Theragāthāpāḷi

කතුවරයා	_System_commentary_
ප්‍රකාශකයා	Administrator
භාෂාව	English

‘‘ Channā me kuṭikā sukhā nivātā , vassa deva yathāsukhaṃ ;Cittaṃ me susamāhitaṃ vimuttaṃ , ātāpī viharāmi vassa devā ’’ ti .–Gāthamāha .TatthaM1.29 channa -saddo tāva ‘‘ channā sā kumārikā imassa kumārakassa ’’( pārā .296)‘‘ nacchannaṃ nappatirūpan ’’ ti

Nidānagāthā

0%
1. Ekakanipāto

67%

‘‘ Channā me kuṭikā sukhā nivātā , vassa deva yathāsukhaṃ ;Cittaṃ me susamāhitaṃ vimuttaṃ , ātāpī viharāmi vassa devā ’’ ti .–Gāthamāha .TatthaM1.29 channa -saddo tāva ‘‘ channā sā kumārikā imassa kumārakassa ’’( pārā .296)‘‘ nacchannaṃ nappatirūpan ’’ ti
Dukanipāto Paṭhamavaggo Uttarattheragāthāvaṇṇanā DukanipāteM1.304V1.260P2.1 natthi koci bhavo niccotiādikā āyasmato uttarattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto sumedhassa

80%

‘‘ Natthi koci bhavo nicco , saṅkhārā vāpi sassatā ;Uppajjanti ca te khandhā , cavanti aparāparaṃ .‘‘ Etamādīnavaṃ ñatvā , bhavenamhi anatthiko ;Nissaṭo sabbakāmehi , patto me āsavakkhayo ’’ ti .–Imaṃ gāthādvayaṃ abhāsi .TatthaM1.309P2.3 natthi koci bhavo
Tikanipāto

84%

AṅgaṇikabhāradvājattheragāthāvaṇṇanāTikanipāteM1.434V1.369 ayoni suddhimanvesan ti āyasmato aṅgaṇikabhāradvājattherassa gāthā .Kā uppatti ?Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito ekatiṃse kappe sikhiss
4. Catukanipāto

6%

‘‘ AlaṅkatāV2.3 suvasanā , mālinī candanussadā ;Majjhe mahāpathe nārī , tūriye naccati naṭṭakī .‘‘ Piṇḍikāya paviṭṭhohaṃ , gacchanto naṃ udikkhisaṃ ;Alaṅkataṃ suvasanaṃ , maccupāsaṃva oḍḍitaṃ .‘‘ Tato me manasīkāro , yoniso udapajjatha ;Ādīnavo pāturahu ,
5. Pañcakanipāto

19%

‘‘ Yañhi eke jigucchanti , mataṃ disvāna pāpakaṃ ;Kāmarāgo pāturahu , andhova savatī ahuṃ .‘‘ Oraṃ odanapākamhā , tamhā ṭhānā apakkamiṃ ;Satimā sampajānohaṃ , ekamantaṃ upāvisiṃ .‘‘ Tato me manasīkāro , yoniso udapajjatha ;Ādīnavo pāturahu , nibbidā samat
6. Chakkanipāto

11%

‘‘ DisvānaV2.72 pāṭihīrāni , gotamassa yasassino ;Na tāvāhaṃ paṇipatiṃ , issāmānena vañcito .‘‘ Mama saṅkappamaññāya , codesi narasārathi ;Tato me āsi saṃvego , abbhuto lomahaṃsano .‘‘ PubbeP2.161 jaṭilabhūtassa , yā me siddhi parittikā ;Tāhaṃ tadā nirāka
7. Sattakanipāto

10%

‘‘ PādukāM2.124V2.107 oruhitvāna , purato pañjalīkatā ;Sā maṃ saṇhena mudunā , mhitapubbaṃ abhāsatha .‘‘‘ Yuvāsi tvaṃ pabbajito , tiṭṭhāhi mama sāsane ;Bhuñja mānusake kāme , ahaṃ vittaṃ dadāmi te ;Saccaṃ te paṭijānāmi , aggiṃ vā te harāmahaṃ .‘‘‘ Yadā ji
8. Aṭṭhakanipāto

35%

‘‘ Kammaṃ bahukaṃ na kāraye , parivajjeyya janaṃ na uyyame ;So ussukko rasānugiddho , atthaṃ riñcati yo sukhādhivāho .‘‘ Na parassupanidhāya , kammaṃ maccassa pāpakaṃ ;Attanā taṃ na seveyya , kammabandhū hi mātiyā .‘‘ Na pare vacanā coro , na pare vacanā
9. Navakanipāto

0%

‘‘ Yadā dukkhaṃ jarāmaraṇanti paṇḍito , aviddasū yattha sitā puthujjanā ;Dukkhaṃ pariññāya satova jhāyati , tato ratiṃ paramataraṃ na vindati .‘‘ Yadā dukkhassāvahaniṃ visattikaṃ , papañcasaṅghātadukhādhivāhiniṃ ;Taṇhaṃ pahantvāna satova jhāyati , tato ra
10. Dasakanipāto

13%

‘‘ Aṅgārino dāni dumā bhadante , phalesino chadanaṃ vippahāya ;Te accimantova pabhāsayanti , samayo mahāvīra bhāgīrasānaṃ .‘‘ DumāniM2.168 phullāni manoramāni , samantato sabbadisā pavanti ;Pattaṃ pahāya phalamāsasānā , kālo ito pakkamanāya vīra .‘‘ Nevāt
11. Ekādasanipāto

