3. Sattāvāsavaggo
1. Tiṭhānasuttaṃ
21.‘‘ Tīhi
M3.198V3.207 , bhikkhave , ṭhānehi uttarakurukā manussā deve ca tāvatiṃse adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse .Katamehi tīhi ?
Amamā , apariggahā , niyatāyukā , visesaguṇā [ visesabhuno ( sī . syā . pī .)]– imehi kho , bhikkhave , tīhi ṭhānehi uttarakurukā
T4.409 manussā deve ca tāvatiṃse adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse .‘‘ Tīhi , bhikkhave , ṭhānehi devā tāvatiṃsā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse .
Katamehi tīhi ?
Dibbena āyunā , dibbena vaṇṇena , dibbena sukhena – imehi kho , bhikkhave , tīhi ṭhānehi devā tāvatiṃsā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse .
[ kathā .271]‘‘ Tīhi , bhikkhave , ṭhānehi jambudīpakā manussā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṃse .
Katamehi tīhi ?
Sūrā , satimanto , idha brahmacariyavāso – imehi kho , bhikkhave , tīhi ṭhānehi jambudīpakā manussā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṃse ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Assakhaḷuṅkasuttaṃ
22.[ a . ni .3.141]‘‘ Tayo
P4.397 ca , bhikkhave , assakhaḷuṅke desessāmi tayo ca purisakhaḷuṅke tayo ca assaparasse [ assasadasse ( sī . syā . pī .) a . ni .3.142] tayo ca purisaparasse [ purisasadasse ( sī . syā . pī .)] tayo ca bhadde assājānīye tayo ca bhadde purisājānīye .Taṃ suṇātha .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , tayo assakhaḷuṅkā ?
Idha , bhikkhave , ekacco assakhaḷuṅko javasampanno
V3.208 hoti , na vaṇṇasampanno , na ārohapariṇāhasampanno .Idha pana , bhikkhave , ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca , na ārohapariṇāhasampanno .
Idha pana , bhikkhave , ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime kho , bhikkhave , tayo assakhaḷuṅkā .
‘‘ Katame
T4.410M3.199 ca , bhikkhave , tayo purisakhaḷuṅkā ?Idha , bhikkhave , ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno hoti , na vaṇṇasampanno , na ārohapariṇāhasampanno .
Idha pana , bhikkhave , ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca , na ārohapariṇāhasampanno .
Idha pana , bhikkhave , ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno hoti , na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Idamassa
P4.398 javasmiṃ vadāmi .Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti [ saṃsāreti ( ka .) a . niā .1.3.141], no vissajjeti .
Idamassa na vaṇṇasmiṃ vadāmi .
Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi .
Evaṃ kho , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno hoti , na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca , na ārohapariṇāhasampanno ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Idamassa javasmiṃ vadāmi .
Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ
T4.411 puṭṭho vissajjeti , no saṃsādeti .Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi .
Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi .
Evaṃ kho , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca , na ārohapariṇāhasampanno .
‘‘ Kathañca
V3.209 , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca ?Idha , bhikkhave , bhikkhu ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Idamassa javasmiṃ vadāmi .
Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti , no saṃsādeti .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi .
Lābhī
P4.399 kho panaM3.200 hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi .
Evaṃ kho , bhikkhave , purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime kho , bhikkhave , tayo purisakhaḷuṅkā .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , tayo assaparassā ?
Idha , bhikkhave , ekacco assaparasso … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime kho , bhikkhave , tayo assaparassā .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , tayo purisaparassā ?
Idha , bhikkhave , ekacco purisaparasso … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
‘‘ Kathañca
T4.412 , bhikkhave , purisaparasso … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca ?Idha , bhikkhave , bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti , tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
Idamassa javasmiṃ vadāmi .
Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti , no saṃsādeti .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi .
Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi .
Evaṃ kho , bhikkhave , purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime kho , bhikkhave , tayo purisaparassā .
‘‘ Katame ca , bhikkhave , tayo bhaddā assājānīyā ?
Idha , bhikkhave , ekacco bhaddo assājānīyo … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime
P4.400 kho , bhikkhave , tayo bhaddā assājānīyā .‘‘ Katame
V3.210 ca , bhikkhave , tayo bhaddā purisājānīyā ?Idha , bhikkhave , ekacco bhaddo purisājānīyo … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhaddo purisājānīyo … pe … javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva
T4.413 dhamme sayaṃ abhiññāM3.201 sacchikatvā upasampajja viharati .Idamassa javasmiṃ vadāmi .
Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti , no saṃsādeti .
Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi .
Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhaddo purisājānīyo javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca .
Ime kho , bhikkhave , tayo bhaddā purisājānīyā ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Taṇhāmūlakasuttaṃ
23.[ dī . ni .2.103]‘‘ Nava , bhikkhave , taṇhāmūlake dhamme desessāmi , taṃ suṇātha .
Katame ca , bhikkhave , nava taṇhāmūlakā dhammā ?
Taṇhaṃ paṭicca pariyesanā , pariyesanaṃ paṭicca lābho , lābhaṃ paṭicca vinicchayo , vinicchayaṃ paṭicca chandarāgo , chandarāgaṃ paṭicca ajjhosānaṃ , ajjhosānaṃ paṭicca pariggaho , pariggahaṃ paṭicca macchariyaṃ , macchariyaṃ paṭicca ārakkho , ārakkhādhikaraṇaṃ daṇḍādānaṃ satthādānaṃ
P4.401 kalahaviggahavivādatuvaṃtuvaṃpesuññamusāvādā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti .Ime kho , bhikkhave , nava taṇhāmūlakā dhammā ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Sattāvāsasuttaṃ
24.[ dī . ni .3.341]‘‘ Navayime , bhikkhave , sattāvāsā .
Katame nava ?
Santi , bhikkhave , sattā nānattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi manussā , ekacce ca devā , ekacce ca vinipātikā .
Ayaṃ paṭhamo sattāvāso .
‘‘ Santi
V3.211 , bhikkhave , sattā nānattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā .Ayaṃ dutiyo sattāvāso .
‘‘ Santi
T4.414 , bhikkhave , sattā ekattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi devā ābhassarā .Ayaṃ tatiyo sattāvāso .
‘‘ Santi , bhikkhave , sattā ekattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā subhakiṇhā .
Ayaṃ catuttho sattāvāso .
‘‘ Santi , bhikkhave , sattā asaññino appaṭisaṃvedino , seyyathāpi devā asaññasattā .
Ayaṃ pañcamo sattāvāso .
‘‘ Santi
M3.202 , bhikkhave , sattā sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanūpagā .Ayaṃ chaṭṭho sattāvāso .
‘‘ Santi , bhikkhave , sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanūpagā .
Ayaṃ sattamo sattāvāso .
‘‘ Santi , bhikkhave , sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanūpagā .
Ayaṃ aṭṭhamo sattāvāso .
‘‘ Santi , bhikkhave , sattā sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanūpagā .
Ayaṃ navamo sattāvāso .
Ime kho , bhikkhave , nava sattāvāsā ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Paññāsuttaṃ
25.‘‘ Yato
V3.212P4.402 kho , bhikkhave , bhikkhuno paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti , tassetaṃ , bhikkhave , bhikkhuno kallaṃ vacanāya –‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
‘‘ Kathañca
T4.415 , bhikkhave , bhikkhuno paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ?‘ Vītarāgaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ vītadosaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ vītamohaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asarāgadhammaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asadosadhammaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asamohadhammaṃ me cittan ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ anāvattidhammaṃ me cittaṃ kāmabhavāyā ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ anāvattidhammaṃ me cittaṃ rūpabhavāyā ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ anāvattidhammaṃ me cittaṃ arūpabhavāyā ’ ti paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti .
Yato kho , bhikkhave , bhikkhuno paññāya cittaṃ suparicitaṃ hoti , tassetaṃ , bhikkhave , bhikkhuno kallaṃ vacanāya –
‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Silāyūpasuttaṃ
26. Ekaṃ
M3.203 samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca candikāputto rājagahe viharanti veḷuvane kalandakanivāpe .Tatra kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi ()[( āvuso … pe … etadavoca )( sī .)]–
‘‘ devadatto , āvuso , bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya
P4.403 –‘ khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Evaṃ vutte āyasmā sāriputto āyasmantaṃ candikāputtaṃ etadavoca –
‘‘ na kho , āvuso candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti
T4.416 –‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ
V3.213 brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .Evañca kho , āvuso , candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Dutiyampi kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi –
‘‘ devadatto , āvuso , bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Dutiyampi kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ candikāputtaṃ etadavoca –
‘‘ na kho , āvuso candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .
Evañca kho , āvuso candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Tatiyampi
T4.417M3.204 kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi –‘‘ devadatto , āvuso , bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
Tatiyampi kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ candikāputtaṃ etadavoca –
‘‘ na kho , āvuso candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ evaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā citaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’ ti .
Evañca kho , āvuso candikāputta , devadatto bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti –
‘ yato kho , āvuso , bhikkhuno cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti , tassetaṃ bhikkhuno kallaṃ veyyākaraṇāya – khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī ’’’ ti .
‘‘ Kathañca , āvuso , bhikkhuno cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ?
‘ Vītarāgaṃ
P4.404 me cittan ’ tiV3.214 cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;‘ vītadosaṃ me cittan ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ vītamohaṃ me cittan ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asarāgadhammaṃ me cittan ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asadosadhammaṃ me cittan ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ asamohadhammaṃ me cittan ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ anāvattidhammaṃ me
T4.418 cittaṃ kāmabhavāyā ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;‘ anāvattidhammaṃ me cittaṃ rūpabhavāyā ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti ;
‘ anāvattidhammaṃ me cittaṃ arūpabhavāyā ’ ti cetasā cittaṃ suparicitaṃ hoti .
Evaṃ sammā vimuttacittassa kho , āvuso , bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṃ āgacchanti , nevassa cittaṃ pariyādiyanti ;
amissīkatamevassa cittaṃ hoti ṭhitaṃ āneñjappattaṃ , vayaṃ cassānupassati .
‘‘ Seyyathāpi , āvuso , silāyūpo soḷasakukkuko .
Tassassu aṭṭha kukkū heṭṭhā nemaṅgamā , aṭṭha kukkū upari nemassa .
Atha puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi , neva naṃ saṅkampeyya
P4.405 na sampavedheyya ;atha pacchimāya … atha uttarāya … atha dakkhiṇāya cepi disāya
M3.205 āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi , neva naṃ saṅkampeyya na sampavedheyya .Taṃ kissa hetu ?
Gambhīrattā , āvuso , nemassa , sunikhātattā silāyūpassa .
Evamevaṃ kho , āvuso , sammā vimuttacittassa bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṃ āgacchanti , nevassa cittaṃ pariyādiyanti ;
amissīkatamevassa cittaṃ hoti ṭhitaṃ āneñjappattaṃ , vayaṃ cassānupassati .
‘‘ Bhusā cepi sotaviññeyyā saddā … ghānaviññeyyā gandhā … jivhāviññeyyā rasā … kāyaviññeyyā
T4.419 phoṭṭhabbā … manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṃ āgacchanti , nevassa cittaṃ pariyādiyanti ;amissīkatamevassa cittaṃ hoti ṭhitaṃ āneñjappattaṃ , vayaṃ cassānupassatī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Paṭhamaverasuttaṃ
27.[ a . ni .9.92; saṃ . ni .5.1024] Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ
V3.215 abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ Yato kho , gahapati , ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti , catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti , so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –
‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto , sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’’ ti .
‘‘ Katamāni
P4.406 pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti ?Yaṃ , gahapati , pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti , pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti .
Pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti .
‘‘ Yaṃ , gahapati , adinnādāyī … pe … kāmesumicchācārī … musāvādī … surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , cetasikampi
T4.420 dukkhaṃ domanassaṃM3.206 paṭisaṃvedeti , surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti .Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti .
Imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti .
‘‘ Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti ?
Idha , gahapati , ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’’’ ti .
