စောဒနာယ ကော အာဒီတိအာဒိပုစ္ဆာနံ၊ အစရှိသော ပုစ္ဆာတို့၏။
ဝိသဇ္ဇနေ၊ အဖြေ၌။
သစ္စေစ အကုပ္ပေစာတိ၊ ကား။
သစ္စေ၊ မှန်ကန်သော စကား၌လည်းကောင်း။
အကုပ္ပေစ၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၌လည်းကောင်း။
(ဒုဒိတကေန၊ စုဒိတကပုဂ္ဂိုလ်သည်။)
ပတိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ တည်ရာ၏။
ယံ၊ အကြင်မှုကို။
ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီ။
တဒေဝဝါ၊ ထို ပြုအပ်ပြီးသော အမှုကိုသာလျှင်သော် လည်းကောင်း။
(ယံ၊ ကို။)
နကတံ၊ မပြုအပ်။
(တဒေဝ) ဝါ၊ ထို မပြုအပ်သော အမှုကိုသာလျှင်သော်လည်းကောင်း။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပြောဆိုရာ၏။
စောဒကေဝါ၊ စေဒကပုဂ္ဂိုလ်၌သော်လည်းကောင်း။
အနုဝိဇ္ဇဖကေဝါ၊ အနုဝိဇ္ဇက အမည်ရသော ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်၌သော်လည်းကောင်း။
သံဃေဝါ၊ သံဃာ၌သော်လည်းကောင်း။
ကောပေါစ၊ အမျက်ကိုလည်း။
န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗော၊ မဖြစ်စေထိုက်။
ဩတိဏ္ဏာနောတိဏ္ဏံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။
ဩတိဏ္ဏံ၊ သက်ရောက်ပြီးသော။
(ဝစနံ) စ၊ စကားကို လည်းကောင်း။
အနောတိဏ္ဏံ၊ မသက်ရောက်သေးသော။
ဝစနံစ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဇာနိတဗ္ဗံ၊ သိိထိုက်၏။
တတြ၊ ထို ဩတိဏ္ဏာနောတိဏ္ဏံ ဇာနိတဗ္ဗံဟူသော စကားရပ်၌။
အယံ၊ ကား။
ဇာနနဝိဓိ၊ သိပုံ အစီအရင်တည်း။
စောဒကဿ၊ စောဒက ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ပုဗ္ဗကထာ၊ ရှေ့၌ဖြစ်သော စကားသည်။
ဧတ္တကာ၊ ဤမျှ အတိုင်အရှည်ရှိ၏။
ပစ္ဆိမကထာ၊ နောက်၌ ဖြစ်သောစကားသည်။
ဧတ္တကာ၊ ၏။
စုဒိတကဿ၊ ၏။
ပုဗ္ဗကထာ၊ သည်။
ဧတ္တ ကာ၊ ၏။
ပစ္ဆိမကထာ၊ သည်။
ဧတ္တကာ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဇာနိတဗ္ဗာ၊ သိထိုက်၏။
စောဒကဿ၊ စောဒကပုဂ္ဂိုလ်၏။
ပမာဏံ၊ ပမာဏကို။
ဂဏှိတဗ္ဗံ၊ ယူထိုက်၏။
စုဒိတကဿ ပမာဏံဂဏှိတဗ္ဗံ၊ အနုဝိဇ္ဇကဿ ပမာဏံ ဂဏှိတဗ္ဗံ၊ (ဣတိ အယံ၊ ကား။
ဇာနနဝိဓိ၊ တည်း။) ဤကျမှ ဇာနနဝိဓိ ကုန်ဟန်တူသည်။)
အနုဝိဇ္ဇကော၊ အနုဝိဇ္ဇကအမည်ရသော ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
(''ဝတ္တဗ္ဗော''၌စပ်)။
အာဝုသော၊ အရှင်ဘုရား။
အပ္ပမတ္တကမ္ပိ၊ အနည်းငယ်သော အရာကိုလည်း။
အဟာပေန္တော၊ မယုတ်လျော့စေသည်။
(ဟုတွာ)။
သမန္နာဟရိတွာ၊ ကောင်းစွာနှလုံးသွင်း၍။
ဥဇုံ၊ ဖြောင့်မှန်သည်ကို။
ကတွာ၊ ၍။
အာဟာရ၊ ဆောင််ပါလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗော၊ လျှောက်ထိုက်၏။
သံဃေန၊ သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ရာ၏။
**စောဒကဿ ပမာဏံစသည်**။ ။စောဒကဿ ပမာဏံန္တိ-ဓမ္မောတိဝါ၊ (ဓမ္မ စောဒကဟူ၍သော်လည်းကောင်း)၊ အဓမ္မောတိဝါ ဗာလောတိဝါ ပဏ္ဍိတောတိဝါ စောဒိတကဿ ပမာဏံ၊ စုဒိတကဿ ပမာဏန္တ်ိ- ''ဓမ္မစုဒိတကော နုခေါ, နော''တိ စုဒိတကဿ ပမာဏံ၊ အနုဝိဇ္ဇကဿ ပမာဏန္တိ- ''သက္ကာ နုခေါ ဝိနိစ္ဆိတုံ, နော'' အနုဝိဇ္ဇကဿ ပမာဏံ၊-ယောဇနာ။ယေန ဓမ္မေန၊ပေ၊ဝူပသမ္မတီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ဓမ္မောတိ၊ ကား။
ဘူတံ၊ ဟုတ်မန်သော။
ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း။
ဝိနယောတိ၊ ကား။
စောဒနာစေဝ၊ အပြစ်တင်ခြင်း လည်းကောင်း။
သာရဏာစ၊ အပြစ်ကို အမှတ်ရစေခြင်း လည်းကောင်းတည်း။
သတ္ထုသာသနန္တိ၊ ကား။
ဉတ္တိသမ္ပဒါစေဝ၊ ပြည့်စုံသော ဉတ်လည်းကောင်း။
အနုဿာဝနသမ္ပဒါစ၊ ပြည်စုံသော ကမ္မဝါစာ လည်းကောင်းတည်း။
ဟိ၊ မှန် (တစ်နည်း)။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဧတေန ဓမ္မေနစ၊ ဤ ဟုတ်မှန်သော သဘောဖြင့်လည်းကောင်း။
(ဧတေန) ဝိနယေနစ၊ ဤ စောဒနာ သာရဏိဝိနည်းဖြင့် လည်းကောင်း။
(ဧတေန) သတ္တုသာသနေနစ၊ ဤ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတော်ဖြစ်သောပြင့်စုံသော ဉတ် ပြည့်စုံသောကမ္မဝါစာဖြင့် လည်းကောင်း။
အဓိကရဏံ၊ အဓိကရုဏ်းသည်။
ဝူပသမ္မတိ၊ ငြိမ်း၏။
တသ္မာ, အနုဝိဇ္ဇကေန၊ သည်။
ဘူတေန၊ ဟုတ်မှန်သော။
ဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။
စောဒေတွာ၊ စောဒနာပြီး၍။
အာပတ္တိံ၊ ကို။
သာရေတွာ၊ အမှတ်ရစေပြီး၍။
ဉတ္တိသမ္ပဒါယစေဝ၊ ပြည့်စုံသော ဉတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။
အနုဿာဝနသမ္ပဒါယစ၊ ပြည့်စုံသော ကမ္မဝါစာဖြင့်လည်းကောင်း။
တံ အဓိကရဏံ၊ ကို။
ဝူပသမေတဗ္ဗံ၊ ငြိမ်းစေထိုက်၏။
အနုဝိဇ္ဇကေန၊ အနုဝိဇ္ဇကအမည်ရသော ဝိနည်းဓိိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ရာ၏။
ဧတ္ထ၊ ဤ စောဒနာယ ကော အာဒိ အစရှိသောပုစ္ဆာတို့၏ အဖြေ၌၊ သေသံ ဥတ္တာနမေဝ။
(ယေဇနာ၌ကား ''ဧတ္ထာတိ အနုဝိဇ္ဇကဿ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ''ဟု စွဲလေ၏၊ နောက်ဝါကျ၌၊ ''ပိ''ပါသောကြောင့် ထို စွဲပုံကို စဉ်းစားပါ။)
ဥပေါသထော ကိမတ္ထာယာတိ အာဒိ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနမ္ပိ၊ ယ အစရှိသောပုစ္ဆာတို့၏ အဖြေသည်လည်း။
ဥတ္တာနမေဝ၊ သည်သာ။
(''ပိ'' ဖြင့် ''စောဒနာယကော အာဒိ'' အစရှိသော ပုစ္ဆာတို့၏ အဖြေကို ပေါင်း။)
အဝသာနဂါထာသု၊ အဆုံးဖြစ်သော ဂါထာတို့၌။
ထေရေစ ပရိဘာသတီတိ၊ ကား။
အဝမညံ၊ အထင်သေးမှုကို။
ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။
ဣမေ၊ ဤ ထေရ်တို့သည်။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ဇာနန္တိ၊ သိကုန်သနည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ ပြော၍။
ပရိဘာသတိ၊ ဘေးကိုပြ၍ ခြိမ်းခြောက်၏။
(ရေရွတ်၏။)
ခတော ဥပဟတိန္ဒြိယောတိ၊ ကား။
တာယ ဆန္ဒာဒိဂါမိတာယ၊ ထိုသို့ ဆန္ဒာဂတိ အစရှိသည်တို့သို့ လိုက်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း။
တေန ပရိဘာသနေနစ၊ ထိုသို့ ဘေးကိုပြ၍ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း။ ရေရွတ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း။)
