Issues
Navakanipāta-ṭīkā

10. Velāmasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Velāmasuttavaṇṇanā

20. Dasame sakuṇḍakabhattan ti sakuṇḍakaṃ uttaṇḍulabhattaṃ .
Parittehi sakuṇḍehi taṇḍulehipi saddhiṃ vipakkabhattaṃ uttaṇḍulameva hoti .
Biḷaṅgaṃ vuccati āranāḷaṃ , biḷaṅgato nibbattanato tadeva kañjiyato jātanti kañjiyaṃ , taṃ dutiyaṃ etassāti biḷaṅgadutiyaṃ , taṃ kañjiyadutiyan ti vuttaṃ .
Asakkaritvāti deyyadhammampi puggalampi asakkaritvā .
Deyyadhammassa asakkaraṇaṃ asampannakāro , puggalassa asakkaraṇaṃ agarukaraṇaṃ .
Deyyadhammaṃ asakkaronto hi uttaṇḍulādidosasamannāgataṃ āhāraṃ deti , na sampannaṃ karoti .
Puggalaṃ asakkaronto nisīdanaṭṭhānaṃV3.266 asammajjitvā yattha tattha vā nisīdāpetvā yaṃ vā taṃ vā dārakaṃ pesetvā deti .
Acittīkatvāti na cittiṃ katvā , na pūjetvāti attho .
Pūjento hi pūjetabbavatthuṃ citte ṭhapeti , na tato bahi karoti .
Cittaṃ vā acchariyaṃ katvā paṭipatti cittīkaraṇaṃ sambhāvanakiriyā , tappaṭikkhepato acittīkaraṇaṃ asambhāvanakiriyā .
Apaviddhan ti ucchiṭṭhādichaḍḍanīyadhammaṃ viya avakhittakaṃ .
Yo hi chaḍḍetukāmo hutvā rogino sarīre odanādīni majjitvā vammike rogaṃ pakkhipanto viya deti , ayaṃ apaviddhaṃ deti nāma .
Anāgamanadiṭṭhikoti ‘‘ addhā imassa dānassa phalaṃ mama āgacchatī ’’ ti evaṃ yassa kammassakatadiṭṭhi atthi , so āgamanadiṭṭhiko .
Ayaṃ pana na tādisoti anāgamanadiṭṭhiko , phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ hutvā na detīti attho .
Tenāha ‘‘ na kammañca phalañca saddahitvā detī ’’ ti .
VelāmotiM3.288 ettha mā -saddo paṭisedhavacano .
Jātigottarūpabhogādiguṇānaṃ velā mariyādā natthi etasminti velāmo .
Atha vā yathāvuttaguṇānaṃ velā mariyādā amati osānaṃ gacchati etasminti velāmo , velaṃ vā mariyādaṃ amati gacchati atikkamatīti velāmo .
Tenāha ‘‘ jātigotta … pe … evaṃladdhanāmo ’’ ti .
Dīyatīti dānaṃ , dānavatthu .
Taṃ aggīyati nissajjīyati etthāti dānaggaṃ .
Dānaṃ vā gaṇhanti etthāti dānaggaṃ , evaṃ bhattaggaṃ , parivesanaṭṭhānaṃ .
Dukūlasandanānīti rajatabhājanādinissite dukūle khīrassa sandanaṃ etesanti dukūlasandanāni .
Kaṃsūpadhāraṇānīti rajatamayadohabhājanāni .
Tenāha ‘‘ rajatamayakhīrapaṭicchakānī ’’ ti .
Rajatamayāni khīrapaṭicchakāni khīrapaṭiggahabhājanāni etesanti rajatamayakhīrapaṭicchakāni .
Sodheyyāti mahapphalabhāvakaraṇena visodheyya .
Mahapphalabhāvappattiyā hi dakkhiṇā visujjhati nāma .
Maggenāgataṃ anivattanasaraṇan ti iminā lokuttarasaraṇagamanaṃ dīpeti .
Aparetiādinā lokiyasaraṇagamanaṃ vuttaṃ .
Saraṇaṃ nāma tiṇṇaṃ ratanānaṃ jīvitapariccāgamayaṃ puññaṃ sabbasampattiṃ deti , tasmā mahapphalataranti adhippāyo .
Idañca –
‘‘ sace tvaṃ yathā gahitaṃ saraṇaṃ na bhindissasi , evāhaṃ taṃ māremī ’’ ti yadipi koci tiṇhena satthena jīvitā voropeyya , tathāpi ‘‘ nevāhaṃ buddhaṃ na buddhoti , dhammaṃ na dhammoti , saṅghaṃ na saṅghoti vadāmī ’’ ti daḷhataraṃ katvā gahitassa vasena vuttaṃ .
Maggenāgatan ti lokuttarasīlaṃ sandhāya vadati .
Aparetiādinā pana lokiyasīlaṃ vuttaṃ .
Sabbesaṃ sattānaṃ jīvitadānādinihitadaṇḍatāya sakalalokiyalokuttaraguṇādhiṭṭhānato cassa mahapphalamahānisaṃsatā veditabbā .
Upasiṅghanamattan tiV3.267 ghāyanamattaṃ .
Gaddohanamattan ti pāṭhantare godohanamattaṃ kālanti attho .
So ca na sakalo godohanakkhaṇo adhippetoti dassetuṃ ‘‘ gāviyā ekavāraṃ thanaañchanamattan ’’ ti attho vutto .
Añchanamattan ti ākaḍḍhanamattaṃ .
Gāviyā thanaṃ gahetvā ekakhīrabinduduhanakālamattampi gadduhanamattanti vadanti .
Ettakampi hi kālaṃ yo vasanagabbhapariveṇavihārūpacāraparicchedena vā aparimāṇāsu lokadhātūsuM3.289 sabbasatte hitapharaṇaṃ mettacittaṃ bhāvetuṃ sakkoti .
Idaṃ tato yathāvuttadānādito mahapphalataraṃ .
Velāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sīhanādavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .