4. Devatāvaggo
1. Sekhasuttaṃ
31.‘‘ Chayime
V2.46 , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .Katame cha ?
Kammārāmatā
P3.330 , bhassārāmatā , niddārāmatā , saṅgaṇikārāmatā , indriyesu aguttadvāratā , bhojane amattaññutā – ime kho , bhikkhave , cha dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti .‘‘ Chayime , bhikkhave , dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame cha ?
Na kammārāmatā , na bhassārāmatā , na niddārāmatā , na saṅgaṇikārāmatā , indriyesu guttadvāratā , bhojane mattaññutā – ime kho
T3.369 , bhikkhave , cha dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .Paṭhamaṃ .
2. Paṭhamaaparihānasuttaṃ
32. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Chayime , bhante , dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame cha ?
Satthugāravatā , dhammagāravatā , saṅghagāravatā , sikkhāgāravatā , appamādagāravatā , paṭisanthāragāravatā [ paṭisandhāragāravatā ( ka .)]– ime kho , bhante , cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’’ ti .
Idamavoca sā devatā .
Samanuñño satthā ahosi .
Atha kho sā devatā ‘‘ samanuñño me satthā ’’ ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi .
Atha
M2.291V2.47 kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi –‘‘ imaṃ , bhikkhave , rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhitā kho , bhikkhave , sā devatā maṃ etadavoca –
‘ chayime , bhante , dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame cha ?
Satthugāravatā , dhammagāravatā , saṅghagāravatā , sikkhāgāravatā , appamādagāravatā , paṭisanthāragāravatā – ime
P3.331 kho , bhante , cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’ ti .Idamavoca , bhikkhave , sā devatā .
Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī ’’ ti .
‘‘ Satthugaru
T3.370 dhammagaru , saṅghe ca tibbagāravo ;Appamādagaru bhikkhu , paṭisanthāragāravo ;
Abhabbo parihānāya , nibbānasseva santike ’’ ti .
dutiyaṃ ;
3. Dutiyaaparihānasuttaṃ
33.‘‘ Imaṃ , bhikkhave , rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhitā kho , bhikkhave , sā devatā maṃ etadavoca –
‘ chayime , bhante , dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti .
Katame cha ?
Satthugāravatā , dhammagāravatā , saṅghagāravatā , sikkhāgāravatā , hirigāravatā , ottappagāravatā – ime kho , bhante , cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī ’ ti .
Idamavoca , bhikkhave , sā devatā .
Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī ’’ ti .
‘‘ Satthugaru dhammagaru , saṅghe ca tibbagāravo ;
Hiriottappasampanno , sappatisso sagāravo ;
Abhabbo parihānāya , nibbānasseva santike ’’ ti .
tatiyaṃ ;
4. Mahāmoggallānasuttaṃ
34. Ekaṃ
V2.48 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa rahogatassa
M2.292 paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –‘‘ katamesānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma [ sotāpannāmhā ( sī .), sotāpannāmha ( syā . kaṃ . pī .)] avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti
P3.332 ?Tena kho pana samayena tisso nāma bhikkhu adhunākālaṅkato
T3.371 aññataraṃ brahmalokaṃ upapanno hoti .Tatrapi naṃ evaṃ jānanti –
‘‘ tisso brahmā mahiddhiko mahānubhāvo ’’ ti .
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ [ sammiñjitaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evamevaṃ – jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi .
Addasā kho tisso brahmā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca –
‘‘ ehi kho , mārisa moggallāna ;
svāgataṃ [ sāgataṃ ( sī .)], mārisa moggallāna ;
cirassaṃ kho , mārisa moggallāna ;
imaṃ pariyāyamakāsi , yadidaṃ idhāgamanāya .
Nisīda , mārisa moggallāna , idamāsanaṃ paññattan ’’ ti .
Nisīdi kho āyasmā mahāmoggallāno paññatte āsane .
Tissopi kho brahmā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho tissaṃ brahmānaṃ āyasmā mahāmoggallāno etadavoca –
‘‘ Katamesānaṃ kho , tissa , devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti ?
