Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā
(SP) Parivāra-aṭṭhakathā

Aṭṭhakavāravaṇṇanā

စာရေးဆရာ: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

အဋ္ဌကေသု၊ အဋ္ဌကတို့၌။ အဋ္ဌာနိသံသေတိ၊ ကား။ န မယံ ဣမိနာဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထံ ကရိဿာမ၊ပေ၊ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ကရိဿာမာတိ၊ န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထံ ကရိဿာမ၊ပေ၊ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာကရိဿာမဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ကောသမ္ဗကက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ ဝုတ္တေ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော။ အာနိသံသေ၊ အာနိသင်တို့ကို။ (''သမ္ပဿမာနေန''၌စပ်။)
ဒုတိယအဋ္ဌကေပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝနယော၊ တည်း။ ဟိ၊ မှန်။ တမ္ပိ၊ ထိုဒုတိယအဋ္ဌကကိုလည်း။ ဧဝမေဝ၊ ဤအတိုင်းပင်။ ကောသမ္ဗကက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
အဋ္ဌ ယာဝတတိယကာတိ၊ ကား။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏။ တေရသကေ၊ တေရသက၌။ စတ္တာရော၊ ၄ ပါးကုန်သော ယာဝတတိယက သံဃာဒိသေသ်အာပတ်တို့လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနီနံ၊ တို့၏။ သတ္တရသကေ၊ သတ္တရသက၌။ ဘိက္ခူဟိ၊ တို့နှင့်။ အသာဓာရဏာ၊ မဆက်ဆံကုန်သော။ စတ္တာရော၊ တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော ယာဝတတိယကအာပတ်တို့သည်။ (ဟောန္တိ)။
အဋ္ဌာဟာကာရေဟိ ကုလာနိ ဒူသေတီတိ၊ ကား။ ပုပ္ဖေန ဝါ၊ ပန်းပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဖလေန ဝါ၊ သစ်သီးပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ စုဏ္ဏေန ဝါ၊ ဆပ်ပြာမှုန့်ပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ မတ္တိကာယ ဝါ၊ မြေညက်ပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဒန္တကဋ္ဌေန ဝါ၊ ဒန်ပူပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝေဠုယာ ဝါ၊ ဝါးပေးခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝေဇ္ဇိကာယ ဝါ၊ ဆေးသမား၏အလုပ်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ (ဆေးကုခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။) ဇင်္ဃပေသနိကေန ဝါ၊ ခြေသလုံးဖြင့် အစေအပါးခံ ခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ (တစ်အိမ်မှ တစ်အိမ်, တစ်ရွာမှ တစ်ရွာသို့ ခြေဖြင့် သွား၍အစေအပါးခံခြင်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။) ဣတိ၊ ဤသို့။ အဋ္ဌဟိ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော။ ဣမေဟိ၊ ဤအကြောင်းတို့ဖြင့်။ ကုလာနိ၊ တို့ကို။ ဒူသေတိ၊ ဖျက်ဆီး၏။
အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။ မာတိကာ၊ မာတိကာတို့ကို။ (သင်္ကန်းဖြစ်ခြင်း အကျိုးငှာ မာတိကာတို့ကို။) စီဝရက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ ဝုတ္တာ၊ န်ပြီ။ အပရာ၊ အခြားကုန်သော။ မာတိကာ၊ တို့ကို။ (ကထိန်နုတ်ခြင်းအကျိုးငှာ မာတိကာတို့ကို။) ကထိနက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ ဝုတ္တာ၊ န်ပြီ။
အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟီတိ၊ ကား။ လာဘေန၊ လာဘ်ရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အလာဘေန၊ လာဘ်မရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ယသေန၊ အခြွေအရံများခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အယသေန၊ အခြွေအရံ မရှိခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သက္ကာရေန၊ ပူဇော်သက္ကာရသည်လည်းကောင်း။ အသက္ကာရေန၊ ပူဇော်သက္ကာရ မရှိခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ပါပိစ္ဆတာယ၊ ယုတ်မာသောအလိုရှိသူ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ ပါပမိတ္တတာယ၊ ယုတ်မာသော မိတ်ဆွေရှိသူ၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ (''အဘိဘူတော၊ လွှမ်းမိုးအပ်သည်။ ပရိယာဒိန္နစိတ္တော၊ ထက်ဝန်းကျင်ယူအပ်သော စိတ်ရှိသည်။ ဟုတွာ။ ဒေဝဒတ္တော၊ သည်။ အာပါယိကော၊ ငရဲ၌ဖြစ်််လတ္တံ''စသည်၌ စပ်ပါ။)
အဋ္ဌ၊ န်သော။ လောကဓမ္မာ နာမ၊ လောကဓံတရားတို့ မည်သည်။ (လောက၌တွေ့ကြုံတတ်သော တရားတို့ မည်သည်။) လဘေ၊ လာဘ်ရခြင်း၌။ သာရာဂေါ၊ လွန်စွာတပ်မက် နှစ်သက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အလာဘေ၊ လာဘ်မရခြင်း၌။ ပဋိဝိရောဓော၊ ဆန့်ကျင်ငြီးငွေ့ မပျော်မွေ့ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ယသေ၊ ၌။ (သာရာဂေါ၊ သည်လည်းကောင်း။) အယသေ၊ ၌။ (ပဋိဝိရောဓော၊ သည်လည်းကောင်း။) ပသံသာဘ၊ အချီးအမွမ်း ခံရခြင်း၌။ (သာရာဂေါ၊ သည်လည်းကောင်း။) နိန္ဒာယ၊ ကဲ့ရဲ့ခံရခြင်း၌။ (ပဋိဝိရောဓော၊ သည်လည်းကောင်း။) သုခေ၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာခြင်း၌။ သာရာဂေါ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဒုက္ခေ၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ဆင်းရဲခြင်း၌။ ပဋိဝိရောဓော၊ ဆန့်ကျင်လျက် စိတ်ပျက်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသည်တို့တည်း။ (''ဧဝံ''ဟု ညွှန်ပြီးဖြစ်၍ သုခ, ဒုက္ခတို့နောက်၌ သာရာဂေါ, ပဋိဝိရောဓောတို့ ပါသင့်မည် မထင်။)
အဋ္ဌင်္ဂိကော မုသာဝါဒေါတိ၊ ကား။ ဝိနိဓာယသညန္တိ ဣမိနာ၊ ဝိနိဓာယသညံဟူသော ဤအင်္ဂါနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။ (မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌၊ အာဂတေတိ၊ လာကုန်သော။ သတ္တဟိ၊ ၇ ပါးသောအင်္ဂါတို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဋ္ဌဟိ၊ န်သော။ အင်္ဂေဟိ၊ အင်္ဂါတို့အားဖြင့်။ အဋ္ဌင်္ဂိကော၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော။ (မုသာဝါဒေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။)
အဋ္ဌ ဥပေါသထင်္ဂါနီတိ၊ ကား။
ပါဏံ န ဟညေ န စ ဒိန္နမာဒိယေ၊ပေ၊ဗုဒ္ဓေနဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတန္တိ၊ ပါဏံ န ဟညေ န စ ဒိန္နာမာဒိယေ၊ပေ၊ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာပကာသိတံဟူ၍။
မုသာ၊ မုသားကို။ န ဘာသေ၊ မပြောဆိုရာ။ မဇ္ဇပေါ စ၊ သေရည်အရက်ကို သောက်သူသည်လည်း။ န သိယာ၊ မဖြစ်ရာ။
အဗြဟ္မစရိယာ၊ မမြတ်သောအကျင့်ဟူသော။ မေထုနာ၊ မေထုန်မှ။ ဝိရမေယျ၊ ရှောင်ကြဉ်ရာ၏။
ရတ္တိံ၊ ညဉ့်အခါ၌။ ဝိကာလဘောဇနံ၊ နေလွဲအခါ၌စားခြင်းကို။ န ဘုဉ္ဇေယျ၊ မစားရာ။
မာလံ၊ ပန်းကို။ န ဓာရေ၊ မဆောင်ရာ။ ဂန္ဓံစ၊ နံ့သာလိမ်းကျံမှုကိုလည်း။ န အာစရေ၊ မပြုကျင့်ရာ။
မဉ္စေ၊ အပ်သောညောင်စောင်းအင်းပျဉ်၌သော်လည်းကောင်း။ ဆမာယံ ဝါ၊ အပြေအပြစ်ပြုအပ်သော မြေပေါ်၌သော်လည်းကောင်း။ သန္ထတေ၊ မြက်စသည်တို့ဖြင့် ခင်းအပ်သော အိပ်ရာ၌သော်လည်းကောင်း။ သယေထ၊ အိပ်ရာ၏။ (''ဆမာယံ ဝါ''ဟု ဆိုလိုလျက် ဆန်းကြောင့်''ဆမာယံဝ''ဟု ဆိုထားသည်။) (ဟိ၊ မှန်။ ဧတံ ဥပေါသထံ၊ ဤဥပုသ်ကို။ အဋ္ဌင်္ဂိကံ၊ အင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော ဥပုသ်ဟူ၍။ အာဟု၊ ရှေးသူတော်ကောင်းတို့ ဆိုကြကုန်ပြီ။ (ဣတိ၊ ဤသို့။)
ဒုက္ခန္တဂုနာ၊ ဒုက္ခ၏အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူသော။ ဗုဒ္ဓေန၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ပကာသိတံ၊ ထင်ရှားပြတော်မူအပ်ပြီ။