15%

‘‘ Kiṃ tavattho vane tāta , ujjuhānova pāvuse ;Verambhā ramaṇīyā te , paviveko hi jhāyinan ’’ ti .–Paṭhamaṃ gāthamāha .Taṃ sutvā thero –‘‘ Yathā abbhāni verambho , vāto nudati pāvuse ;Saññā me abhikiranti , vivekapaṭisaññutā .‘‘ Apaṇḍaro aṇḍasambhavo , sī
12. Dvādasakanipāto

15%

‘‘ Sīlamevidha sikkhetha , asmiṃ loke susikkhitaṃ .Sīlañhi sabbasampattiṃ , upanāmeti sevitaṃ .‘‘ Sīlavā hi bahū mitte , saññamenādhigacchati ;Dussīlo pana mittehi , dhaṃsate pāpamācaraṃ .‘‘ Avaṇṇañca akittiñca , dussīlo labhate naro ;Vaṇṇaṃ kittiṃ pasaṃs
13. Terasanipāto

24%

‘‘ Yāhu raṭṭhe samukkaṭṭho , rañño aṅgassa paddhagū ;Svājja dhammesu ukkaṭṭho , soṇo dukkhassa pāragū .‘‘ Pañca chinde pañca jahe , pañca cuttari bhāvaye ;Pañcasaṅgātigo bhikkhu , oghatiṇṇoti vuccati .‘‘ Unnaḷassa pamattassa , bāhirāsassa bhikkhuno ;Sīlaṃ
14. Cuddasakanipāto

20%

‘‘ Yadā ahaṃ pabbajito , agārasmānagāriyaṃ ;Nābhijānāmi saṅkappaṃ , anariyaṃ dosasaṃhitaṃ .‘‘‘ Ime haññantu vajjhantu , dukkhaṃ pappontu pāṇino ’;Saṅkappaṃ nābhijānāmi , imasmiṃ dīghamantare .‘‘ MettañcaM2.240V2.203 abhijānāmi , appamāṇaṃ subhāvitaṃ ;Anup
15. Soḷasakanipāto

11%

‘‘ Esa bhiyyo pasīdāmi , sutvā dhammaṃ mahārasaṃ ;Virāgo desito dhammo , anupādāya sabbaso ’’ ti .– paṭhamaṃ gāthamāha ;Tattha esa bhiyyo pasīdāmi , sutvā dhammaṃ mahārasan ti yadipi anekavāraṃ satthu santike dhammaṃ sutvā tattha abhippasanno .Idāni pana
16. Vīsatinipāto

20%

‘‘ Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ , anapekkhassa gāmaṇi ;Atikkantā bhayā sabbe , khīṇasaṃyojanassa ve .‘‘ Khīṇāya bhavanettiyā , diṭṭhe dhamme yathātathe ;Na bhayaṃ maraṇe hoti , bhāranikkhepane yathā .‘‘ Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me , maggo cāpi subhāvito ;Maraṇe
17. Tiṃsanipāto

11%

‘‘ Suṇohi vacanaṃ mayhaṃ , isi paṇḍarasavhaya ;Sakkaccaṃ upadhārehi , ācikkhissāmyanāgatan ’’ ti .– gāthamāha ;Tassattho – bho paṇḍaranāma isi , yaṃ tvaṃ maṃ pucchasi , taṃ te anāgataṃ ācikkhissāmi , ācikkhato pana mama vacanaṃ suṇāhi anāgatatthadīpanato
18. Cattālīsanipāto

16%

‘‘ Na gaṇena purakkhato care , vimano hoti samādhi dullabho ;Nānājanasaṅgaho dukho , iti disvāna gaṇaṃ na rocaye .‘‘ NaV2.379 kulāni upabbaje muni , vimano hoti samādhi dullabho ;So ussukko rasānugiddho , atthaṃ riñcati yo sukhāvaho .‘‘ PaṅkotiP3.136 hi n
19. Paññāsanipāto

3%

‘‘ Kadā nuhaṃ pabbatakandarāsu , ekākiyo addutiyo vihassaṃ ;Aniccato sabbabhavaṃ vipassaṃ , taṃ me idaṃ taṃ nu kadā bhavissati .‘‘ KadāP3.145 nuhaṃ bhinnapaṭandharo muni , kāsāvavattho amamo nirāso ;Rāgañca dosañca tatheva mohaṃ , hantvā sukhī pavanagato
20. Saṭṭhinipāto

15%

‘‘ ĀraññikāV2.407 piṇḍapātikā , uñchāpattāgate ratā ;Dālemu maccuno senaṃ , ajjhattaṃ susamāhitā .‘‘ ĀraññikāP3.163 piṇḍapātikā , uñchāpattāgate ratā ;Dhunāma maccuno senaṃ , naḷāgāraṃva kuñjaro .‘‘ Rukkhamūlikā sātatikā , uñchāpattāgate ratā ;Dālemu macc
21. Mahānipāto

17%

‘‘ NikkhantaṃM2.514 vata maṃ santaṃ , agārasmānagāriyaṃ ;Vitakkā upadhāvanti , pagabbhā kaṇhato ime .‘‘ Uggaputtā mahissāsā , sikkhitā daḷhadhammino ;Samantā parikireyyuṃ , sahassaṃ apalāyinaṃ .‘‘ Sacepi ettakā bhiyyo , āgamissanti itthiyo ;Neva maṃ byādh

භාෂාව	English
වර්ගය	label.commentary