‘‘ Cātumahārājikānaṃ kho , mārisa moggallāna , devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti .
‘‘ Sabbesaññeva nu kho , tissa , cātumahārājikānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti ?
‘‘ Na kho , mārisa moggallāna , sabbesaṃ cātumahārājikānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti .
Ye
T3.372 kho te , mārisa moggallāna , cātumahārājikāV2.49 devā buddhe aveccappasādena asamannāgatā dhamme aveccappasādena asamannāgatā saṅghe aveccappasādena asamannāgatā ariyakantehi sīlehiM2.293 asamannāgatā na tesaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃP3.333 hoti –‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti .
Ye ca kho te , mārisa moggallāna , cātumahārājikā devā buddhe aveccappasādena samannāgatā , dhamme aveccappasādena samannāgatā , saṅghe aveccappasādena samannāgatā ariyakantehi sīlehi samannāgatā , tesaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti .
‘‘ Cātumahārājikānaññeva nu kho , tissa , devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti udāhu tāvatiṃsānampi devānaṃ … pe … yāmānampi devānaṃ … tusitānampi devānaṃ … nimmānaratīnampi devānaṃ … paranimmitavasavattīnampi devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti ?
‘‘ Paranimmitavasavattīnampi kho , mārisa moggallāna , devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti .
‘‘ Sabbesaññeva nu kho , tissa , paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti ?
‘‘ Na kho , mārisa moggallāna , sabbesaṃ paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā
T3.373 sambodhiparāyaṇā ’ ti .Ye kho te , mārisa moggallāna , paranimmitavasavattī devā buddhe aveccappasādena asamannāgatā , dhamme aveccappasādena asamannāgatā , saṅghe aveccappasādena asamannāgatā , ariyakantehi sīlehi asamannāgatā , na tesaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’ ti .
Ye ca kho te , mārisa moggallāna , paranimmitavasavattī devā buddhe aveccappasādena samannāgatā , dhamme aveccappasādena samannāgatā , saṅghe aveccappasādena samannāgatā , ariyakantehi sīlehi samannāgatā tesaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti –
‘ sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā ’’’ ti .
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno tissassa brahmuno bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā
V2.50 –‘‘ seyyathāpi nāma balavā
P3.334 puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya , pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evamevaṃ –‘ brahmaloke antarahito jetavane pāturahosī ’’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Vijjābhāgiyasuttaṃ
35.‘‘ Chayime
M2.294 , bhikkhave , dhammā vijjābhāgiyā .Katame cha ?
Aniccasaññā , anicce dukkhasaññā , dukkhe anattasaññā , pahānasaññā , virāgasaññā , nirodhasaññā – ime kho , bhikkhave , cha dhammā vijjābhāgiyā ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Vivādamūlasuttaṃ
36.[ dī . ni .3.325; ma . ni .3.44; cūḷava .216]‘‘ Chayimāni , bhikkhave , vivādamūlāni .
Katamāni cha ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kodhano hoti upanāhī .
Yo so , bhikkhave , bhikkhu kodhano hoti upanāhī so sattharipi agāravo viharati appatisso , dhammepi agāravo
T3.374 viharati appatisso , saṅghepi agāravo viharati appatisso , sikkhāyapi na paripūrakārī hoti .Yo so , bhikkhave , bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso , dhamme agāravo viharati appatisso , saṅghe agāravo viharati appatisso , sikkhāya na paripūrakārī so saṅghe vivādaṃ janeti , yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .
Evarūpaṃ ce tumhe , bhikkhave , vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha .
Tatra tumhe , bhikkhave , tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha .
Evarūpaṃ ce tumhe , bhikkhave , vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha , tatra tumhe , bhikkhave , tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya
P3.335 paṭipajjeyyātha .Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti .
Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu makkhī hoti paḷāsī … pe … issukī hoti maccharī … saṭho hoti māyāvī … pāpiccho hoti micchādiṭṭhi … sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī
V2.51 duppaṭinissaggī .Yo so , bhikkhave , bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī , so sattharipi agāravo viharati appatisso , dhammepi agāravo viharati appatisso , saṅghepi agāravo viharati appatisso , sikkhāyapi na paripūrakārī hoti .
