Mahāvāto vuṭṭhahitvā , sañcālesi vanaṃ tadā ;

Ākāso abhinādittha , asaniyā phalantiyā .

37.

‘‘ Tato me asanipāto , matthake nipatī tadā ;

Sohaṃ nisinnako santo , tattha kālaṅkato ahuṃ .

38.

‘‘ Puññakammena saṃyutto , tusitaṃ upapajjahaṃ ;

Kaḷevaraṃ me patitaṃ , devaloke ramiṃ ahaṃ .

39.

‘‘ Chaḷasītisahassāni , nāriyo samalaṅkatā ;

Sāyapātaṃ [ sāyaṃ pātaṃ ( syā . ka .)] upaṭṭhanti , bhisadānassidaṃ phalaṃ .

40.

‘‘ Manussayonimāgantvā , sukhito homahaṃ sadā ;

Bhoge me ūnatā natthi , bhisadānassidaṃ phalaṃ .

41.

‘‘ Anukampitako tena , devadevena tādinā ;

Sabbāsavā parikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .

42.

‘‘ Satasahassito kappe , yaṃ bhisaṃ [ bhikkhaṃ ( sabbattha )] adadiṃ tadā ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , bhisadānassidaṃ phalaṃ .

43.

‘‘ KilesāT2.104 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

44.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

45.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ .

4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ

46.

‘‘ DakkhiṇeV2.59 himavantassa , sukato assamo mama ;

Uttamatthaṃ gavesanto , vasāmi vipine tadā .

47.

‘‘ LābhālābhenaM2.59 santuṭṭho , mūlena ca phalena ca ;

Anvesanto ācariyaṃ , vasāmi ekako ahaṃ .

48.

‘‘ Sumedho nāma sambuddho , loke uppajji tāvade ;

Catusaccaṃ pakāseti , uddharanto mahājanaṃ .

49.

‘‘ Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ , napi me koci saṃsati [ bhāsati ( sī .), sāsati ( syā . pī .)];

Aṭṭhavasse atikkante , assosiṃ lokanāyakaṃ .

50.

‘‘ AggidāruṃP2.422 nīharitvā , sammajjitvāna assamaṃ ;

Khāribhāraṃ gahetvāna , nikkhamiṃ vipinā ahaṃ .

51.

‘‘ EkarattiṃT2.105 vasantohaṃ , gāmesu nigamesu ca ;

Anupubbena candavatiṃ , tadāhaṃ upasaṅkamiṃ .

52.

‘‘ Bhagavā tamhi samaye , sumedho lokanāyako ;

Uddharanto bahū satte , deseti amataṃ padaṃ .

53.

‘‘ Janakāyamatikkamma , vanditvā jinasāgaraṃ ;

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā , santhaviṃ lokanāyakaṃ .

54.

‘‘‘ Tuvaṃ satthā ca ketu ca , dhajo yūpo ca pāṇinaṃ ;

Parāyano [ parāyaṇo ( sī . pī .)] patiṭṭhā ca , dīpo ca dvipaduttamo .

Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ .

55.

‘‘‘ Nepuñño dassane vīro , tāresi janataṃ tuvaṃ ;

Natthañño tārako loke , tavuttaritaro mune .

56.

‘‘‘ Sakkā theve [ have ( sī . pī .) bhave ( syā . ka .)] kusaggena , pametuṃ sāgaruttame [ sāgaruttamo ( sī . syā . pī .)];

Natveva tava sabbaññu , ñāṇaṃ sakkā pametave .

57.

‘‘‘ TuladaṇḍeV2.60 [ tulamaṇḍale ( sī . pī .)] ṭhapetvāna , mahiṃ [ mahī ( syā . pī .)] sakkā dharetave ;

Natveva tava paññāya , pamāṇamatthi cakkhuma .

58.

‘‘‘ Ākāso minituṃ sakkā , rajjuyā aṅgulena vā ;

Natveva tava sabbaññu , sīlaṃ sakkā pametave .

59.

‘‘‘ MahāsamuddeM2.60 udakaṃ , ākāso ca vasundharā ;

Parimeyyāni etāni , appameyyosi cakkhuma ’.

60.

‘‘ ChahiT2.106 gāthāhi sabbaññuṃ , kittayitvā mahāyasaṃ ;

Añjaliṃ paggahetvāna , tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā .

61.

‘‘ Yaṃ vadanti sumedhoti , bhūripaññaṃ sumedhasaṃ ;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā , imā gāthā abhāsatha .

62.

‘‘‘ Yo me ñāṇaṃ pakittesi , vippasannena cetasā ;

Tamahaṃ kittayissāmi , suṇātha mama bhāsato .

63.

‘‘‘ Sattasattati kappāni , devaloke ramissati ;

Sahassakkhattuṃ devindo , devarajjaṃ karissati .

64.

‘‘‘ Anekasatakkhattuñca , cakkavattī bhavissati ;

Padesarajjaṃ vipulaṃ , gaṇanāto asaṅkhiyaṃ .

65.

‘‘‘ DevabhūtoP2.423 manusso vā , puññakammasamāhito ;

Anūnamanasaṅkappo , tikkhapañño bhavissati ’.

66.

‘‘ Tiṃsakappasahassamhi , okkākakulasambhavo ;

Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .

67.

‘‘ Agārā abhinikkhamma , pabbajissati kiñcano ;

Jātiyā sattavassena , arahattaṃ phusissati .

68.

‘‘ Yato sarāmi attānaṃ , yato pattosmi sāsanaṃ ;

Etthantare na jānāmi , cetanaṃ amanoramaṃ .

69.

‘‘ Saṃsaritvā bhave sabbe , sampattānubhaviṃ ahaṃ ;

BhogeT2.107 me ūnatā natthi , phalaṃ ñāṇassa thomane .

70.

‘‘ Tiyaggī nibbutā mayhaṃ , bhavā sabbe samūhatā ;

Sabbāsavā parikkhīṇā , natthi dāni punabbhavo .

71.

‘‘ TiṃsakappasahassamhiV2.61 , yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ [ mabhithomayiṃ ( sī . pī .), mabhithomahaṃ ( syā .)];

Duggatiṃ nābhijānāmi , phalaṃ ñāṇassa thomane .

72.

‘‘ KilesāM2.61 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

73.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

74.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ .

5. Candanamāliyattheraapadānaṃ

75.

‘‘ Pañca kāmaguṇe hitvā , piyarūpe manorame ;

Asītikoṭiyo hitvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ .

76.

‘‘ Pabbajitvāna kāyena , pāpakammaṃ vivajjayiṃ ;

Vacīduccaritaṃ hitvā , nadīkūle vasāmahaṃ .

77.

‘‘ EkakaṃT2.108 maṃ viharantaṃ , buddhaseṭṭho upāgami ;

Nāhaṃ jānāmi buddhoti , akāsiṃ paṭisantharaṃ [ paṭisandhāraṃ ( ka .)].

78.

‘‘ Karitvā paṭisanthāraṃ , nāmagottamapucchahaṃ ;

‘ Devatānusi gandhabbo , adu sakko purindado .

79.

‘‘‘ Ko vā tvaṃ kassa vā putto , mahābrahmā idhāgato ;

Virocesi disā sabbā , udayaṃ sūriyo yathā .

80.

‘‘‘ SahassārāniP2.424 cakkāni , pāde dissanti mārisa ;

Ko vā tvaṃ kassa vā putto , kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ ;

Nāmagottaṃ pavedehi , saṃsayaṃ apanehi me ’.

81.

‘‘‘ Namhi devo na gandhabbo , namhi [ nāpi ( sī .)] sakko purindado ;

Brahmabhāvo ca me natthi , etesaṃ uttamo ahaṃ .

82.

‘‘‘ Atīto visayaṃ tesaṃ , dālayiṃ kāmabandhanaṃ ;

Sabbe kilese jhāpetvā , patto sambodhimuttamaṃ ’.

83.

‘‘ TassaM2.62V2.62 vācaṃ suṇitvāhaṃ , idaṃ vacanamabraviṃ ;

‘ Yadi buddhoti sabbaññū , nisīda tvaṃ mahāmune .

84.

‘ Tamahaṃ pūjayissāmi , dukkhassantakaro tuvaṃ ’;

‘‘ Pattharitvā jinacammaṃ , adāsi satthuno ahaṃ .

85.

‘‘ Nisīdi tattha bhagavā , sīhova girigabbhare ;

Khippaṃ pabbatamāruyha , ambassa phalamaggahiṃ .

86.

‘‘ Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ , candanañca mahārahaṃ ;

KhippaṃT2.109 paggayha taṃ sabbaṃ , upetvā lokanāyakaṃ .

