Arūpāvacarasamādhibhāvanāniddeso

980.

RūpārūpamatītenaP0.100V0.128 , rūpārūpādivedinā ;

Yāni cārūpapuññāni , sarūpenīritāni tu .

981.

Tesaṃ dāni pavakkhāmi , bhāvanānayamuttamaṃ ;

Yogāvacarabhikkhūnaṃ , hitatthāya samāsato .

982.

‘‘ Rūpe kho vijjamānasmiṃ , daṇḍādānādayo siyuṃ ;

Anekāpi panābādhā , cakkhurogādayo ’’ iti .

983.

Rūpe ādīnavaṃ disvā , rūpe nibbindamānaso ;

Tassātikkamanatthāya , arūpaṃ paṭipajjati .

984.

TamhāM0.136 kasiṇarūpāpi , so nibbijja visārado ;

Apakkamitukāmo ca , sūkarābhihatova sā .

985.

Catutthe pana jhānasmiṃ , hutvā ciṇṇavasī vasī ;

Catutthajjhānato dhīmā , vuṭṭhāya vidhinā puna .

986.

Karoti panidaṃ cittaṃ , rūpamārammaṇaṃ yato ;

Āsannasomanassañca , thūlasantavimokkhato .

987.

Iti ādīnavaṃ disvā , catutthe tattha sabbaso ;

Nikantiṃ pariyādāya , paṭhamāruppañca santato .

988.

Cakkavāḷapariyantaṃ , yattakaṃ vā panicchati ;

Tattakaṃ pattharitvāna , phuṭṭhokāsañca tena taṃ .

989.

ĀkāsoV0.129 iti vānanto ,

Ākāso iti vā puna ;

Manasā hi karontova ,

Ugghāṭeti pavuccati .

990.

Ugghāṭento hi kasiṇaṃ , na saṃvelleti taṃ pana ;

Na cuddharati so yogī , pūvaṃ viya kapālato .

991.

Kevalaṃ pana taṃ neva , āvajjati na pekkhati ;

Nāvajjanto napekkhanto , ugghāṭeti hi nāmaso .

992.

KasiṇugghāṭimākāsaṃP0.101 , nimittaṃ pana taṃva so ;

Ākāso iti cittena , āvajjati punappunaṃ .

993.

Āvajjato hi tassevaṃ ,

Karoto takkāhatampi ca ;

Pañca nīvaraṇā tassa ,

Vikkhambhanti hi sabbaso .

994.

ĀsevatiM0.137 ca bhāveti , taṃ nimittaṃ punappunaṃ ;

Karoto pana tasseva , santacittassa yogino .

995.

Tatrākāse panāppeti , paṭhamāruppamānasaṃ ;

Idhāpi purime bhāge , tīṇi cattāri vā pana .

996.

Javanāni upekkhāya , sampayuttāni honti hi ;

Catutthaṃ pañcamaṃ vāpi , hoti āruppamānasaṃ .

997.

Puna bhāvetukāmena , dutiyāruppamānasaṃ ;

Suciṇṇavasinā hutvā , paṭhamāruppamānase .

998.

Āsannarūpāvacara-jjhānapaccatthikanti ca ;

Dutiyāruppacittaṃva , na ca santamidanti ca .

999.

EvamādīnavaṃV0.130 disvā , paṭhamāruppamānase ;

Nikantiṃ pariyādāya , dutiyaṃ santato pana .

1000.

Tamākāsaṃ pharitvāna , pavattamānasaṃ pana ;

Tañca viññāṇamiccevaṃ , kattabbaṃ manasā bahuṃ .

1001.

Āvajjanañca kattabbaṃ , tathā takkāhatampi ca ;

‘‘ Anantan ’’ ti ‘‘ anantan ’’ ti , kātabbaṃ manasā nidha .

1002.

Tasmiṃ pana nimittasmiṃ , vicārentassa mānasaṃ ;

Upacārena taṃ cittaṃ , samādhiyati yogino .

1003.

Āsevati ca bhāveti , taṃ nimittaṃ punappunaṃ ;

Tassa cevaṃ karontassa , satisampannacetaso .

1004.

Ākāsaṃ phusaviññāṇe , dutiyāruppamānasaṃ ;

Appeti appanā yasmiṃ , nayo vuttanayova so .

1005.

Ākāsoyamanantoti , evamākāsameva taṃ ;

Pharitvā pavattaviññāṇaṃ ,‘‘ viññāṇañcan ’’ ti vuccati .

1006.

Manakkāravasenāpi , anantaṃ paridīpitaṃ ;

‘‘ Viññāṇānanta ’’ micceva , vattabbaṃ panidaṃ siyā .

1007.

AthaM0.138 bhāvetukāmena , tatiyāruppamānasaṃ ;

Suciṇṇavasinā hutvā , dutiyāruppamānase .

1008.

Āsannapaṭhamāruppa-cittapaccatthikanti ca ;

Tatiyāruppacittaṃva , na ca santamidanti ca .

1009.

Evamādīnavaṃ disvā , dutiyāruppamānase ;

Nikantiṃ pariyādāya , tatiyaṃ santato pana .

1010.

Evaṃ manasi katvāna , kātabbo manasā puna ;

Paṭhamāruppaviññāṇā-bhāvo tasseva suññato .

1011.

TaṃP0.102V0.131 panākāsaviññāṇaṃ , akatvā manasā puna ;

‘‘ Natthi natthī ’’ ti vātena ,‘‘ suññaṃ suññan ’’ ti vā tato .

1012.

