11. Taṇhāvicaritaniddeso
(1) Ajjhattikassa upādāya
973. Tattha
T0.530 katamāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya ?Asmīti hoti , itthasmīti hoti , evasmīti hoti , aññathāsmīti hoti , bhavissanti hoti , itthaṃ bhavissanti hoti , evaṃ bhavissanti hoti , aññathā bhavissanti hoti , asasmīti hoti , sātasmīti hoti , siyanti hoti , itthaṃ siyanti hoti , evaṃ siyanti hoti , aññathā siyanti hoti , apāhaṃ
P0.393 siyanti hoti , apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti , apāhaṃ evaṃ siyanti hoti , apāhaṃ aññathā siyanti hoti . 974. Kathañca asmīti hoti ?
Kañci dhammaṃ anavakāriṃ [ anavakārī ( sī . ka .)] karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ asmīti chandaṃ paṭilabhati , asmīti mānaṃ paṭilabhati
V0.461 , asmīti diṭṭhiṃ paṭilabhati .Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – itthasmīti vā evasmīti vā aññathāsmīti vā .
(2) Kathañca
M0.407 itthasmīti hoti ?Khattiyosmīti vā , brāhmaṇosmīti vā , vessosmīti vā , suddosmīti vā , gahaṭṭhosmīti vā , pabbajitosmīti vā , devosmīti vā , manussosmīti vā , rūpīsmīti vā , arūpīsmīti vā , saññīsmīti vā , asaññīsmīti vā , nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ itthasmīti hoti .
(3) Kathañca evasmīti hoti ?
Parapuggalaṃ [ paraṃ puggalaṃ ( syā .)] upanidhāya yathā so khattiyo tathāhaṃ khattiyosmīti vā , yathā so brāhmaṇo tathāhaṃ brāhmaṇosmīti vā , yathā so vesso tathāhaṃ vessosmīti vā yathā so suddo tathāhaṃ suddosmīti vā , yathā so gahaṭṭho tathāhaṃ
T0.531 gahaṭṭhosmīti vā , yathā so pabbajito tathāhaṃ pabbajitosmīti vā , yathā so devo tathāhaṃ devosmīti vā , yathā so manusso tathāhaṃ manussosmīti vā , yathā so rūpī tathāhaṃ rūpīsmīti vā , yathā so arūpī tathāhaṃ arūpīsmīti vā , yathā so saññī tathāhaṃ saññīsmīti vā , yathā so asaññī tathāhaṃ asaññīsmīti vā , yathā so nevasaññīnāsaññī tathāhaṃ nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ evasmīti hoti .(4) Kathañca aññathāsmīti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo nāhaṃ tathā khattiyosmīti vā yathā so brāhmaṇo nāhaṃ tathā brāhmaṇosmīti vā , yathā so vesso nāhaṃ tathā vessosmīti vā , yathā so suddo nāhaṃ tathā suddosmīti vā , yathā so gahaṭṭho nāhaṃ tathā gahaṭṭhosmīti vā , yathā so pabbajito nāhaṃ tathā pabbajitosmīti vā , yathā so devo nāhaṃ tathā devosmīti vā , yathā so manusso nāhaṃ tathā manussosmīti
P0.394 vā , yathā so rūpī nāhaṃ tathā rūpīsmīti vā , yathā so arūpī nāhaṃ tathā arūpīsmīti vā , yathā so saññī nāhaṃ tathā saññīsmīti vā , yathā so asaññī nāhaṃ tathā asaññīsmīti vā , yathā so nevasaññīnāsaññī nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ aññathāsmīti hoti .(5) Kathañca
M0.408 bhavissanti hoti ?Kañci dhammaṃ anavakāriṃ karitvā
T0.532 rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ bhavissanti chandaṃ paṭilabhati , bhavissanti mānaṃ paṭilabhatiV0.462 , bhavissanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – itthaṃ bhavissanti vā , evaṃ bhavissanti vā , aññathā bhavissanti vā .
(6) Kathañca itthaṃ bhavissanti hoti ?