87.

‘‘ Phalaṃ buddhassa datvāna , sālapupphamapūjayiṃ ;

Candanaṃ anulimpitvā , avandiṃ satthuno ahaṃ .

88.

‘‘ Pasannacitto sumano , vipulāya ca pītiyā ;

Ajinamhi nisīditvā , sumedho lokanāyako .

89.

‘‘ Mama kammaṃ pakittesi , hāsayanto mamaṃ tadā ;

‘ Iminā phaladānena , gandhamālehi cūbhayaṃ .

90.

‘‘‘ Pañcavīse kappasate , devaloke ramissati ;

Anūnamanasaṅkappo , vasavattī bhavissati .

91.

‘‘‘ Chabbīsatikappasate , manussattaṃ gamissati ;

Bhavissati cakkavattī , cāturanto mahiddhiko .

92.

‘‘‘ Vebhāraṃ nāma nagaraṃ , vissakammena māpitaṃ ;

Hessati sabbasovaṇṇaṃ , nānāratanabhūsitaṃ .

93.

‘‘‘ Eteneva upāyena , saṃsarissati so bhave [ yoniso ( syā . pī .)];

Sabbattha pūjito hutvā , devatte atha mānuse .

94.

‘‘‘ Pacchime bhave sampatte , brahmabandhu bhavissati ;

Agārā abhinikkhamma , anagārī bhavissati ;

Abhiññāpāragū hutvā , nibbāyissatināsavo ’.

95.

‘‘ IdaṃP2.425 vatvāna sambuddho , sumedho lokanāyako ;

Mama nijjhāyamānassa , pakkāmi anilañjase .

96.

‘‘ TenaT2.110M2.63 kammena sukatena , cetanāpaṇidhīhi ca ;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsamagacchahaṃ .

97.

‘‘ TusitatoV2.63 cavitvāna , nibbattiṃ mātukucchiyaṃ ;

Bhoge me ūnatā natthi , yamhi gabbhe vasāmahaṃ .

98.

‘‘ Mātukucchigate mayi , annapānañca bhojanaṃ ;

Mātuyā mama chandena , nibbattati yadicchakaṃ .

99.

‘‘ Jātiyā pañcavassena , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;

Oropitamhi kesamhi , arahattamapāpuṇiṃ .

100.

‘‘ Pubbakammaṃ gavesanto , orena nāddasaṃ ahaṃ ;

Tiṃsakappasahassamhi , mama kammamanussariṃ .

101.

‘‘ Namo te purisājañña , namo te purisuttama ;

Tava sāsanamāgamma , pattomhi acalaṃ padaṃ .

102.

‘‘ Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .

103.

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

104.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

105.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

ItthaṃT2.111 sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ .

6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ

106.

‘‘ Nibbute lokanāthamhi , siddhatthe lokanāyake ;

Mama ñātī samānetvā , dhātupūjaṃ akāsahaṃ .

107.

‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ dhātumabhipūjayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , dhātupūjāyidaṃ phalaṃ .

108.

‘‘ KilesāM2.64 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

109.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

110.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ .

7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ

111.

‘‘ PabbateV2.64P2.426 himavantamhi , devalo nāma tāpaso ;

Tattha me caṅkamo āsi , amanussehi māpito .

112.

‘‘ JaṭābhārenaT2.112 [ jaṭābhārassa ( syā . ka .)] bharito , kamaṇḍaludharo sadā ;

Uttamatthaṃ gavesanto , vipinā nikkhamiṃ tadā .

113.

‘‘ Cullāsītisahassāni , sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ ;

Sakakammābhipasutā , vasanti vipine tadā .

114.

‘‘ Assamā abhinikkhamma , akaṃ pulinacetiyaṃ ;

Nānāpupphaṃ samānetvā , taṃ cetiyamapūjayiṃ .

115.

‘‘ Tattha cittaṃ pasādetvā , assamaṃ pavisāmahaṃ ;

Sabbe sissā samāgantvā , etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ [ etamatthamapucchu maṃ ( sī .), etamattaṃ apucchiṃsu ( syā . ka .)].

116.

‘‘‘ Pulinena kato thūpo [ kato thūpe ( sī .)], yaṃ tvaṃ deva [ devaṃ ( sī . pī .)] massati ;

Mayampi ñātumicchāma , puṭṭho ācikkha no tuvaṃ ’.

