3. Asubhabhāvanā niddesa
1.
Sirimaṃ
M0.84 gaṇikaṃ disvā , dametuṃ rattacetasaṃ ;Dassetvā matasārīraṃ , tassā jino idaṃ bravi .
2.
Caraṃvā
M0.89 yadivā tiṭṭhaṃ , nisinno udavā sayaṃ ;Samañcheti pasāreti , esā kāyassa iñjanā .
3.
Aṭṭhi nhārūhi saṃyutto , taca maṃsāva lepano ;
Chaviyā kāyo paṭicchanno , yathābhūtaṃ nadissati .
4.
Antapūro
M0.90 darapūro , yakana peḷassa vatthino ;Hadayassa papphāsassa , vakkassa pihakassaca .
5.
Siṅghānikāya kheḷassa , sedassaca medassaca ;
Lohitassa lasikāya , pittassaca vasāyaca .
6.
Athassa
M0.91 navahi sotehi , asuci savati sabbadā ;Akkhimhā akkhigūthako , kaṇṇamhā kaṇṇagūthako .
7.
Siṅghānikāca nāsato , mukhato vamati ekadā ;
Pittaṃ semhañca vamati , kāyamhā sedajallikā .
8.
Athassa
M0.92 susiraṃ sīsaṃ ,Matthaluṅgassa pūritaṃ ;
Subhato naṃ maññati bālo ,
Avijjāya purakkhato .
9.
Yadāca so mato seti ,
Uddhumāto vinīlako ;
Apaviddho susānasmiṃ ,
Anapekkhā honti ñātayo .
10.
Khādanti
M0.93 naṃ suvānāca , siṅgālakāca kimiyo ;Kākā gijjhāca khādanti , yecaññe santi pāṇakā .
11.
Sutvāna
M0.94 buddhavacanaṃ , bhikkhu paññāṇavā idha ;Sokho naṃ parijānāti , yathābhūtañhi passati .
12.
Yathāidaṃ tathāetaṃ , yathāetaṃ tathāidaṃ ;
Ajjhattañca bahiddhāca , kāye chandaṃ virājaye .
13.
Chanda
M0.95 rāga viratto so , bhikkhu paññāṇavā idha ;Ajjhagā amataṃ santiṃ , nibbānaṃ pada maccutaṃ .
14.
Dvipādako yaṃ asuci , duggandho parihārati ;
Nānākuṇapa paripūro , vissavanto tatotato .
15.
Etādisena
M0.96 kāyena , yo maññe unnametave ;Paraṃvā avajāneyya , kimaññatra adassanāti ;
Kāya vicchandanīyasuttaṃ , vijayasuttantipi vattabbaṃ .
16.
Ra-akkharo
M0.97 siyāggimhi , rova aggiva āgato ;Tasmā rāgoti vattabbo , taṇhāva niccatāpikā .
17.
Abhiṇhameva rāgaggi , dayhate subhasaññinaṃ ;
Kimikhajjavaṇo sāva , dukkhī rāgī sa sabbadā .
18.
Dukkhī
M0.98 piya maladdhāna , laddhāpya paripuṇṇato ;Natthi rāgaggikhandhassa , piyindhena hi puṇṇatā .
19.
Natthi
M0.99 rāgasamo aggi ,Iti vuttaṃ mahesinā ;
Tena rāgagginā daḍḍho ,
Sabbo loko tidukkhito .
20.
Ekassa pivitaṃ khīraṃ , catū dadhi jalā bahu ;
Rāgahetu bhave sandhi , ṭṭhānaṃ anamataggikaṃ .
21.
Catūdami
M0.100 jalā bhiyyo , sīsacchedana lohitaṃ ;Rāgahetu bhave macca , bhayaṃ anamataggikaṃ .
22.
Ekassa rudato assu , catū dadhi jalā bahu ;
Dukkhaṃ anamataggaṃva , taṃhetu paridevanaṃ .
23.
Tattāyo
M0.101 guḷa gilita , vadhaggi dayhanā dikaṃ ;Asaṅkhyeyyaṃ mahādukkhaṃ , taṃhetu niraye labhi .
24.
Eka dvitti catu pañca , buddhuppādepya mocitaṃ ;
Khuppipāsita nijjhāmaṃ , labhi taṃhetu pettikaṃ .
25.
Tiracchāne
M0.102 asūreca , dukkhaṃ nānāvidhaṃ labhi ;Namataggika saṃsāre , sabbantaṃ rāgahetukaṃ .
26.
Ekassekena kappena , puggalassaṭṭhi sañcayo ;
Sace saṃhārito assa , vepulla pabbatādhiko .
27.
Eka kappe idaṃ dukkhaṃ , nādikappesu kākathā ;
Rāgo nanu mahāverī , bālo jano ta micchati .
28.
Rāgasuddhi
M0.103 asokoca , niddukkho ñāyapattica ;Nibbānaṃ pañca paccakkhā , asubhāya phalā matā .
29.
Asubhaggahaṇaṃ
M0.104 jhāyī , mitā sindriya saṃvaro ;Somitya mukkaṭṭhāvācā , chaḷime rāga suddhiyā .
30.
Niccuggarāga rogīnaṃ , asubhā vātulosadhā ;
Rāgayakkhābhi gayhānaṃ , asubhā manta muttaraṃ .
31.
Sajīvakāca
M0.105 nijjīvā , asubhā duvidhā matā ;Sajīvā kesalomādi , dasevime ajīvakā .
32.
Uddhumātaka
M0.106 vīnīlaṃ , vipubbakaṃ vichiddakaṃ ;Vikkhāyitaka vikkhittaṃ , hativikkhitta lohitaṃ .
33.
Puḷuva ṭṭhika miccesu , laddhā aññataraṃ sato ;
Ratana vānapasseyya , yathā cetasi pākaṭaṃ .
34.
Mataṃ
M0.107 khajjaṃ sa maṃsañca , nilohitaṃ nimaṃsakaṃ ;Vikkhittaṃ seta puñjaṭṭhiṃ , navadhā putimikkhaye .
35.
Maccuto
M0.108 parimuccāmi , paṭivatti yimā yiti ;Payojana samāvajja , moditabbaṃ jigucchake .
36.
Sajīvake jigucchatthaṃ , nijjīvā subha mīritaṃ ;
Tathūpamo ayaṃkāyo , evameva bhavissati .
37.
Evaṃdhammo
M0.109 ayaṃkāyo , evaṃbhāvī natikkamo ;Iccupa saṃhare disvā , ekadviha matādikaṃ .
38.
Yathā
M0.110 idaṃ tathāetaṃ , yathāetaṃ tathā idaṃ ;Jegucchaṃ paṭikūlyañca , kāye iccupa saṃhare .
39.
Uddhumāta vinīlādi ,
Paṭikūlyo jigucchito ;
Tathevāyampi me kāyo ,
Viseso nāyu-sāyuva .
40.
Uddhumāta
M0.111 vinīlādo , sobhaṇaṃ natthi kiñcipi ;Imasmiṃpi me kāye , gavesantopi sabbaso .
41.
Paṭikūlavasā dhātu , vasāca dvippakārato ;
Paccavekkheyyimaṃ kāyaṃ , icchaṃ virāga mattani .
42.
Vaṇṇa
M0.112 saṇṭhāna gandhehi , āsayo kāsatopica ;Jeguccha paṭikūlyāca , kesā na tuṭṭhamānitā .
43.
Iti kesesu ikkheyya ,
Lomā dīsupyayaṃ nayo ;
Dvattiṃsevañhi koṭṭhāse ,
Paccavekkhe visuṃvisuṃ .
44.
Kāyato
M0.113 bahinikkhantaṃ , paṭikūlyaṃ jigucchitaṃ ;Anikkhantampi jegucchaṃ , paṭikūlyaṃva tassamaṃ .
45.
Saṅkhatampi yathā vaccaṃ , manuññataṃ na pāpuṇe ;
Upakkama sahassehi , evaṃ kesādikampica .
46.
Sabhāva
M0.114 paṭikūlyaṃva , ekampi vacca puñjakaṃ ;Nanu jegucchitā bhiyyo , dvattiṃsa vaccapuñjakā .
47.
Paccekampi
M0.115 paṭikūlyaṃ , kesādikaṃ sabhāvato ;Kesādidvattiṃsa puñjo , bhiyyo jegucchito nanu .
48.
Puñjitesveva kantesu , kantohoti sa puñjako ;
Puñjitesu akantesa , akantova sa puñjako .
49.
Paccekaṃ
M0.116 vinibhuttesa , kesa loma nakhādisu ;Natthi taññā kumārīvā , mukhahatthādikānivā .
50.
Sampiṇḍi tesu tesveva ,
Kuto tā tāni āgatā ;
Paññatti matta mevesā ,
Jigucchaññā na kācipi .
51.
Santaṃ
M0.117 cinteyya nāsantaṃ , santa cintayato sukhaṃ ;Asantaṃ parikappento , nānādukkhehi tappati .
52.
Nāvajja santajegucchaṃ , saññaṃ asati kātuna ;
Subhā itthīti gāraggi , uppajji subhasaññino .
53.
Asantaṃva
M0.118 abhūtaṃva , passe rāgaggijotiyā ;Tāya santañca bhūtañca , na passati kadācipi .
54.
Ekassa
M0.119 pivitaṃ khīraṃ , sīsacchedana lohitaṃ ;Rudato assu taṃhetu , catūdadhi jalā bahu .
55.
Āyatimpi atīteva , saṃsarantassa hessati ;
Rāgaṃ hantu manīhoce , khīraṃ assuca lohitaṃ .
56.
Subhasaññāya
M0.120 so vaḍḍho ,Tadabhāve sa nassati ;
Thiraṃ hantuṃ na taṃsaññaṃ ,
Sakkā sithila vīriyo .
57.
Ussoḷhi
M0.121 vīriyo hutvā , brūheyyāsubha bhāvanaṃ ;Subhasaññāppa hānāya , pariccajjāpi jīvitaṃ .
58.
Aññakicca mupekkhāya , brūheyyāsubha bhāvanaṃ ;
Mandi hutveha rāgaggi , nibbāyissati āyatiṃ .
59.
Kiccaṃ me idameveti , brūheyyāsubha bhāvanaṃ ;
Dāni mandaggi hutvāna , pāmojjaṃ ve labhissati .
60.
Kāye
M0.122 daṭṭhabba jegucchaṃ , apassanto pamādavā ;Aladdhā kiñci pāmojjaṃ , pabbajjampi na modati .
61.
Pure marāmi kāye smiṃ , passā mi passitabbakaṃ ;
Iccā raddho vītiṃladdhā , pabbajjaṃ atimodati .
62.
Kāye
M0.123 daṭṭhabba jegucchaṃ , apassanto pamāda vā ;Moghaṃva dullabhātīto , mahājānīyataṃ gato .
63.
Santaṃ bhūtañca jegucchaṃ , rāgagginā apassiyaṃ ;
Paññāpadīpajotena , samikkheyya abhiṇhaso .
64.
Santaṃ
M0.124 bhūtañca kāye smiṃ , daṭṭhukāmo sadāsato ;Paññāpadīpakeneva , dakkhe na rāgīsīkhinā .
65.
Jegucchitena kāyena , nikkhantena jigucchato ;
Ajja svevā vinaṭṭhena , nāla munnamituṃ sato .
66.
Kīdisaṃ
M0.125 maṃ tuvaṃ maññi , ahaṃ sabba jegucchako ;Jegucchatoca nikkhanto , icceva vattu marahati .
67.
Kāye jegucchasaññaṃva , kare sabbiriyā pathe ;
Tasmiṃ tuṭṭhabbakaṃ natthi , piyāyitaṃ mamāyitaṃ .
68.
Subhāya
M0.126 nava mattānaṃ , asubhā paripācaye ;Santo pakkassa saṃsāro , nanto navassa rāgino .
69.
Kāye asubha saññāya , paripakka sabhāvino ;
Ālambesu acāpallā , thirā sambuddha sāsane .
70.
Anto
M0.127 gocarikā pakkā , bahi gocarikā navā ;Pakkā nāsāya uccā te , nīcāyeva navā sino .
71.
Navānavā
M0.128 subhābhogī , nīcānīcā bhigāmino ;Pakkā pakkāva dhījhāyī , santāsantā virāgino .
72.
Sakkā sakkā na dassetuṃ , subhaṃsubhaṃ sataṃsataṃ ;
Dhīrādhīrāga mujjhanti , kāye kāye kriyekriye .
73.
Sakkā
M0.129 sakkāpi taṃ kātuṃ , subhaṃsubhaṃ na dhīmayaṃ ;Santosantojigucchaññū , na vānavā subhesako .
74.
Dukāyaṃ
M0.130 suti cintetvā , mamāyantā mahātapā ;Tapaṃ nibbāyituṃ icchaṃ , dukāyaṃ duti cintaye .
75.
Yvāsubhaṃ subhato maññi , konubālotaduttari ;
Andho ummattakovā so , nattānaṃ maññate tathā .
76.
Saritabbaka
M0.131 mevetaṃ , kāye jeguccha puñjataṃ ;Mandarāgo manosītaṃ , labheyya tamanussanaṃ .
77.
Gihibhāve apāyeca , rāgayakkhandha ninnitā ;
Maṃpi nessati soyakkho , sādemice tadāgataṃ .
78.
Abhiṇha
M0.132 gāhinaṃ rāga , yakkhaṃ ananta dukkha daṃ ;Asubhā tula mantena , vārehi taṃ sa bhāyati .
79.
Rāgayakkho bahumāyo , saddhāmettā divesavā ;
Rāgampi kusalaṃ maññi , jano teneva vañcito .
80.
Āturaṃ
M0.133 asuciṃ putiṃ , passa nande samussayaṃ ;Uggharantaṃ paggharantaṃ , bālānaṃ abhipatthitaṃ .
81.
Subhato naṃ maññati bālo , avijjāya purakkhato ;
Iccāha bhagavā nindi , bāloti subhasaññinaṃ .
82.
Nhāruṭṭhi
M0.134 taca maṃsāni , saraṃ sataṃ na nindito ;Buddhanindāya mocetuṃ , tānārabbha anussare .
83.
Maññitvā attano bālyaṃ , asubhe subhadassino ;
Vāyāmeyya abālāya , kāyaṃ asubhato saraṃ .
84.
Attānaṃ
M0.135 garahitvāna , bālaṃ viparidassinaṃ ;Subhasaññaṃ pahinneyya , kareyyāsubha saññitaṃ .
85.
Visa bhesajjarukkhaṭṭho , ahi ḍaṃseyyasosato ;
Yathā tasseva paṇṇādiṃ , khādetvā visa mujjahe .
86.
Evaṃ rāgo samuppajje , kāye gandhādi vāsite ;
Anto tasseva jegucchaṃ , cintetvā rāga mujjahe .
87.
Jigucchitena
M0.136 kāyena , apassanto jigucchataṃ ;Unnameti avaññāti , avijjāya purakkhato .
88.
Āyatiṃ
M0.137 maggalābhāya , bījaṃ kareyya bhāvanaṃ ;Bījā bhāve kuto maggo , maggabījā hi bhāvanā .
89.
Maggabījo apāyepi , nimmuggo samaye gate ;
Ummujjitvāva buddhānaṃ , maggaṃ labheyya santike .
90.
Ajījassa
M0.138 tu saṃsāro , dīghoyeva anantiko ;Tasmāhi bhāvanābījaṃ , kareyya mocanatthiko .
91.
Abhiṇha pīḷitaṃ rāgaṃ , asubhāya nivāraye ;
Mandīhutvā pahīyeyya , rāgo asubha bhīruko .
92.
Mājegucchaṃ
M0.139 mamāyetha , sāva jegucchamāmako ;Ananta dukkha māpādi , jegucchita mamāyanā .
93.
Maṃsalaggo tacacchanno ,
Nhārubandho ṭṭhipuñjako ;
Moheti chaviyā lokaṃ ,
Mahādukkho sa mohito .
94.
Nhāruṭṭhi
M0.140 taca maṃsehi , rāgavaḍḍhaki saṅkhate ;Gehe rogā putī pāpā , vasanti kucchitā sadā .
95.
Luṅgantā vīsa bhūdhātū , pittādī dvādasambuva ;
Tāpaṃ jiraṃ dahaṃ pakkaṃ , caturaggi chavāyukā .
96.
Adhoddhaṃ kucchi koṭṭhāsā ,
Aṅgacārīca pāṇakā ;
Dhātuyoyeva kāyesmiṃ ,
Dvitālīsa anaññakā .
97.
Yathā
M0.142 bahi tathā ajjhattaṃ , dhātū bhvāpā nalānilā ;Name nāhaṃ naattāti , saṃmaseyya punappunanti .
4. Mettābhāvanāniddesa
1.
Mettā
M0.145 bhāvana micchampi , suṇa buddhavaco yidaṃ ;Dosa niggahaṇatthāya , doso mettāyaverihi .
2.
Akkocchimaṃ avadhimaṃ , ajinimaṃ ahāsime ;
Yeca taṃ upanayhanti , veraṃ tesaṃ nasammati .
3.
Akkocchimaṃ
M0.146 avadhimaṃ , ajinimaṃ ahāsime ;Yecataṃ nupanayhanti , veraṃ tesaṃ upasammati .
4.
Nahiverena verāni , sammantidha kudācana ;
Averenaca sammanti , esadhammo sanantano .
5.
Pareca
M0.147 navijānanti , maya mettha yamāmase ;Yeca tattha vijānanti , tato sammanti medhagā .
6.
Kuddho atthaṃ najānāti , kuddho dhammaṃ napassati ;
Sadā andhatamaṃ hoti , yaṃkodho sahatenaraṃ .
7.
Ubhinna
M0.148 matthaṃ carati , attanoca parassaca ;Paraṃ saṃkuppitaṃ ñatvā , yo sato upasammati .
8.
Tasseva tena pāpiyyo , yo kuddhaṃ paṭikujjhati ;
Kuddhaṃ apaṭikujjhanto , saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ .
9.
Khantī
M0.149 paramaṃ tapo titikkhā ,Nibbānaṃ paramaṃ vadanti buddhā ;
Nahi pabbajito parūpaghātī ,
Nasamaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto .
10.
Akodhena jine kodhaṃ , asādhuṃ sādhunā jine ;
Jine kadariyaṃ dānena , saccenā likavādinaṃ .
11.
Yo
M0.150 ve uppatitaṃ kodhaṃ , rathaṃ bhantaṃva vāraye ;Ta mahaṃ sārathī brūmi , rasmiggāho itarojano .
12.
Purisassa
M0.151 hi jātassa , kudhārī jāyate mukhe ;Yāya chindati attānaṃ , bālo dubbhāsitaṃbhaṇaṃ .
13.
Selo yathā ekagghano , vātena nasamīrati ;
Evaṃ nindā pasaṃsāsu , nasamiñjanti paṇḍitā .
14.
Samānabhāgaṃ
M0.152 krubbetha , gāme akkuṭṭha vanditaṃ ;Manopadosaṃ rakkheyya , santo anuṇṇato siyā .
15.
Naparo paraṃ nikuppetha , nātimaññetha katthaci nakiñci ;
Byārosanā paṭighasaññā , naññamaññassa dukkha miccheyya .
16.
Mātā
M0.153 yathā niyaṃ putta ,Māyusā ekaputta manurakkhe ;
Evampi sabba bhūtesu ,
Mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ .
17.
Sutvāna dusito bahuṃ vācaṃ ,
Samaṇānaṃvā puthujanānaṃ ;
Pharusena hi na paṭivajjā ,
Na hi santo paṭiseniṃ karonti .
18.
Saccaṃ
M0.154 bhaṇe nakujjheyya , dajjā appampi yācito ;Etehi tīhi ṭhānehi , gacche devāna santike .
19.
Na paresaṃ vilomāni , na paresaṃ katākataṃ ;
Attanova avekkheyya , katāni akatānica .
20.
Su
M0.155 dasaṃ vajjamaññesaṃ , attano pana duddasaṃ ;Paresañhi so vajjāni , ophunāti yathā bhusaṃ ;
Attano pana chādeti , kaliṃva kitavā saṭṭho .
21.
Nidhīnaṃva
M0.156 pavattānaṃ , yaṃ passe vajjadassinaṃ ;Niggayhavādiṃ medhāviṃ , tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje .
22.
Tādisaṃ bhajamānassa ,
Seyyohoti napāpiyo ;
Iti vuttaṃ munindena ,
Tilokaggena satthunā .
23.
Mettā
M0.157 gandhena vāsento ,Dosaṃ dūrekare budho ;
Dūrāsannesu sabbesu ,
Attano verikesupi .
24.
Hane dosū panāhāni , anattha kārakāni hi ;
Tesva santesu sabbesu , mettāhoti sunimmalā .
25.
Sataṃ
M0.158 dujjana vākyehi , namano yāti vikriyaṃ ;Nahitāpayituṃ sakkā , gaṅgānadiṃ tiṇukkayā .
26.
Nahi nindā pasaṃsāhi , sataṃ manovikāratā ;
Na kadācipi kampeyya , vātehi selapabbato .
27.
Nadiyaṃ
M0.159 khuddakā nāvā , vicīhi unnatonatā ;Mahānāvā nakampanti , mahantīhi vicīhipi .
28.
Loke pasaṃsa nindāhi , dujjanovunnatonato ;
Santopañño nacalati , mahānindā thutīhipi .
29.
Seloselo
M0.160 nileheva ,Vaṇṇāvaṇṇā asassatā ;
Lābhālābhā sukhādukkhā ,
Yasāyasā nakampati .
30.
Khamādhagga karetassa , dujjano kiṃ karissati ;
Atiṇe patito aggi , sayameva pasambhati .
31.
Sayameva
M0.161 sakattānaṃ , maccubbhayena tacchatu ;Māññe tacchatu dosena , kimatthaṃ aññatacchanaṃ .
32.
Māññe taccha tudosena , naseyyo aññatacchanaṃ ;
Māñño taṃ ahibyaggheva , domanassena bhāyatu .
33.
Nissāya
M0.162 garukātabbaṃ , bahūnaṃ pāpamocanaṃ ;Acāpallena santena , garukātabbataṃ vaje .
34.
Nissāya garukātabbaṃ , bahūnaṃ puññavaḍḍhanaṃ ;
Garukātabbataṃ gacche , dhītiyā sīla guttiyā .
35.
Santaṃ
M0.163 hi sīlavaṃ dhītiṃ , hirottappena bhāyati ;Dujjanaṃ domanassena , ahibyaggheva bhāyati .
36.
Napharusāya vācāya , aññe dameyya paṇḍito ;
Attānaṃva dametvāna , aññe saṇhena ovade .
37.
Citte
M0.164 saṇhe asaṇhāpi , navācāpharusā bhave ;Tasmā ovā danādīsu , rakkheyya thaddhacittato .
38.
Attāna movadatthāya , sikkheyya buddhabhāsitaṃ ;
Parampi anukampāya , icchanto anusāsaye .
39.
Aññaṃ naniggahe kiñci , sutena paṭipattiyā ;
Attaniggahaṇaṃ seyyo , nunnameyya jinoraso .
40.
Nāvīkareyya
M0.165 dosaṃvā , lobhaṃ mānaṃ sakaṃmalaṃ ;Māññe maññantu taṃ disvā , cirappabba jito nuti .
41.
Kakacena ttachedente , verikepinadosaye ;
Iccovādaṃ munindassa , sampaṭiccha jinoraso .
42.
Verī
M0.166 accupanāhīpi , rūpeva dukkhakārako ;Na tva tabbisaye nāme , dukkhaṃ mākari cetasi .
43.
Verī tibandha veropi , iheva dukkhakārako ;
Bhavantaraṃ naanveti , sakammunā gato hiso .
44.
Dosotu
M0.167 iha pīḷetvā ,Dukkhāvaho bhavebhave ;
Mahānattha karaṃ dosaṃ ,
Kasmā vaḍḍheti cetasi .
45.
Mettāsītambusekena , jinovāda manussaraṃ ;
Mahā nattha karaṃ dosaṃ , nibbāyatu sa cetasi .
46.
Chaddanto
M0.168 luddakaṃ pāpaṃ , bhūridattohi tuṇḍikaṃ ;Dhammapālo khami tātaṃ , kapindo kandaro pataṃ .
47.
Asaṅkhyeyya ttabhāvesu , paravajjaṃ titikkhato ;
Nāthassa pāramiṃ khantiṃ , saraṃ dhīro titikkhatu .