Āvajjitabbamevañhi , kattabbaṃ manasāpi ca ;

Takkāhatañca kātabbaṃ , punappunaṃva dhīmatā .

1013.

Tasmiṃ nimitte tassevaṃ , vicārentassa mānasaṃ ;

Sati tiṭṭhati bhiyyopi , samādhiyati mānasaṃ .

1014.

Āsevati ca bhāveti , taṃ nimittaṃ punappunaṃ ;

Tassa cevaṃ karontassa , satisampannacetaso .

1015.

Kasiṇugghāṭimākāsaṃ , pharitvāna samantato ;

Viññāṇassa pavattassa , natthibhāve abhāvake .

1016.

Tatiyāruppaviññāṇaṃ ,

Taṃ panāppeti yogino ;

Appanāya nayopettha ,

Hoti vuttanayova so .

1017.

Ākāsagataviññāṇaṃ , dutiyāruppacakkhunā ;

Passanto viharitvāna ,‘‘ natthi natthī ’’ tiādinā .

1018.

ParikammamanakkāreM0.139 , tasmiṃ antarahite pana ;

Tassāpagamamattaṃva , passanto vasatī ca so .

1019.

Sannipātaṃ yathā koci , disvā saṅghassa katthaci ;

Gate saṅghe tu taṃ ṭhānaṃ , suññamevānupassati .

1020.

Puna bhāvetukāmena , catutthāruppamānasaṃ ;

Suciṇṇavasinā hutvā , tatiyāruppamānase .

1021.

Āsannadutiyāruppa-cittapaccatthikanti ca ;

Catutthāruppacittaṃva , na ca santamidanti ca .

1022.

EvamādīnavaṃV0.132 disvā , tatiyāruppamānase ;

Nikantiṃ pariyādāya , catutthaṃ santato pana .

1023.

Evaṃ manasi katvāna , puna tattheva dhīmatā ;

Abhāvārammaṇaṃ katvā , sampavattamidaṃ mano .

1024.

‘‘ Santaṃ santamidaṃ citta ’’ -miccevaṃ taṃ punappunaṃ ;

Hoti āvajjitabbañca , kātabbaṃ manasāpi ca .

1025.

Tasmiṃ nimitte tassevaṃ , vicārentassa mānasaṃ ;

Sati tiṭṭhati bhiyyopi , samādhiyati mānasaṃ .

1026.

Āsevati ca bhāveti , taṃ nimittaṃ punappunaṃ ;

Tassa cevaṃ karontassa , satisampannacetaso .

1027.

Tatiyāruppasaṅkhāta-khandhesu ca catūsupi ;

Catutthāruppaviññāṇaṃ , taṃ panāppeti yogino .

1028.

AppanāyaP0.103 nayopettha , heṭṭhā vuttanayūpamo ;

Apicettha visesoyaṃ , veditabbo vibhāvinā .

1029.

‘‘ Aho santā vatāyan ’’ ti , samāpatti padissati ;

Yā panābhāvamattampi , katvā ṭhassati gocaraṃ .

1030.

Santārammaṇatāyeva ,‘‘ santāyan ’’ ti vipassati ;

Santato ce manakkāro , kathañca samatikkamo .

1031.

AnāpajjitukāmattāM0.140 , hoteva samatikkamo ;

‘‘ Samāpajjāmahameta ’’ -miccābhogo na vijjati .

1032.

Santato taṃ karonto hi , manasā sukhumaṃ paraṃ ;

Asaññaṃ pana dubbalyaṃ , pāpuṇāti mahaggataṃ .

1033.

Nevasaññī ca nāsaññī ,

Yāya saññāya hoti so ;

NaV0.133 kevalaṃ tu saññāva ,

Edisī atha kho pana .

1034.

Evameva bhavantettha , sukhumā vedanādayo ;

Pattamakkhanatelena , maggasmiṃ udakena ca .

1035.

Sāvetabbo ayaṃ attho , catutthāruppabodhane ;

Paṭusaññāya kiccassa , nevakkaraṇato ayaṃ .

1036.

‘‘ Nevasaññā ’’ ti niddiṭṭhā , catutthāruppasambhavā ;

Paṭusaññāya kiccaṃ sā , kātuṃ sakkoti neva ca .

1037.

Yathā dahanakiccaṃ tu , tejodhātu sukhodake ;

Sā saṅkhārāvasesattā , sukhumattena vijjati ;

Tasmā pana ca sā saññā ,‘‘ nāsaññā ’’ ti pavuccati .

1038.

Etā hi rūpamākāsaṃ ,

Viññāṇaṃ tadabhāvakaṃ ;

Atikkamitvā kamato ,

Catasso honti āha ca .

1039.

‘‘ Ārammaṇātikkamato , catassopi bhavantimā ;

Aṅgātikkamametāsaṃ , na icchanti vibhāvino .

1040.

SupaṇītatarāM0.141 honti ,

Pacchimā pacchimā idha ;

Upamā tattha viññeyyā ,

Pāsādatalasāṭikā ’’ ti .

1041.

Saṅkhepena mayāruppa-samāpattinayo ayaṃ ;

Dassito dassito suddha-dassinā piyadassinā .

1042.

RūpārūpajjhānasamāpattividhānaṃV0.134 ,

Jānātimaṃ sārataraṃ yo pana bhikkhu ;

Rūpārūpajjhānasamāpattīsu dakkho ,

Rūpārūpaṃ yāti bhavaṃ so abhibhuyya .

Iti abhidhammāvatāre arūpāvacarasamādhibhāvanāniddeso nāma

Pannarasamo paricchedo .

Issues

Abhidhammāvatāro

Abhidhammāvatāro