117.

‘‘‘ Niddiṭṭhā nu [ niddiṭṭhā no ( sī . pī .), diṭṭhāno vo ( syā .)] mantapade , cakkhumanto mahāyasā ;

Te kho ahaṃ namassāmi , buddhaseṭṭhe mahāyase ’.

118.

‘‘‘ Kīdisā te mahāvīrā , sabbaññū lokanāyakā ;

Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā , kīdisā te mahāyasā ’.

119.

‘‘‘ BāttiṃsalakkhaṇāM2.65 buddhā , cattālīsadijāpi ca ;

Nettā gopakhumā tesaṃ , jiñjukā phalasannibhā .

120.

‘‘‘ Gacchamānā ca te buddhā , yugamattañca pekkhare ;

Na tesaṃ jāṇu nadati , sandhisaddo na suyyati .

121.

‘‘‘ Gacchamānā ca sugatā , uddharantāva gacchare ;

Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ , buddhānaṃ esa dhammatā .

122.

‘‘‘ AsambhītāT2.113 ca te buddhā , migarājāva kesarī ;

Nevukkaṃsenti attānaṃ , no ca vambhenti pāṇinaṃ .

123.

‘‘‘ Mānāvamānato muttā , samā sabbesu pāṇisu ;

Anattukkaṃsakā buddhā , buddhānaṃ esa dhammatā .

124.

‘‘‘ UppajjantāV2.65 ca sambuddhā , ālokaṃ dassayanti te ;

Chappakāraṃ pakampenti , kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ .

125.

‘‘‘ PassantiP2.427 nirayañcete , nibbāti nirayo tadā ;

Pavassati mahāmegho , buddhānaṃ esa dhammatā .

126.

‘‘‘ Īdisā te mahānāgā , atulā ca [ te ( syā . ka .)] mahāyasā ;

Vaṇṇato anatikkantā , appameyyā tathāgatā ’.

127.

‘‘‘ Anumodiṃsu me vākyaṃ , sabbe sissā sagāravā ;

Tathā ca paṭipajjiṃsu , yathāsatti yathābalaṃ ’.

128.

‘‘ Paṭipūjenti pulinaṃ , sakakammābhilāsino ;

Saddahantā mama vākyaṃ , buddhasakkatamānasā [ buddhattagatamānasā ( sī . syā . pī .)].

129.

‘‘ Tadā cavitvā tusitā , devaputto mahāyaso ;

Uppajji mātukucchimhi , dasasahassi kampatha .

130.

‘‘ Assamassāvidūramhi , caṅkamamhi ṭhito ahaṃ ;

Sabbe sissā samāgantvā , āgacchuṃ mama santike .

131.

‘‘ Usabhova mahī nadati , migarājāva kūjati ;

Susumārova [ suṃsumārova ( sī . syā . pī .)] saḷati , kiṃ vipāko bhavissati .

132.

‘‘ YaṃT2.114M2.66 pakittemi sambuddhaṃ , sikatāthūpasantike ;

So dāni bhagavā satthā , mātukucchimupāgami .

133.

‘‘ Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā , kittayitvā mahāmuniṃ ;

Uyyojetvā sake sisse , pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ .

134.

‘‘ Balañca vata me khīṇaṃ , byādhinā [ byādhito ( sī . syā . pī . ka .)] paramena taṃ ;

Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna , tattha kālaṅkato [ kālakato ( sī . pī .)] ahaṃ .

135.

‘‘ Sabbe sissā samāgantvā , akaṃsu citakaṃ tadā ;

Kaḷevarañca me gayha , citakaṃ abhiropayuṃ .

136.

‘‘ Citakaṃ parivāretvā , sīse katvāna añjaliṃ ;

Sokasallaparetā te , vikkandiṃsu samāgatā .

137.

‘‘ Tesaṃ lālappamānānaṃ , agamaṃ citakaṃ tadā ;

‘ Ahaṃ ācariyo tumhaṃ , mā socittha sumedhasā .

138.

‘‘‘ SadattheV2.66 vāyameyyātha , rattindivamatanditā ;

Mā vo pamattā ahuttha [ ahuvattha ( sī .)], khaṇo vo paṭipādito ’.

139.

‘‘ Sake sissenusāsitvā , devalokaṃ punāgamiṃ ;

Aṭṭhārasa ca kappāni , devaloke ramāmahaṃ .

140.

‘‘ SatānaṃP2.428 pañcakkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ ;

Anekasatakkhattuñca , devarajjamakārayiṃ .

141.

‘‘ Avasesesu kappesu , vokiṇṇo [ vokiṇṇaṃ ( sī . syā . ka .)] saṃsariṃ ahaṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , uppādassa idaṃ phalaṃ [ pulinapūjāyidaṃ phalaṃ ( sī .)].

142.

‘‘ YathāT2.115 komudike māse , bahū pupphanti pādapā ;

Tathevāhampi samaye , pupphitomhi mahesinā .

143.

‘‘ Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ , yogakkhemādhivāhanaṃ ;

Nāgova bandhanaṃ chetvā , viharāmi anāsavo .

144.

‘‘ Satasahassito kappe , yaṃ buddhamabhikittayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , kittanāya idaṃ phalaṃ .

145.

‘‘ KilesāM2.67 jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

146.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

147.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ .

8. Taraṇiyattheraapadānaṃ

148.

‘‘ Atthadassī tu bhagavā , sayambhū lokanāyako ;

Vinatā nadiyā tīraṃ [ tīre ( syā . pī . ka .)], upāgacchi tathāgato .

149.

‘‘ Udakā abhinikkhamma , kacchapo vārigocaro ;

Buddhaṃ tāretukāmohaṃ , upesiṃ lokanāyakaṃ .

150.

‘‘‘ AbhirūhatuT2.116V2.67 maṃ buddho , atthadassī mahāmuni ;

Ahaṃ taṃ tārayissāmi , dukkhassantakaro tuvaṃ ’.

151.

‘‘ Mama saṅkappamaññāya , atthadassī mahāyaso ;

Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ , aṭṭhāsi lokanāyako .

152.

‘‘ Yato sarāmi attānaṃ , yato pattosmi viññutaṃ ;

Sukhaṃ me tādisaṃ natthi , phuṭṭhe pādatale yathā .

153.

‘‘ Uttaritvāna sambuddho , atthadassī mahāyaso ;

Nadītīramhi ṭhatvāna , imā gāthā abhāsatha .

154.

‘‘‘ YāvatāP2.429 vattate cittaṃ , gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ ;

Ayañca kacchapo rājā , tāresi mama paññavā .

155.

‘‘‘ Iminā buddhataraṇena , mettacittavatāya ca ;

Aṭṭhārase kappasate , devaloke ramissati .

156.

‘‘‘ Devalokā idhāgantvā , sukkamūlena codito ;

Ekāsane nisīditvā , kaṅkhāsotaṃ tarissati .

157.

‘‘‘ YathāpiM2.68 bhaddake khette , bījaṃ appampi ropitaṃ ;

Sammādhāre pavacchante , phalaṃ toseti kassakaṃ [ kassake ( syā .)].

158.

‘‘‘ Tathevidaṃ buddhakhettaṃ , sammāsambuddhadesitaṃ ;

Sammādhāre pavacchante , phalaṃ maṃ tosayissati ’.

159.

‘‘ Padhānapahitattomhi , upasanto nirūpadhi ;

Sabbāsave pariññāya , viharāmi anāsavo .

160.

‘‘ AṭṭhāraseT2.117 kappasate , yaṃ kammamakariṃ tadā ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , taraṇāya idaṃ phalaṃ .

161.

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

162.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

163.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ .

9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ

164.

‘‘ YadāV2.68 dīpaṅkaro buddho , sumedhaṃ byākarī jino ;

‘ Aparimeyye ito kappe , ayaṃ buddho bhavissati .

165.

‘‘‘ Imassa janikā mātā , māyā nāma bhavissati ;

Pitā suddhodano nāma , ayaṃ hessati gotamo .

166.

‘‘‘ Padhānaṃ padahitvāna , katvā dukkarakārikaṃ ;

Assatthamūle sambuddho , bujjhissati mahāyaso .

167.

‘‘‘ Upatisso kolito ca , aggā hessanti sāvakā ;

Ānando nāma nāmena [ ānando nāmupaṭṭhāko ( syā .)], upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ .

168.

‘‘‘ KhemāT2.118 uppalavaṇṇā ca , aggā hessanti sāvikā ;

Citto āḷavako ceva , aggā hessantupāsakā .

169.