48.
Sāsane
M0.169 ciravāsena , evaṃ niddosakā iti ;Tuvaṃ paṭicca maññantu , sāsane sappayojanaṃ .
49.
Sāsane cira vāsāpi , mādisāva ime iti ;
Tamāgamma namaññantu , sāsane nippayojanaṃ .
50.
Dve usetīti doso so , saparaṃ dayhate dvayaṃ ;
Pahātabbo sa sabbesu , parattha sattha micchatā .
51.
Paradinnehi
M0.170 noāyu , tiṭṭhate nāttano vasā ;Paravajjaṃ khametabbaṃ , nasādhu aññavirodhito .
52.
Jeguccha
M0.171 kkosa nindāni , bālo gaṇhāti akkhamo ;Khamantotu nagaṇhāti , jānaṃ jegucchitāniti .
53.
Paradinnāni vaccāni , pābhatanti nakocipi ;
Gaṇheyyevaṃ duruttāni , agaṇhanto khame sato .
54.
Nadi
M0.172 kallola viciyo , tīraṃ patvā samantidha ;Sabbe uppatitā dosā , khantipatvā samanti te .
55.
Dosummattaka vācāya , nummatto kiṃkarissati ;
Bhave yyummattako sova , tādisaṃ vacanaṃ bhaṇaṃ .
56.
Kodhano akkhamo añña , duṭṭhasaññī bhayāluko ;
Gāmamajjhe aḷakkova , tathā māhohi taṃ jaha .
57.
Mettāluko
M0.173 khamāsīlo ,Sabbaṭṭhānesunibbhayo ;
Parattha sattha micchanto ,
Khanti mettañca bhāvaye .
58.
Parakkosāni nindāni , taṃva paccenti nāññagū ;
Khittaṃpaṃsuva vātuddhaṃ , garukaṃ kiṃ khamāyate .
59.
Akkosantoca
M0.174 nindīca , pīḷito saka kammunā ;Idha peccaca nīceyyo , naṃnayaṃ gaṇhi akkhamo .
60.
Akkoso
M0.175 maṃ naāgacchi ,Tassevā natthakārako ;
Iti ñatvāva sappañño ,
Akkosaṃ na garuṃ kare .
61.
Vikārāpatti micchanto , verī bahu mupakkami ;
Māmittavasa manvehi , nibbikāro tuvaṃbhava .
62.
Mettambunā saddosoca , paradosoca sammati ;
Mettāsekena sabbesu , sabbatoggiṃ nipāraye .
63.
Sadosa
M0.176 paradosaggiṃ , sabbato disato ṭṭhitaṃ ;Mettā toyena vāreyya , siyā nibbuti sabbadhi .
64.
Nagame attano aggiṃ , paraggiṃvāpi nāgame ;
Mettambunāva nibbātu , saparaggi dvayaṃ bhusaṃ .
65.
Guṇī
M0.177 guṇī nandindāya , pasaṃsāya guṇī guṇī ;Nindaṃnindaṃ nakuppeyya , nasādiye thutiṃ thutiṃ .
66.
Guṇaṃ nindāya nāsetuṃ , nasakkā koci kussako ;
Vaḍḍhetuṃvā pasaṃsāya , garuṃkare na taṃdvayaṃ .
67.
Dosabbhā
M0.178 mala sañchanno , mettācando na rocati ;Taṃmuttassa tu etassa , atissaya pabhāvato .
68.
Su sutta buddha supinā , dvepiyā gutti nākkamo ;
Samādhi sumukhā muḷhā , brahmā tyekā dasa gguṇā .
69.
Sītaṃ
M0.179 karotu mettāya , cakkhuṃ lābhetu paññāya ;Mākāsinippabhe caññe , cando hohi gategate .
70.
Dūrāsannesu
M0.180 sabbesu , mettaṃ pesetu pābhataṃ ;Dhammaṃ desetu pattānaṃ , cando hohi gategate .
71.
Sampattānaṃ malaṃ dhova , sītaṃkare sadādayo ;
Uccanīce navisese , jalassamo gategate .
72.
Asaassatesu
M0.181 phuṭṭhesu , lokadhammesu aṭṭhasu ;Patiṭṭho nibbikāro tvaṃ , pathavīsadiso bhava .