အဋ္ဌ ဒူတေယျင်္ဂါနီတိ၊ ကား။ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုတို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သောတာ စ၊ မှာလိုက်သောစကားကို နာယူမှတ်သားတတ်သည်လည်းကောင်း။ သာဝေတာ စ၊ သွားရောက်ရာအရပ်၌ ကြားသိစေတတ်သည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အာဒိနာ၊ ဤသို့ အစရှိသော။ နယေန၊ နည်းဖြင့်။ သံဃဘေဒကေ၊ သံဃဘေဒကက္ခန္ဓက၌။ ဝုတ္တာနိ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော။ (ဒူတေယျင်္ဂါနိ၊ တမန်၏အလုပ်ဖြစ်သော အင်္ဂါတို့သည်။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးတို့တည်း။)
တိတ္ထိယဝတ္တာနိ၊ ရှစ်ပါးသော တိတ္ထိယဝတ်တို့ကို။ မဟာခန္ဓကေ၊ မဟာခန္ဓက၌။ (မဟာဝဂ္ဂ, ပဗ္ဗဇ္ဇက္ခန္ဓက၌။) ဝုတ္တာနိ၊ န်ပြီ။
အနတိရိတ္တာ စ၊ ရှစ်ပါးသော အနတိရိတ္တတို့ကိုလည်းကောင်း။ အတိရိတ္တာ စ၊ ရှစ်ပါးသော အတိရိတ္တတို့ကိုလည်းကောင်း။ ပဝါရဏာသိက္ခာပဒေ၊ ပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်၌။ နိဒ္ဒိဋ္ဌာနိ၊ န်ပြီ။
အဋ္ဌန္နံ ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ ဘတ္တဂ္ဂေ၊ ဆွမ်းကို ယူရာ ဆွမ်းစားဇရပ်၌။ ဝုဍ္ဎဘိက္ခုနီနံ၊ သီတင်းကြီးသောရှစ်ပါးသော ဘိက္ခုနီတို့အား။ (ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ နေရာမှ ရှေးရှုထပေးရာ၏။) အာသနမ္ပိ၊ နေရာကိုလည်း။ တာသံယေဝ၊ ထိုသီတင်းကြီးသော ရှစ်ပါးသော ဘိက္ခုနီတို့အားပင်။ ဒါတဗ္ဗံ၊ ပေးရာ၏။
ဥပါသိကာတိ၊ ကား။ ဝိသာခါ၊ ဝိသာခါ ဥပါသိကာမသည်။ (''အဋ္ဌ ဝရာနိယာစတိ၊ ရှစ်ပါးသော ဆုတို့ကို တောင်း၏''၌စပ်။)
အဋ္ဌိနိသံသေ ဝိနယဓရေတိ၊ ကား။ ပဉ္စကေ၊ ၌။ ဝုတ္တေသု၊ ဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ ပဉ္စသု၊ ၅ပါးသောအာနိသင်တို့၌။ (''ပက္ခိပိတွာ''၌စပ်။) တဿာဓေယျော ဥပေါသထော(တဿာဓေယျာ) ပဝါရဏာ(တဿဓေယျံ)။ သံဃကမ္မန္တိ၊ ဟူကုန်သော။ ဣမေ တယော၊ ဤ ၃ပါးသောအာနိသင်တို့ကို။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ အဋ္ဌ၊ ရှစ်ပါးကုန်သော အာနိသင်တို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။
အဋ္ဌ ပရမာနီတိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဝုတ္တပရမာနေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောပရမတို့ကိုပင်။ (ဆက္က၌ ဆိုအပ်ပြီးသော ၁၄ ပါးသော ပရမတို့ကိုပင်။) အဋ္ဌကဝသေန၊ အဋ္ဌက၏အစွမ်းဖြင့်။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။ (အဋ္ဌ၊ န်သော။ ပရမာနိ၊ တို့ကို။) ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ န်၏။ (အဋ္ဌကဝသေန ယောဇေတွာ ဝေဒိတဗ္ဗာနီတိ ပုရိမာနိအဋ္ဌ ဧကံ အဋ္ဌကံ၊ တတော ဧကံ အပနေတွာ သေသေသုပိ ဧကေကံ ပက္ခိပိတွာဧဝမာဒိနာ နယေန အညာနိပိ အဋ္ဌကာနိ ကာတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထော၊-သာရတ္ထ။)
အဋ္ဌသု ဓမ္မေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထောထပေတဗ္ဗာ။ န ပဝါရဏာ ထပေတဗ္ဗာတိ၊ န ပကတတ္တဿ၊ပေ၊ ထပေတဗ္ဗာအစရှိသော။ နယေန၊ နည်းဖြင့်။ သမထက္ခန္ဓကေ၊ ၌။ နိဒ္ဒိဋ္ဌေသု၊ ညွှန်ပြအပ်ပြီးကုန်သော။ အဋ္ဌသု၊ ကုန်သော။ (ဓမ္မေသု၊ တရားတို့၌။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ ဝတ္တိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ရာ၏။)
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော အဋ္ဌကတို့၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသည်သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
အဋ္ဌကဝါရဝဏ္ဏနာ၊ အဋ္ဌကဝါရ၏အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။