‘‘‘ KhujjuttarāM2.69 nandamātā , aggā hessantupāsikā ;

Bodhi imassa vīrassa , assatthoti pavuccati ’.

170.

‘‘ IdaṃP2.430 sutvāna vacanaṃ , asamassa mahesino ;

Āmoditā naramarū , namassanti katañjalī .

171.

‘‘ Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ , megho nāma susikkhito ;

Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ , sumedhassa mahāmune .

172.

‘‘ Saṃvisaṭṭho bhavitvāna , sumedhe karuṇāsaye [ karuṇālaye ( syā .)];

Pabbajantañca taṃ vīraṃ , sahāva anupabbajiṃ .

173.

‘‘ Saṃvuto pātimokkhasmiṃ , indriyesu ca pañcasu ;

Suddhājīvo sato vīro , jinasāsanakārako .

174.

‘‘ Evaṃ viharamānohaṃ , pāpamittena kenaci ;

Niyojito anācāre , sumaggā paridhaṃsito .

175.

‘‘ Vitakkavasiko hutvā , sāsanato apakkamiṃ ;

Pacchā tena kumittena , payutto mātughātanaṃ .

176.

‘‘ Akariṃ ānantariyaṃ [ akariṃ nantariyañca ( syā . ka .)], ghātayiṃ duṭṭhamānaso ;

Tato cuto mahāvīciṃ , upapanno sudāruṇaṃ .

177.

‘‘ VinipātagatoV2.69 santo , saṃsariṃ dukkhito ciraṃ ;

Na puno addasaṃ vīraṃ , sumedhaṃ narapuṅgavaṃ .

178.

‘‘ AsmiṃT2.119 kappe samuddamhi , maccho āsiṃ timiṅgalo ;

Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ , gocaratthamupāgamiṃ .

179.

‘‘ Disvā maṃ vāṇijā bhītā , buddhaseṭṭhamanussaruṃ ;

Gotamoti mahāghosaṃ , sutvā tehi udīritaṃ .

180.

‘‘ Pubbasaññaṃ saritvāna , tato kālaṅkato ahaṃ ;

Sāvatthiyaṃ kule iddhe , jāto brāhmaṇajātiyaṃ .

181.

‘‘ Āsiṃ dhammaruci nāma , sabbapāpajigucchako ;

Disvāhaṃ lokapajjotaṃ , jātiyā sattavassiko .

182.

‘‘ MahājetavanaṃM2.70 gantvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;

Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ , rattiyā divasassa ca .

183.

‘‘ Tadā disvā muni āha , ciraṃ dhammarucīti maṃ ;

Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ , pubbakammapabhāvitaṃ .

184.

‘‘ Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ , patipubbena visuddhapaccayaṃ ;

AhamajjasupekkhanaṃP2.431 vata , tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ [ nirūpamaggahaṃ ( sī .)].

185.

‘‘ Suciraṃ vihatattamo mayā , sucirakkhena nadī visositā ;

Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ , nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune .

186.

‘‘ CirakālasamaṅgitoT2.120 [ cirakālaṃ samāgato ( pī .)] tayā , avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ ;

Punarajjasamāgato tayā , na hi nassanti katāni gotama .

187.

‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

188.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

189.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ .

10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ

190.

‘‘ AjjhogāhetvāV2.70 sālavanaṃ , sukato assamo mama ;

Sālapupphehi sañchanno , vasāmi vipine tadā .

191.

‘‘ Piyadassī ca bhagavā , sayambhū aggapuggalo ;

Vivekakāmo sambuddho , sālavanamupāgami .

192.

‘‘ Assamā abhinikkhamma , pavanaṃ agamāsahaṃ ;

Mūlaphalaṃ gavesanto , āhiṇḍāmi vane tadā .

193.

‘‘ TatthaddasāsiṃT2.121 sambuddhaṃ , piyadassiṃ mahāyasaṃ ;

Sunisinnaṃ samāpannaṃ , virocantaṃ mahāvane .

194.

‘‘ CatudaṇḍeM2.71 ṭhapetvāna , buddhassa uparī ahaṃ ;

Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā , sālapupphehi chādayiṃ .

195.

‘‘ Sattāhaṃ dhārayitvāna , maṇḍapaṃ sālachāditaṃ ;

Tattha cittaṃ pasādetvā , buddhaseṭṭhamavandahaṃ .

196.