Yo so , bhikkhave , bhikkhu satthari agāravo
T3.375 viharati appatisso , dhamme … pe … saṅghe agāravo viharati appatisso , sikkhāya na paripūrakārī , so saṅghe vivādaṃ janeti , yo hoti vivādo bahujanāhitāyaM2.295 bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ .Evarūpaṃ ce tumhe , bhikkhave , vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha .
Tatra tumhe , bhikkhave , tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha .
Evarūpaṃ ce tumhe , bhikkhave , vivādamūlaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha .
Tatra tumhe , bhikkhave , tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavāya paṭipajjeyyātha .
Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṃ hoti .
Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṃ anavassavo hoti .
Imāni kho , bhikkhave , cha vivādamūlānī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Chaḷaṅgadānasuttaṃ
37. Ekaṃ
P3.336 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .Tena kho pana samayena veḷukaṇḍakī [ veḷukaṇḍakiyā ( a . ni .7.53;2.134; saṃ . ni .2.173)] nandamātā upāsikā sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti .
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena veḷukaṇḍakiṃ nandamātaraṃ upāsikaṃ sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpentiṃ .
Disvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ esā , bhikkhave , veḷukaṇḍakī nandamātā upāsikā sāriputtamoggallānappamukhe bhikkhusaṅghe chaḷaṅgasamannāgataṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti ’’.
‘‘ Kathañca , bhikkhave , chaḷaṅgasamannāgatā dakkhiṇā hoti ?
Idha , bhikkhave
T3.376 , dāyakassa tīṇaṅgāni honti , paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni .Katamāni dāyakassa tīṇaṅgāni ?
Idha , bhikkhave , dāyako pubbeva dānā sumano hoti , dadaṃ cittaṃ pasādeti , datvā attamano hoti .
Imāni dāyakassa tīṇaṅgāni .
‘‘ Katamāni
V2.52 paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni ?Idha , bhikkhave , paṭiggāhakā vītarāgā vā honti rāgavinayāya vā paṭipannā , vītadosā vā honti dosavinayāya vā paṭipannā , vītamohā vā honti mohavinayāya vā paṭipannā .
Imāni paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni .
Iti dāyakassa tīṇaṅgāni , paṭiggāhakānaṃ tīṇaṅgāni .
Evaṃ kho , bhikkhave , chaḷaṅgasamannāgatā dakkhiṇā hoti .
‘‘ Evaṃ
M2.296 chaḷaṅgasamannāgatāya , bhikkhave , dakkhiṇāya na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ –‘ ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī ’ ti .
Atha kho asaṅkhyeyyo [ asaṅkheyyo ( sī . syā . kaṃ . pī .)] appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , mahāsamudde na sukaraṃ udakassa pamāṇaṃ
P3.337 gahetuṃ –‘ ettakāni udakāḷhakānīti vā ettakāni udakāḷhakasatānīti vā ettakāni udakāḷhakasahassānīti vā ettakāni udakāḷhakasatasahassānī ’ ti vā .
Atha kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , evaṃ chaḷaṅgasamannāgatāya dakkhiṇāya na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ –
‘ ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī ’ ti .
Atha
T3.377 kho asaṅkhyeyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchatī ’’ ti .[ pe . va .305 petavatthumhipi ]‘‘ Pubbeva dānā sumano , dadaṃ cittaṃ pasādaye ;
Datvā attamano hoti , esā yaññassa [ puññassa ( ka .)] sampadā .
‘‘ Vītarāgā [ vītarāgo ( syā . kaṃ . ka .) evaṃ anantarapadattayepi ] vītadosā , vītamohā anāsavā ;
Khettaṃ yaññassa sampannaṃ , saññatā brahmacārayo [ brahmacārino ( syā . kaṃ .)].