Dhamme
V3.216 aveccappasādena samannāgato hoti –‘ svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī ’ ti .
Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno
P4.407 bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ;yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’ ti .
Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi .
Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti .
‘‘ Yato
T4.421 kho , gahapati , ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti , imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti , so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto ;
sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Dutiyaverasuttaṃ
28.[ saṃ . ni .5.1025]‘‘ Yato
M3.207 kho , bhikkhave , ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti , catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti , so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto ;
sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’’ ti .
‘‘ Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti ?
Yaṃ , bhikkhave , pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , cetasikampi
V3.217 dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti , pāṇātipātā paṭivirato … pe … evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti .‘‘ Yaṃ , bhikkhave , adinnādāyī … pe … surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti , surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati , na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti .
Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
T4.422 paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti .Imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti .
‘‘ Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti ?
Idha , bhikkhave , ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ itipi so bhagavā … pe … satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’ ti .
Dhamme … pe … saṅghe … ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi .
Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti .
‘‘ Yato
P4.408 kho , bhikkhave , ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti , imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti , so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto
M3.208 ;sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Āghātavatthusuttaṃ
29.[ vibha .960; dī . ni .3.340; a . ni .10.79]‘‘ Navayimāni , bhikkhave , āghātavatthūni .
Katamāni nava ?
‘ Anatthaṃ me acarī ’ ti āghātaṃ bandhati ;
‘ anatthaṃ me caratī ’ ti āghātaṃ bandhati ;
‘ anatthaṃ me carissatī ’ ti āghātaṃ bandhati ;
‘ piyassa me manāpassa anatthaṃ acarī ’ ti … pe …‘ anatthaṃ caratī ’ ti … pe …‘ anatthaṃ carissatī ’ ti āghātaṃ bandhati ;
‘ appiyassa me
T4.423 amanāpassa atthaṃ acarī ’ tiV3.218 … pe …‘ atthaṃ caratī ’ ti … pe …‘ atthaṃ carissatī ’ ti āghātaṃ bandhati .Imāni kho , bhikkhave , nava āghātavatthūnī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Āghātapaṭivinayasuttaṃ
30.[ dī . ni .3.340,359]‘‘ Navayime , bhikkhave , āghātapaṭivinayā .
Katame nava ?
‘ Anatthaṃ me acari [ acarīti ( syā .), evaṃ ‘‘ carati , carissati ’’ padesupi ], taṃ kutettha labbhā ’ ti āghātaṃ paṭivineti ;
‘ anatthaṃ me carati , taṃ kutettha labbhā ’ ti āghātaṃ paṭivineti ;
‘ anatthaṃ me carissati , taṃ kutettha labbhā ’ ti āghātaṃ paṭivineti ;
piyassa me manāpassa anatthaṃ acari … pe … anatthaṃ carati … pe …‘ anatthaṃ
P4.409 carissati , taṃ kutettha labbhā ’ ti āghātaṃ paṭivineti ;appiyassa me amanāpassa atthaṃ acari … pe … atthaṃ carati … pe …‘ atthaṃ carissati , taṃ kutettha labbhā ’ ti āghātaṃ paṭivineti .
Ime kho , bhikkhave , nava āghātapaṭivinayā ’’ ti .
Dasamaṃ .
11. Anupubbanirodhasuttaṃ
31.‘‘ Navayime , bhikkhave , anupubbanirodhā .
Katame nava ?
Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa kāmasaññā [ āmissasaññā ( syā .)] niruddhā hoti ;
dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā honti ;
tatiyaṃ jhānaṃ samāpannassa pīti niruddhā hoti ;
catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā niruddhā honti ;
ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti ;
viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti ;
ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa
M3.209 viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hotiT4.424 ;nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti ;
saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā honti .
Ime kho , bhikkhave , nava anupubbanirodhā ’’ ti [ dī . ni .3.344,349].
Ekādasamaṃ .
Sattāvāsavaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Tiṭhānaṃ khaḷuṅko taṇhā , sattapaññā silāyupo ;
Dve verā dve āghātāni , anupubbanirodhena cāti .