‘‘ BhagavāP2.432 tamhi samaye , vuṭṭhahitvā samādhito ;

Yugamattaṃ pekkhamāno , nisīdi purisuttamo .

197.

‘‘ Sāvako varuṇo nāma , piyadassissa satthuno ;

Vasīsatasahassehi , upagacchi vināyakaṃ .

198.

‘‘ Piyadassī ca bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā , sitaṃ pātukarī jino .

199.

‘‘ Anuruddho upaṭṭhāko , piyadassissa satthuno ;

Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā , apucchittha mahāmuniṃ .

200.

‘‘‘ Ko nu kho bhagavā hetu , sitakammassa satthuno ;

Kāraṇe vijjamānamhi , satthā pātukare sitaṃ ’.

201.

‘‘‘ Sattāhaṃ sālacchadanaṃ [ pupphachadanaṃ ( sī . syā . pī .)], yo me dhāresi māṇavo ;

Tassa kammaṃ saritvāna , sitaṃ pātukariṃ ahaṃ .

202.

‘‘‘ Anokāsaṃ na passāmi , yattha [ yaṃ taṃ ( syā . pī . ka .)] puññaṃ vipaccati ;

DevalokeT2.122 manusse vā , okāsova na sammati .

203.

‘‘‘ DevalokeV2.71 vasantassa , puññakammasamaṅgino ;

Yāvatā parisā tassa , sālacchannā bhavissati .

204.

‘‘‘ Tattha dibbehi naccehi , gītehi vāditehi ca ;

Ramissati sadā santo , puññakammasamāhito .

205.

‘‘‘ Yāvatā parisā tassa , gandhagandhī bhavissati ;

Sālassa pupphavasso ca , pavassissati tāvade .

206.

‘‘‘ Tato cutoyaṃ manujo , mānusaṃ āgamissati ;

Idhāpi sālacchadanaṃ , sabbakālaṃ dharissati [ dhariyati ( sī . pī .)].

207.

‘‘‘ IdhaM2.72 naccañca gītañca , sammatāḷasamāhitaṃ ;

Parivāressanti maṃ niccaṃ , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .

208.

‘‘‘ Uggacchante ca sūriye , sālavassaṃ pavassati ;

Puññakammena saṃyuttaṃ , vassate sabbakālikaṃ .

209.

‘‘‘ Aṭṭhārase kappasate , okkākakulasambhavo ;

Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati .

210.

‘‘‘ Tassa dhammesu dāyādo , oraso dhammanimmito ;

Sabbāsave pariññāya , nibbāyissatināsavo .

211.

‘‘‘ Dhammaṃ abhisamentassa , sālacchannaṃ bhavissati ;

Citake jhāyamānassa , chadanaṃ tattha hessati ’.

212.

‘‘ Vipākaṃ kittayitvāna , piyadassī mahāmuni ;

Parisāya dhammaṃ desesi , tappento dhammavuṭṭhiyā .

213.

‘‘ TiṃsakappāniT2.123P2.433 devesu , devarajjamakārayiṃ ;

Saṭṭhi ca sattakkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ .

214.

‘‘ Devalokā idhāgantvā , labhāmi vipulaṃ sukhaṃ ;

Idhāpi sālacchadanaṃ , maṇḍapassa idaṃ phalaṃ .

215.

‘‘ Ayaṃ pacchimako mayhaṃ , carimo vattate bhavo ;

Idhāpi sālacchadanaṃ , hessati sabbakālikaṃ .

216.

‘‘ Mahāmuniṃ tosayitvā , gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ ;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ , hitvā jayaparājayaṃ .

217.

‘‘ AṭṭhāraseV2.72 kappasate , yaṃ buddhamabhipūjayiṃ ;

Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .

218.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … viharāmi anāsavo .

219.

‘‘ Svāgataṃ vata me āsi … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

220.

‘‘ Paṭisambhidā catasso … pe … kataṃ buddhassa sāsanaṃ ’’.

ItthaṃM2.73 sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo

Abhāsitthāti .

Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ .

Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo .

Tassuddānaṃ –

PaṃsukūlaṃT2.124 buddhasaññī , bhisado ñāṇakittako ;

Candanī dhātupūjī ca , pulinuppādakopi ca .

Taraṇo dhammaruciko , sālamaṇḍapiyo tathā ;

Satāni dve honti gāthā , ūnavīsatimeva ca .

Issues

ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ

Therāpadānapāḷi

Therāpadānapāḷi