Khattiyo bhavissanti vā , brāhmaṇo bhavissanti vā , vesso bhavissanti vā , suddo bhavissanti vā , gahaṭṭho bhavissanti vā , pabbajito bhavissanti vā , devo bhavissanti vā , manusso bhavissanti vā , rūpī bhavissanti vā , arūpī bhavissanti vā , saññī bhavissanti vā , asaññī bhavissanti vā , nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ itthaṃ bhavissanti hoti .
(7) Kathañca evaṃ bhavissanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo tathāhaṃ khattiyo bhavissanti vā , yathā so brāhmaṇo tathāhaṃ brāhmaṇo bhavissanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī tathāhaṃ nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ bhavissanti hoti .
(8) Kathañca aññathā bhavissanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo nāhaṃ tathā khattiyo bhavissanti vā , yathā so brāhmaṇo nāhaṃ tathā brāhmaṇo bhavissanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ aññathā bhavissanti hoti .
(9) Kathañca
T0.533 asasmīti hoti ?Kañci dhammaṃ anavakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ niccosmi dhuvosmi sassatosmi avipariṇāmadhammosmīti – evaṃ asasmīti hoti .
(10) Kathañca
P0.395 sātasmīti hoti ?Kañci dhammaṃ anavakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ ucchijjissāmi vinassissāmi na bhavissāmīti – evaṃ sātasmīti hoti .
(11) Kathañca siyanti hoti ?
Kañci dhammaṃ anavakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ siyanti chandaṃ paṭilabhati , siyanti mānaṃ paṭilabhati
M0.409V0.463 , siyanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – itthaṃ siyanti vā , evaṃ siyanti vā , aññathā siyanti vā .
(12) Kathañca itthaṃ siyanti hoti ?
Khattiyo siyanti vā , brāhmaṇo siyanti vā , vesso siyanti vā , suddo siyanti vā , gahaṭṭho siyanti vā , pabbajito siyanti vā , devo siyanti vā , manusso siyanti vā , rūpī siyanti vā , arūpī siyanti vā , saññī siyanti vā , asaññī siyanti vā , nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ itthaṃ siyanti hoti .
(13) Kathañca evaṃ siyanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo tathāhaṃ khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo tathāhaṃ brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī
T0.534 tathāhaṃ nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ evaṃ siyanti hoti .(14) Kathañca aññathā siyanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo nāhaṃ tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo nāhaṃ tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ aññathā siyanti hoti .
(15) Kathañca apāhaṃ siyanti hoti ?
Kañci dhammaṃ anavakāriṃ karitvā rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ apāhaṃ siyanti chandaṃ paṭilabhati , apāhaṃ siyanti mānaṃ paṭilabhati , apāhaṃ siyanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .
Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – apāhaṃ itthaṃ siyanti vā , apāhaṃ evaṃ siyanti vā , apāhaṃ aññathā siyanti vā .
(16) Kathañca apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti ?
Apāhaṃ khattiyo siyanti vā , apāhaṃ brāhmaṇo siyanti vā , apāhaṃ vesso siyanti vā , apāhaṃ suddo siyanti vā , apāhaṃ gahaṭṭho siyanti vā , apāhaṃ pabbajito siyanti
P0.396 vā , apāhaṃ devo siyanti vā , apāhaṃ manusso siyanti vā , apāhaṃ rūpī siyanti vā , apāhaṃ arūpī siyanti vā , apāhaṃ saññīV0.464 siyanti vā , apāhaṃ asaññī siyantiM0.410 vā , apāhaṃ nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti .(17) Kathañca apāhaṃ evaṃ siyanti hoti ?Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo apāhaṃ tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo
T0.535 apāhaṃ tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī apāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ apāhaṃ evaṃ siyanti hoti .(18) Kathañca apāhaṃ aññathā siyanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo apāhaṃ na tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo apāhaṃ na tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī apāhaṃ na tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ apāhaṃ aññathā siyanti hoti .
Imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya .
(2) Bāhirassa upādāya
975. Tattha katamāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya ?
Iminā asmīti hoti , iminā itthasmīti hoti , iminā evasmīti hoti , iminā aññathāsmīti hoti , iminā bhavissanti hoti , iminā itthaṃ bhavissanti hoti , iminā evaṃ bhavissanti hoti , iminā aññathā bhavissanti hoti , iminā asasmīti hoti , iminā sātasmīti hoti , iminā siyanti hoti , iminā itthaṃ siyanti hoti , iminā evaṃ siyanti hoti , iminā aññathā siyanti hoti , iminā apāhaṃ siyanti hoti , iminā apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti , iminā apāhaṃ evaṃ siyanti hoti , iminā apāhaṃ aññathā siyanti hoti .
976.(1) Kathañca
V0.465 iminā asmīti hoti ?Kañci
P0.397 dhammaṃ avakāriṃ karitvā rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā asmīti chandaṃ paṭilabhatiT0.536 , iminā asmīti mānaṃ paṭilabhati , iminā asmīti diṭṭhiṃ paṭilabhati .Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – iminā itthasmīti vā , iminā evasmīti vā , iminā aññathāsmīti vā .
(2) Kathañca
M0.411 iminā itthasmīti hoti ?Iminā khattiyosmīti vā , iminā brāhmaṇosmīti vā , iminā vessosmīti vā , iminā suddosmīti vā , iminā gahaṭṭhosmīti vā , iminā pabbajitosmīti vā , iminā devosmīti vā , iminā manussosmīti vā , iminā rūpīsmīti vā , iminā arūpīsmīti vā , iminā saññīsmīti vā , iminā asaññīsmīti vā , iminā nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ iminā itthasmīti hoti .
(3) Kathañca iminā evasmīti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā tathāhaṃ khattiyosmīti vā , yathā so brāhmaṇo iminā tathāhaṃ brāhmaṇosmīti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā tathāhaṃ nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ iminā evasmīti hoti .
(4) Kathañca iminā aññathāsmīti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā nāhaṃ tathā khattiyosmīti vā , yathā so brāhmaṇo iminā nāhaṃ tathā brāhmaṇosmīti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññīsmīti vā – evaṃ iminā aññathāsmīti hoti .
(5) Kathañca
T0.537 iminā bhavissanti hoti ?Kañci dhammaṃ avakāriṃ karitvā rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā bhavissanti chandaṃ paṭilabhati , iminā bhavissanti mānaṃ paṭilabhati , iminā bhavissanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .
Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – iminā itthaṃ bhavissanti vā , iminā evaṃ bhavissanti vā , iminā aññathā bhavissanti vā .
(6) Kathañca
V0.466 iminā itthaṃ bhavissanti hoti ?Iminā khattiyo bhavissanti vā … pe …
P0.398 iminā arūpī bhavissanti vā , iminā saññī bhavissanti vā , iminā asaññī bhavissanti vā , iminā nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ iminā itthaṃ bhavissanti hoti .(7) Kathañca iminā evaṃ bhavissanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā tathāhaṃ khattiyo bhavissanti vā , yathā so
M0.412 brāhmaṇo iminā tathāhaṃ brāhmaṇo bhavissanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā tathāhaṃ nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ iminā evaṃ bhavissanti hoti .(8) Kathañca iminā aññathā bhavissanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya
T0.538 yathā so khattiyo iminā nāhaṃ tathā khattiyo bhavissanti vā , yathā so brāhmaṇo iminā nāhaṃ tathā brāhmaṇo bhavissanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī bhavissanti vā – evaṃ iminā aññathā bhavissanti hoti .(9) Kathañca iminā asasmīti hoti ?
Kañci dhammaṃ avakāriṃ [ avakārī ( sī .)] karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā niccosmi dhuvosmi sassatosmi avipariṇāmadhammosmīti – evaṃ iminā asasmīti hoti .
(10) Kathañca iminā sātasmīti hoti ?
Kañci dhammaṃ avakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā ucchijjissāmi vinassissāmi na bhavissāmīti – evaṃ iminā sātasmīti hoti .
(11) Kathañca iminā siyanti hoti ?
Kañci dhammaṃ avakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā siyanti chandaṃ paṭilabhati , iminā siyanti mānaṃ paṭilabhati , iminā siyanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .
Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – iminā itthaṃ siyanti vā , iminā evaṃ siyanti vā , iminā aññathā siyanti vā .