73.
Nākāsi kalahaṃ silā , sadā kenaci niccalā ;
Mettāyanto khamāyanto , mahāsilaṃ guruṃkare .
74.
Silāva
M0.182 sīlavā hotu , duruttāni titikkhatu ;Paccutte dosasaṃvaḍḍho , anuttova pasambhati .
75.
Sabbe ahaṃva icchanti , sattā sukhanti ñātuna ;
Bhāveyya kamato mettaṃ , piya majjhatta verike .
76.
Sabbe
M0.183 tasanti daṇḍassa , sabbe bhāyanti maccuno ;Attānaṃ upamaṃ katvā , nahaneyya naghātaye .
77.
Sukha kāmāni bhūtāni ,
Yodaṇḍena vihiṃsati ;
Attano sukha mesāno ,
Pecca so nalabhesukhaṃ .
78.
Averā
M0.184 byāpajjā nīgho , sukhī cassaṃ ahaṃva me ;Hitakāmā tathā assu , majjhattā verinopica .
79.
Mātaro
M0.185 bhātaro ñātī , dāyako pāsakāpica ;Sukhīhontūti bhāveyya , caje tesuca lagganaṃ .
80.
Doso mettāya dūrāri , taṇhā āsanna verikā ;
Taṇhaṃ piyesu vāreyya , dosaṃ verīsu mettiko .
81.
Ekuddese
M0.186 kakammāca , sissā ācariyā sukhī ;Hontu sabrahmacārīca , teca ññoñña hitāvahā .
82.
Rājānoca amaccāca , gāme issariyā sukhī ;
Bhavantu devatāyoca , tehi surakkhito sukho .
83.
Mayaṃ
M0.187 yena suguttāva ,Sukhitā raṭṭhavāsino ;
Sukhī kalla tthu sorājā ,
Tejavanto cirāyuko .
84.
Raṭṭha
M0.188 piṇḍena jīvāma , raṭṭhavāsī sukhantuti ;Bhāveyyevaṃ amoghaṃva , raṭṭhapiṇḍaṃ subhuñjati .
85.
Āpāyikā bahū santi , mātāpitādi pubbakā ;
Tecaññeca sukhīnīghā , ssva byāpajjā averino .
86.
Sattā
M0.189 bhūtāca pāṇāca , puggalā attabhāvikā ;Thī pū riyā nariyāca , devānarā nipātikā .
87.
Averā hontu byāpajjā , anīghāca sukhī ime ;
Attānaṃ parihārantu , catudhā iti bhāvaye .
88.
Puratthimāya
M0.191 disāya , sabbesattā averino ;Abyāpajjā sukhīnīghā , hontūti tāva bhāvaye .
89.
Puratthimāya disāya , sabbepāṇātiādinā ;
Dvādasakkhattuṃ bhāveyya , sesāsupi ayaṃnayo .
90.
Catuddisā
M0.192 nudisā dho , uddhaṃ sattāca pāṇino ;Bhūtāca puggalā atta , bhāvī sabbe thi pūrisā .
91.
Ariyā ariyā devā , narāca vinipātikā ;
Averā byāpajjā nīghā , sukhattāca bhavantu te .
92.
Catuddisā
M0.193 nudisā dho , uddhanti dasakedisi ;Dvādase te paricchijja , bhāveyya puggale budho .
93.
Mettā
M0.194 vassena temetu , pajjuntoviya sabbadhi ;Mākiñci parivajjehi , evaṃ mettā subhāvitā .
94.
Pañcā nodhi sattodhisā , siyuṃ dvādasapuggalā ;
Ntu catūhesu bhāvetvā , aṭṭhatālīsakā siyuṃ .
95.
Dasakedisi
M0.195 tāmettā , catussata asītiyo ;Aṭṭhatālīsāhi pañca , satā ṭṭhavīsa sādhikā .
96.
Dukkhite
M0.196 karuṇaṃ brūhe , muditaṃ sukhite jane ;Mettāceva upekkhāca , ubho ubhosu bhāvitā .
97.
Brahmavāsīti vattabbo , tesvaññatara vāsito ;
Gandhabhūtesu so loke , brahmāviya virocati .