‘‘ Sayaṃ ācamayitvāna , datvā sakehi pāṇibhi ;
Attano parato ceso , yañño hoti mahapphalo .
[ a . ni .4.40]‘‘ Evaṃ
V2.53 yajitvā medhāvī , saddho muttena cetasā ;Abyāpajjaṃ sukhaṃ lokaṃ , paṇḍito upapajjatī ’’ ti .
sattamaṃ ;
8. Attakārīsuttaṃ
38. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ
M2.297 etadavoca –‘‘ ahañhi , bho gotama , evaṃvādī evaṃdiṭṭhi –
‘ natthi attakāro , natthi parakāro ’’’ ti .
‘‘ Māhaṃ , brāhmaṇa , evaṃvādiṃ evaṃdiṭṭhiṃ addasaṃ vā assosiṃ vā .
Kathañhi nāma
P3.338 sayaṃ abhikkamanto , sayaṃ paṭikkamanto evaṃ vakkhati –‘ natthi attakāro , natthi parakāro ’’’ ti !
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , brāhmaṇa , atthi ārabbhadhātū ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bho ’’.
‘‘ Ārabbhadhātuyā sati ārabbhavanto sattā paññāyantī ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bho ’’.
‘‘ Yaṃ kho , brāhmaṇa , ārabbhadhātuyā sati ārabbhavanto sattā paññāyanti , ayaṃ sattānaṃ attakāro ayaṃ parakāro ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , brāhmaṇa , atthi nikkamadhātu … pe … atthi parakkamadhātu … atthi thāmadhātu … atthi ṭhitidhātu … atthi upakkamadhātū ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bho ’’.
‘‘ Upakkamadhātuyā sati upakkamavanto sattā paññāyantī ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bho ’’.
‘‘ Yaṃ kho , brāhmaṇa , upakkamadhātuyā sati upakkamavanto sattā paññāyanti , ayaṃ sattānaṃ
T3.378 attakāro ayaṃ parakāro ’’.‘‘ Māhaṃ , brāhmaṇa [ taṃ kiṃ maññasi brāhmaṇa māhaṃ ( ka .)], evaṃvādiṃ evaṃdiṭṭhiṃ addasaṃ vā assosiṃ vā .
Kathañhi nāma sayaṃ abhikkamanto sayaṃ paṭikkamanto evaṃ vakkhati –
‘ natthi attakāro natthi parakāro ’’’ ti .
‘‘ Abhikkantaṃ , bho gotama … pe … ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti !
Aṭṭhamaṃ .
9. Nidānasuttaṃ
39.‘‘ Tīṇimāni
V2.54 , bhikkhave , nidānāni kammānaṃ samudayāya .Katamāni tīṇi ?
Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya , doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya , moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya .
Na , bhikkhave , lobhā alobho samudeti ;
atha kho , bhikkhave , lobhā lobhova samudeti .
Na , bhikkhave , dosā adoso samudeti ;
atha kho , bhikkhave , dosā dosova samudeti .
Na , bhikkhave , mohā amoho samudeti ;
atha kho , bhikkhave , mohā mohova samudeti .
Na , bhikkhave , lobhajena
P3.339 kammena dosajena kammena mohajena kammena devā paññāyanti , manussā paññāyanti , yā vā panaññāpi kāci sugatiyo .Atha kho , bhikkhave , lobhajena kammena dosajena kammena mohajena kammena
M2.298 nirayo paññāyati tiracchānayoni paññāyati pettivisayo paññāyati , yā vā panaññāpi kāci duggatiyo .Imāni
T3.379 kho , bhikkhave , tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya .‘‘ Tīṇimāni , bhikkhave , nidānāni kammānaṃ samudayāya .
Katamāni tīṇi ?
Alobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya , adoso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya , amoho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya .
Na , bhikkhave , alobhā lobho samudeti ;
atha kho , bhikkhave , alobhā alobhova samudeti .
Na , bhikkhave , adosā doso samudeti ;
atha kho , bhikkhave , adosā adosova samudeti .
Na , bhikkhave , amohā moho samudeti ;
atha kho , bhikkhave , amohā amohova samudeti .
Na , bhikkhave , alobhajena kammena adosajena kammena amohajena kammena nirayo paññāyati tiracchānayoni paññāyati pettivisayo paññāyati , yā vā panaññāpi kāci duggatiyo .
Atha kho , bhikkhave , alobhajena kammena adosajena kammena amohajena kammena devā paññāyanti , manussā paññāyanti , yā vā panaññāpi kāci sugatiyo .
Imāni kho , bhikkhave , tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Kimilasuttaṃ
40. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kimilāyaṃ viharati niculavane .
Atha kho āyasmā kimilo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi
V2.55 .Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kimilo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ko
P3.340 nu kho , bhante , hetu ko paccayo yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī ’’ ti ?‘‘ Idha , kimila , tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari agāravā viharanti appatissā , dhamme agāravā viharanti
T3.380 appatissā , saṅghe agāravā viharanti appatissā , sikkhāya agāravā viharanti appatissā , appamāde agāravā viharanti appatissā , paṭisanthāre [ paṭisandhāre ( ka .) a . ni .5.201;7.59] agāravā viharanti appatissā .Ayaṃ kho , kimila , hetu ayaṃ paccayo yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hoti ’’.
‘‘ Ko
M2.299 pana , bhante , hetu ko paccayo yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī ’’ ti ?‘‘ Idha , kimila , tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā , dhamme sagāravā viharanti sappatissā , saṅghe sagāravā viharanti sappatissā , sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā , appamāde sagāravā viharanti sappatissā , paṭisanthāre sagāravā viharanti sappatissā .
Ayaṃ kho , kimila , hetu ayaṃ paccayo yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī ’’ ti .
Dasamaṃ .
11. Dārukkhandhasuttaṃ
41. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate .
Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasa aññatarasmiṃ padese mahantaṃ dārukkhandhaṃ .
Disvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ passatha no , āvuso , tumhe amuṃ mahantaṃ dārukkhandhan ’’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti .
‘‘ Ākaṅkhamāno , āvuso , bhikkhu iddhimā cetovasippatto amuṃ dārukkhandhaṃ pathavītveva adhimucceyya .
Taṃ kissa
P3.341 hetu ?Atthi , āvuso
T3.381 , amumhi dārukkhandhe pathavīdhātu , yaṃ nissāya bhikkhu iddhimā cetovasippatto amuṃ dārukkhandhaṃ pathavītveva adhimucceyya .Ākaṅkhamāno , āvuso , bhikkhu iddhimā cetovasippatto amuṃ dārukkhandhaṃ āpotveva adhimucceyya
V2.56 … pe … tejotveva adhimucceyya … vāyotveva adhimucceyya … subhantveva adhimucceyya … asubhantveva adhimucceyya .Taṃ kissa hetu ?
Atthi , āvuso , amumhi dārukkhandhe asubhadhātu , yaṃ nissāya bhikkhu iddhimā cetovasippatto amuṃ dārukkhandhaṃ asubhantveva adhimucceyyā ’’ ti .
Ekādasamaṃ .
12. Nāgitasuttaṃ
42. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena icchānaṅgalaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati
M2.300 icchānaṅgalavanasaṇḍe .Assosuṃ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā –
‘‘ samaṇo khalu , bho , gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṃ anuppatto icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe .
Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno … pe … buddho bhagavā ’ ti .
So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ … pe … arahataṃ dassanaṃ hotī ’’ ti .
Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṃsu uccāsaddā mahāsaddā .
Tena
T3.382 kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti .Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nāgitaṃ āmantesi
P3.342 –‘‘ ke pana te , nāgita , uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope ’’ ti ?
‘‘ Ete , bhante , icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaṃyeva uddissa bhikkhusaṅghañcā ’’ ti .
‘‘ Māhaṃ , nāgita , yasena samāgamaṃ , mā ca mayā yaso .
Yo kho , nāgita , nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī , yassāhaṃ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , so taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyyā ’’ ti .