(12) Kathañca
V0.467 iminā itthaṃ siyanti hoti ?Iminā khattiyo siyanti vā , iminā brāhmaṇo siyanti vā , iminā vesso siyanti vā , iminā suddo siyanti vā , iminā gahaṭṭho siyanti vā , iminā pabbajito siyanti vā , iminā devo siyanti vā , iminā manusso siyanti vā , iminā rūpī siyanti vā , iminā arūpī siyanti vā , iminā
T0.539 saññīP0.399 siyanti vā , iminā asaññī siyanti vā , iminā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā itthaṃ siyanti hoti .(13) Kathañca
M0.413 iminā evaṃ siyanti hoti ?Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā tathāhaṃ khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo iminā tathāhaṃ brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā tathāhaṃ nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā evaṃ siyanti hoti .
(14) Kathañca iminā aññathā siyanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā nāhaṃ tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo iminā nāhaṃ tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā nāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā aññathā siyanti hoti .
(15) Kathañca iminā apāhaṃ siyanti hoti ?
Kañci dhammaṃ avakāriṃ karitvā rūpaṃ … pe … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ iminā apāhaṃ siyanti chandaṃ paṭilabhati , iminā apāhaṃ siyanti mānaṃ paṭilabhati , iminā apāhaṃ siyanti diṭṭhiṃ paṭilabhati .
Tasmiṃ sati imāni papañcitāni honti – iminā apāhaṃ itthaṃ siyanti vā , iminā apāhaṃ evaṃ siyanti vā , iminā apāhaṃ aññathā siyanti vā .
(16) Kathañca iminā apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti ?
Iminā apāhaṃ khattiyo siyanti vā , iminā
T0.540 apāhaṃ brāhmaṇo siyanti vā , iminā apāhaṃ vesso siyanti vā , iminā apāhaṃ suddo siyanti vā , iminā apāhaṃ gahaṭṭho siyanti vā , iminā apāhaṃ pabbajito siyanti vā , iminā apāhaṃ devo siyanti vā , iminā apāhaṃ manusso siyanti vā , iminā apāhaṃ rūpī siyanti vā , iminā apāhaṃ arūpī siyanti vā , iminā apāhaṃ saññīV0.468 siyanti vā , iminā apāhaṃ asaññī siyanti vā , iminā apāhaṃ nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā apāhaṃ itthaṃ siyanti hoti .(17) Kathañca iminā apāhaṃ evaṃ siyanti hoti ?
Parapuggalaṃ upanidhāya yathā so khattiyo iminā apāhaṃ tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo iminā apāhaṃ tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā apāhaṃ tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā apāhaṃ evaṃ siyanti hoti .
(18) Kathañca
M0.414 iminā apāhaṃ aññathā siyanti hoti ?Parapuggalaṃ
P0.400 upanidhāya yathā so khattiyo iminā apāhaṃ na tathā khattiyo siyanti vā , yathā so brāhmaṇo iminā apāhaṃ na tathā brāhmaṇo siyanti vā … pe … yathā so nevasaññīnāsaññī iminā apāhaṃ na tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā – evaṃ iminā apāhaṃ aññathā siyanti hoti .Imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya .
Iti imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya , imāni
T0.541 aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya , tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā chattiṃsa taṇhāvicaritāni honti .Iti evarūpāni atītāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni , anāgatāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni , paccuppannāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni , tadekajjhaṃ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā aṭṭhataṇhāvicaritasataṃ hoti .
977. Tattha katamāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni brahmajāle veyyākaraṇe vuttāni bhagavatā ?
Cattāro sassatavādā , cattāro ekaccasassatikā , cattāro antānantikā , cattāro amarāvikkhepikā , dve adhiccasamuppannikā , soḷasa saññīvādā , aṭṭha asaññīvādā , aṭṭha nevasaññīnāsaññīvādā , satta ucchedavādā , pañca diṭṭhadhammanibbānavādā – imāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni brahmajāle veyyākaraṇe vuttāni bhagavatāti .
Khuddakavatthuvibhaṅgo niṭṭhito .