အတ္တနာ၊ မိမိသည်။
အတ္တနော၊ မိမ်ိ၏။
ဝါ၊ ကို။
ခတတ္တာ၊ တူးဖြိုအပ်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ခတော၊ တူဖြိုအပ်ပြီးသူ မည်၏။
သဒ္ဓါဒီနံ၊ သဒ္ဓါအစရှိကုန်သော။
ဣန္ဒြိယာနံစ၊ ဣန္ဒြေတို့၏လည်း။
ဝါ၊ တို့ကိုလည်း။
ဥပဟတတ္တာ၊ ဖျက်ဆီးအပ်ကုန်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဥပဟတိန္ဒြိယော၊ ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးသော ဣန္ဒြေရှိသူ မည်၏။
နိရယံ၊ပေ၊ ဂါရဝေါတိ၊ ကား။
ခတော၊ မိမိကိုယ်ကိုမိမိ တူးဖြိုအပ်သော။
ဥပဟတိန္ဒြိယော၊ ပျက်စီးပြီးသော သဒ္ဓါစသော ဣန္ဒြေရှိသော။
ပညာယ၊ ပညာ၏။
အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
ဒုမ္မေဓော၊ ပညာမရှိသော။
တီသု၊ န်သော။
သိက္ခာသု၊ သိက္ခာတို့၌။
အသိက္ခနတော၊ မကျင့်ခြင်းကြောင့်။
သိက္ခာယစ၊ ၌လည်း။
န ဂါရဝေါ၊ ရိုသေလေးစားခြင်း မရှိသော။
သော၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ကာယဿ၊ ဥပါဒိန္နကခန္ဓာကိုယ်၏။
ဘေဒါ၊ ပျက်ခြင်းကြောင့်။
ဝါ၊ ပျက်ခြင်းဟူသော သေခြင်းမှ နောက်၌။
နိရယမေဝ၊ ငရဲသို့သာ။
ဥပဂစ္ဆတိ၊ ကပ်ရောက်ရ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နစ အာမိသံ၊ပေ၊ တထာ ကရေတိ၊ ဟူ၍။
(အာယသ္မာတာ ဥပါလိတ္ထေရေန, ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။)
(''တသ္မာ''၏ စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် ''ဝုတ္တံ''ဟု ယောဇနာထည့်သည်။)
တဿ၊ ထို နစအာမိသံ၊ပေ၊တထာကရေဟူသော ပါဌ်၏ ၊အတ္ထော(ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။
(''တဿာ+အတ္ထော''ဟု ပုဒ်ဖြတ်ပြီးလျှင် ''တဿ၊ ထို ဂါထာ၏''ဟု စွဲပါ။)
အာမိသံစ၊ အာမိသကိုလည်း။
နိဿာယ၊ မှီ၍။
န ကရေ၊ မပြုရာ။
(မဆုံးဖြတ်ရာ) ဟိ၊ မှန်။
စုဒိတက စောဒကေသု၊ တို့တွင်။
အညတရေန၊ တစ်ပါးပါးသည်။
ဒိန္နံ၊ ပေးအပ်သော။
စီဝရာဒိအာမိသံ၊ သင်္ကန်း အစရှိသော အာမိသကို။
ဂဏှာန္တော၊ ယူသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အာမိသံ၊ ကို။
နိဿာယ၊ ၍။
ကရောတိ၊ ပြုသည်မည်၏။
(ဆုံးဖြတ်သည် မည်၏။)
ဧဝံ၊ ဤသို့။
(အာမိသကိုမှီ၍)။
နကရေယျ၊ ရာ။
န စနိဿာယ ပုဂ္ဂလန္တိ၊ ကား။
အယံ၊ ဤပုဂ္ဂိုလ်သည်။
မေ၊ ငါ၏။
ဥပဇ္ဈာယော၊ ဥပဇ္ဇာယ်တည်း။
(ဣတိ) ဝါ၊ သို့သော် လည်းကောင်း။
(အယံ, မေ) အာစရိယော၊ ဆရာတည်း။
(အာစရိယ ၄ ပါးတွင် တစ်ပါးပါးတည်း။)
ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဤသို့ အစရှိသော။
နယေန၊ ဖြင့်။
ဆန္ဒာဒီဟိ၊ ဆန္ဒ အစရှိတို့ကြောင့်။
ဂစ္ဆန္တော၊ အဂတိသို့ လိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။
နိဿာယ, ကရောတိ၊ ပြုသည်မည်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
(ပုဂ္ဂိုလ်ကိုမှီ၍)။
န ကရေယျ၊ ရာ။
အထခေါ၊ စင်စစ်ကား။
ဥဘောပိ၊ နှစ်ပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ဧတေ၊ ဤအာမိသကို မှီခြင်း, ပုဂ္ဂိုလ်ကို မှီခြင်းတို့ကို။
(ဥဘော ဧတေတိ အာမိသ ပုဂ္ဂလနိဿယနေ ဧတေ ဥဘော၊-ဝိမတိ။)
ဝိသဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်၍။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာ အားဖြင့်။
ဓမ္မော၊ ဝိနည်း တရားတော်သည်။
ဌိတော၊ တည်၏။
တထေဝ၊ ထို အခြင်းတရား အားဖြင့်သာ။
ကရေယျ၊ ပြုရာ၏။
(ဆုံးဖြတ်ရာ၏။)
ဣတိ (အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။)
ဥပကဏ္ဏကံ ဇပ္ပတီတိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ သို့။
ကထေတိ၊ ပြောပါလော။
ဧဝံ, မာကထယိတ္ထ၊ မပြောပါလင့်။
ဣတိ၊ သို့။
ကဏ္ဏမူလေ၊ နား၏ အနီး၌။
မန္တေတိ၊ တိုင်ပင်ပြောဆို၏။
(သင်ပေး၏။)
(သက်သေ-ဝိနယဓရ စသူကို သင်ပေးသည်-ဟူလို။)
''ဇိမှံ ပေက္ခတီတိ၊ ကား။
ဒေါသမေဝ၊ အပြစ်ကိုသာ။
ဂဝေသတိ၊ ရှာမှီး၏။
(''ဇိမှံ၊ အကောက်ကို။
ပေက္ခတိ၊ ကြည့်ရှု၏''ဟု သဒ္ဒတ္ထ ဖြစ်၏ ၊ အဓိပ္ပာယ်မှာ''အပြစ်ကိုသာ ရှာမှီးသည်''ဟူလို။)
ဝီတိဟရတီတိ၊ ကား။
ဝိနိစ္ဆယံ၊ အဆုံးအဖြတ်ကို။
ဟာပေတိ၊ ယုတ်လျော့စေ၏။
(''ဝီတိဟရတိ၊ လွန်၍ဆောင်၏''ဟု သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏ ၊)
ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိသေဝတီတိ၊ ကား။
အာပတ္တိံ၊ ကို။
ဒီပေတိ၊ ပြ၏။
(''ကုမ္မဂ္ဂံ၊ လမ်းမှာကို။
ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ၏''ဟု သဒ္ဒတ္ထ ဖြစ်၏။)
အကာလေနစ စောဒေတီတိ၊ ကား။
အနောကာသေ၊ အခွင့် မဟုတ်ရာ အခါ၌။
အနဇ္ဈိဋ္ဌော၊ မတိုက်တွန်းအပ်သည်။
(ဟုတွာ) ဝ၊ ဖြစ်၍သာလျှင်။
စောဒေတိ၊ စောဒနာ၏။
(''အကာလေန၊ အခါမဟုတ်ရာ၌''ဟု သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏ ၊ ''အခါမဟုတ်''ဟူသည် ''အခွင့် မရှိသော အခါ မတိုက်တွန်းအပ်ရာ အခါ''တည်း။)
ပုဗ္ဗာပရံနဇာနာတီတိ၊ ကား။
ပရိမကထဉ္စ၊ ရှေ့၌ ဆိုအပ်သောစကားကို လည်းကောင်း။
ပစ္ဆိမကထဉ္စ၊ နောက်မှ ဆိုအပ်သော စကားကို လည်းကောင်း။
န ဇာနာတိ၊ မသိ။
(နားမလည်) အနုသန္ဓိ ဝစနပထံ နဇာနာတီတိ၊ ကား။
ကထာနုသန္ဓိဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိဝသေန၊ စုဒိတက အနုဝိဇ္ဇကတို့၏ စကားအဆက်အသွယ်, အဆုံးအဖြတ်၏အဆက်အသွယ်၏ အစွမ်းဖြင့်၊ ဝစနံ နဇာနာတိ။
(''အနုသန္ဓိဝစနပထံ၊ ကထာနုသန္ဓိ, ဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိ၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်သော စကားလမ်းကြောင်းကို၊ နဇာနာတိ''ဟု သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏ ။)
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဂါထာတို့၌။
သေသံ၊ ကြွင်းသောပုဒ်အပေါင်းသည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင် ထင်ရှားသည်သာ။
(ယောဇနာ၌ကား ''သဗ္ဗတ္ထာတိ၊ စောဒနာကဏ္ဍေ''ဟု စွဲလေသည်။)
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
စောဒနာကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။