‘‘ Adhivāsetu
V2.57 dāni , bhante , bhagavā ;adhivāsetu , sugato ;
adhivāsanakālo dāni , bhante , bhagavato .
Yena yeneva dāni , bhante , bhagavā gamissati , tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca .
Seyyathāpi , bhante , thullaphusitake deve vassante yathāninnaṃ udakāni pavattanti ;
evamevaṃ kho , bhante , yena yeneva dāni bhagavā gamissati , tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi , bhante , bhagavato sīlapaññāṇan ’’ ti .
‘‘ Māhaṃ , nāgita , yasena samāgamaṃ , mā ca mayā yaso .
Yo kho , nāgita , nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa
M2.301 nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī , yassāhaṃT3.383 nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī , so taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyya .‘‘ Idhāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi gāmantavihāriṃ samāhitaṃ
P3.343 nisinnaṃ .Tassa mayhaṃ , nāgita , evaṃ hoti –
‘ idānimaṃ āyasmantaṃ [ ārāmiko vā ghaṭṭessati samaṇuddeso vā , taṃ tamhā ( ka . sī . pī .) ārāmiko vā ghaṭṭessati samaṇuddeso vā , so taṃ tamhā ( ka . sī .) a . ni .8.86 passitabbaṃ ] ārāmiko vā upaṭṭhahissati samaṇuddeso vā taṃ tamhā [ ārāmiko vā ghaṭṭessati samaṇuddeso vā , taṃ tamhā ( ka . sī . pī .) ārāmiko vā ghaṭṭessati samaṇuddeso vā , so taṃ tamhā ( ka . sī .) a . ni .8.86 passitabbaṃ ] samādhimhā cāvessatī ’ ti .
Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena .
Idha panāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi āraññikaṃ araññe pacalāyamānaṃ nisinnaṃ .
Tassa mayhaṃ , nāgita , evaṃ hoti –
‘ idāni ayamāyasmā imaṃ niddākilamathaṃ paṭivinodetvā araññasaññaṃyeva manasi karissati ekattan ’ ti .
Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena .
‘‘ Idha panāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi āraññikaṃ araññe asamāhitaṃ nisinnaṃ .
Tassa mayhaṃ , nāgita , evaṃ hoti –
‘ idāni ayamāyasmā asamāhitaṃ vā cittaṃ samādahissati , samāhitaṃ vā cittaṃ anurakkhissatī ’ ti .
Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena .
‘‘ Idha panāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi āraññikaṃ araññe samāhitaṃ nisinnaṃ .
Tassa mayhaṃ , nāgita , evaṃ hoti –
‘ idāni ayamāyasmā avimuttaṃ vā cittaṃ vimocessati , vimuttaṃ vā
V2.58 cittaṃ anurakkhissatī ’ ti .Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena .
‘‘ Idha panāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi gāmantavihāriṃ lābhiṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
So taṃ lābhasakkārasilokaṃ
T3.384 nikāmayamāno riñcati paṭisallānaṃ riñcati araññavanapatthāniP3.344 pantāni senāsanāni ;gāmanigamarājadhāniṃ osaritvā vāsaṃ kappeti .
Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena .
‘‘ Idha
M2.302 panāhaṃ , nāgita , bhikkhuṃ passāmi āraññikaṃ lābhiṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .So taṃ lābhasakkārasilokaṃ paṭipaṇāmetvā na riñcati paṭisallānaṃ na riñcati araññavanapatthāni pantāni senāsanāni .
Tenāhaṃ , nāgita , tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena .
Yasmāhaṃ , nāgita , samaye addhānamaggappaṭipanno na kañci [ na kiñci ( sī . pī . ka .)] passāmi purato vā pacchato vā , phāsu me , nāgita , tasmiṃ samaye hoti antamaso uccārapassāvakammāyā ’’ ti .
Dvādasamaṃ .
Devatāvaggo [ sekkhaparihāniyavaggo ( syā .)] catuttho .
Tassuddānaṃ –
Sekhā dve aparihāni , moggallāna vijjābhāgiyā ;
Vivādadānattakārī nidānaṃ , kimiladārukkhandhena nāgitoti .