Issues
Cūḷavagga-ṭīkā
Cūḷavagga-ṭīkā

Paṭisāraṇīyakammakathāvaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Paṭisāraṇīyakammakathāvaṇṇanā

33. Sudhammavatthusmiṃ macchikāsaṇḍeti evaṃnāmake nagare .
Tattha kira ( dha . pa . aṭṭha .1.72 cittagahapativatthu ) citto gahapati pañcavaggiyānaṃ abbhantaraṃ mahānāmattheraṃ piṇḍāya caramānaṃ disvāM3.367 tassa iriyāpathe pasīditvā pattaṃ ādāya gehaṃ pavesetvā bhojetvā bhattakiccāvasāne dhammakathaṃ suṇanto sotāpattiphalaṃ patvā acalasaddho hutvā ambāṭakavanaṃ nāma attano uyyānaṃ saṅghārāmaṃ kātukāmo therassa hatthe udakaṃ pātetvā niyyātesi .
Tasmiṃ khaṇe ‘‘ patiṭṭhitaṃ buddhasāsanan ’’ ti udakapariyantaṃ katvā mahāpathavī kampi , mahāseṭṭhi uyyāne mahāvihāraṃ kāresi .
Tatthāyaṃ sudhammo bhikkhu āvāsiko ahosi .
Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ āyasmā sudhammo macchikāsaṇḍe cittassa gahapatino āvāsiko hotī ’’ tiādi .
Tattha dhuvabhattikoti niccabhattiko .
Aparena samayena cittassa guṇakathaṃ sutvā bhikkhusahassena saddhiṃ dve aggasāvakā tassa saṅgahaṃ kattukāmā macchikāsaṇḍaṃ agamaṃsu .
Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ tena kho pana samayena sambahulā therā ’’ tiādi .
Citto gahapati tesaṃ āgamanaṃ sutvā addhayojanamattaṃ paccuggantvā te ādāya attano vihāraṃ pavesetvā āgantukavattaṃ katvā ‘‘ bhante , thokaṃ dhammakathaṃ sotukāmomhī ’’ ti dhammasenāpatiṃ yāci .
Atha naṃ thero ‘‘ upāsaka , addhānenāmhā kilantarūpā , apica thokaṃ suṇāhī ’’ ti tassa dhammakathaṃ kathesi .
Tena vuttaṃ ‘‘ ekamantaṃ nisinnaṃ kho cittaṃ gahapatiṃ āyasmā sāriputto dhammiyā kathāya sandassesī ’’ tiādi .
So therassa dhammakathaṃ suṇantova anāgāmiphalaṃ pāpuṇi .
41. Nāsakkhi cittaṃ gahapatiṃ khamāpetun ti so tattha gantvā ‘‘ gahapati , mayhameva so dosoV3.335 , khamāhi me ’’ ti vatvāpi ‘‘ nāhaṃ khamāmī ’’ ti tena paṭikkhitto maṅkubhūto taṃ khamāpetuṃ nāsakkhi .
Punadeva satthu santikaṃ paccāgamāsi .
Satthā ‘‘ nāssa upāsako khamissatī ’’ ti jānantopi ‘‘ mānathaddho esa tiṃsayojanaṃ gantvāva paccāgacchatū ’’ ti khamanupāyaṃ anācikkhitvāva uyyojesi .
Athassa puna āgatakāle nihatamānassa anudūtaṃ datvā ‘‘ gaccha , iminā saddhiṃ gantvā upāsakaṃ khamāpehī ’’ ti vatvā ‘‘ samaṇena nāma ‘ mayhaṃ vihāro , mayhaṃ nivāsaṭṭhānaṃ , mayhaṃ upāsako , mayhaṃ upāsikā ’ ti mānaṃ vā issaṃ vā kātuṃ na vaṭṭati .
Evaṃ karontassa hi icchāmānādayo kilesā vaḍḍhantī ’’ ti ovadanto –
‘‘ AsantaṃM3.368 bhāvanamiccheyya , purekkhārañca bhikkhusu ;
Āvāsesu ca issariyaṃ , pūjā parakulesu ca .
‘‘ Mameva kata maññantu , gihī pabbajitā ubho ;
Mamevātivasā assu , kiccākiccesu kismici ;
Iti bālassa saṅkappo , icchā māno ca vaḍḍhatī ’’ ti .( dha . pa .73-74)–
Dhammapade imā gāthā abhāsi .
Sudhammattheropi imaṃ ovādaṃ sutvā satthāraṃ vanditvā uṭṭhāyāsanā padakkhiṇaṃ katvā tena anudūtena bhikkhunā saddhiṃ gantvā upāsakassa cakkhupathe āpattiṃ paṭikaritvā upāsakaṃ khamāpesi .
So upāsakena ‘‘ khamāmahaṃ bhante , sace mayhaṃ doso atthi , khamatha me ’’ ti paṭikhamāpito satthārā dinnaovāde ṭhatvā katipāheneva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi .