1. IdāniM0.234 yathāvuttanāmarūpadhammānaṃ paṭiccasamuppādapaṭṭhānanayavasena paccaye dassetuṃ ‘‘ yesan ’’ tyādi āraddhaṃ .Yesaṃ paccayehi saṅkhatattā saṅkhatānaṃ paccayuppannadhammānaṃ ye paccayadhammā yathā yenākārena paccayā ṭhitiyā , uppattiyā ca upakārakā , taṃ vibhāgaṃ tesaṃ paccayuppannānaṃ , tesaṃV0.206 paccayānaṃ , tassa ca paccayākārassa pabhedaṃ iha imasmiṃ samuccayasaṅgahānantare ṭhāne yathārahaṃ taṃtaṃpaccayuppannadhamme sati taṃtaṃpaccayānaṃ taṃtaṃpaccayabhāvākārānurūpaṃ idāni pavakkhāmīti yojanā .

2. Tattha paccayasāmaggiṃ paṭicca samaṃ gantvā phalānaṃ uppādo etasmāti paṭiccasamuppādo , paccayākāro .Nānappakārāni ṭhānāni paccayā etthātyādinā paṭṭhānaṃ , anantanayasamantapaṭṭhānamahāpakaraṇaṃ , tattha desitanayo paṭṭhānanayo .

3. Tatthāti tesu dvīsu nayesu .Tassa paccayadhammassa bhāvena bhavanasīlassa bhāvo tabbhāvabhāvībhāvo , soyeva ākāramattaṃ , tena upalakkhito tabbhāvabhāvībhāvākāramattopalakkhito .Eteneva tadabhāvābhāvākāramattopalakkhitatāpi atthato dassitā hoti .Anvayabyatirekavasena hi paccayalakkhaṇaṃ dassetabbaṃ .Tenāha bhagavā –‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idamuppajjati .Imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī ’’ ti ( ma . ni .1.404,406; saṃ . ni .2.21; udā .1,2).Paṭicca phalaṃ eti etasmāti paccayo .Tiṭṭhati phalaṃ ettha tadāyattavuttitāyāti ṭhiti , āhacca visesetvā pavattā paccayasaṅkhātā ṭhiti āhaccapaccayaṭṭhiti .Paṭiccasamuppādanayo hi tabbhāvabhāvībhāvākāramattaṃ upādāya pavattattā hetādipaccayaniyamavisesaṃ anapekkhitvāM0.235 avisesatova pavattati , ayaṃ pana hetāditaṃtaṃpaccayānaṃ tassa tassa dhammantarassa taṃtaṃpaccayabhāvasāmatthiyākāravisesaṃ upādāya visesetvā pavattoti āhaccapaccayaṭṭhitimārabbha pavuccatīti .Keci pana ‘‘ āhacca kaṇṭhatāluādīsu paharitvā vuttā ṭhiti āhaccapaccayaṭṭhitī ’’ ti vaṇṇenti .Taṃ pana savanamatteneva tesaṃ avahasitabbavacanataṃ pakāseti .Na hi paṭiccasamuppādanayo , añño vā koci nayo kaṇṭhatāluādīsu anāhacca desetuṃ sakkāti .Vomissetvāti paṭṭhānanayampi paṭiccasamuppādeyeva pakkhipitvā tabbhāvabhāvībhāvena hetādipaccayavasena ca missetvā ācariyā saṅgahakārādayo papañcenti vitthārenti , mayaṃ pana visuṃ visuṃyeva dassayissāmātyadhippāyo .