ပါဋိဒေသနီယေသု၊ ပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။
ပဌမေ၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌။
အန္တရဃရံပဝိဋ္ဌာယာတိ၊ ဟူ၍။
ဝစနတော၊ မိန့်တော်မူခြင်းကြောင့်။
တဿာ၊ ထိုရဟန်းမ၏။
(ဟတ္ထတော၌ စပ်။)
ဝါ၊ ထိုရဟန်းမသည်။
(ဒဒမာနာယ၌ လက္ခဏဝန္တစပ်။)
အန္တရာရာမာဒီသု၊ ရွာတွင်းရှိကျောင်းတိုက် အစရှိသည်တို့၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ဒဒမာနာယ၊ ပေးလတ်သော်။
(တစ်နည်း) ဒဒမာနာယ၊ ပေးသော။
တဿာ၊ ထိုရဟန်းမ၏။
ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။
သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။
(ရဟန်းကိုယ်တိုင်-ဟူလို။)
ရထိကာဗျူဟသိင်္ဃဋကဃရာနံ၊ ရထားသွားလောက် ထုတ်ချင်းပေါက်လမ်းရှည်, ထုတ်ချင်းမပေါက်သော လမ်းတို, လမ်းဆုံလမ်းမ, လူနေအိမ်တို့တွင်။
အညတရသ္မိံ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော အရပ်၌။
ဌိတောပိ၊ တည်လျက်လည်း။
သစေ ဂဏှာတိ၊ အကယ်၍ ခံယူအံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဒေါသော၊ အပြစ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
[ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့်စပ်သော ဒုက္ကဋ် အာပတ်အဖြစ် မရှိ-ဟူလို။]
ပန၊ ကား။
တဿာ၊ ထိုရဟန်းမသည်။
ရထိကာဒီသု၊ တို့၌။
ဌတွာ၊ ၍။
ဒဒမာနာယ၊ သော်။
ရထိကာဒီသု ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
အန္တရာရာမာဒီသု ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဌတွာပိ၊ လည်း။
ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။
အာမိသံ၊ ကို။
အဇ္ဈောဟရဏတ္ထာယ၊ စားမျိုခြင်းအကျိုးငှာ။
ဂဏှတော၊ ခံယူသော ရဟန်း၏။
ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ ၌။
ဒုက္ကဋံ၊ သည်။
(ဟောတိ၊ ၏။)
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ၊ စားမျိုတိုင်း စားမျိုတိုင်း၌။
ပါဋိဒေသနီယံ၊ ပါဋိဒေသနီဘအာပတ်သည်။
(ဟောတိ)။
တဿ၊ ထို ပါဋိဒေသနီယအာပတ်၏။
ဒေသေတဗ္ဗာကာရော၊ ပြောပြထိုက်ပုံအခြင်းအရာကို။
ဝါ၊ ဒေသနာကြားထိုက်ပုံ အခြင်းအရာကို။
ဂါရယှံ အာဝုသောတိ အာဒိနာ၊ ဂါရယှံ အာဝုသော အစရှိသော။
နယေန၊ နည်းဖြင့်။
သိက္ခာပဒေ၊ ၌။
ဒဿိတောယေဝ၊ ပြတောမူအပ်ပြီးပင်တည်း။
အန္တရဃရ
။ ။ရထိကာ-မြင်းရထား စသည်သွား၍ ဖြစ်လောက်သော ထုတ်ချင်းပေါက်လမ်းရှည်၊ ပါဠိတော်၌ "ရထိကာ" ဟုရှိ၏၊ ["ရထဿ+ဧသာ ရထိကာ" ဟု ပြု၊] ဗျူဟ- ထုတ်ချင်းပေါက် မဟုတ်ဘဲ သွားလမ်းကိုပင် ပြန်၍ ထွက်ရသော လမ်းတို၊ သိင်္ဃာဋက- သုံးလမ်း လေးလမ်းဆုံရာ လမ်းခွ၊ ဃရ- အိမ်၊ ဤအားလုံးကို "အန္တရဃရ" ဟု ခေါ်သည်၊ အန္တရာရာမ စသည်တို့ကား အန္တရဃရ၌ မပါဝင်ကြ။
သစေ၊ ပေ၊ ဒေါသော နတ္ထိ
။ ။"အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌာယ" ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့် ဘိက္ခုနီက အန္တရဃရ၌ ဝင်၍ ပေးခြင်းသာ လိုရင်း ဖြစ်၏၊ ဘိက္ခုက အန္တရဃရ၌ ခံယူခြင်း သည် လိုရင်းမဟုတ်၊ ထို့ကြောင့် "သစေ၊ ပေ၊ နတ္ထိ" ဟု မိန့်သည်။ [အန္တရာရာမာဒီသု၌ အာဒိဖြင့် ဘိက္ခုနုပဿယ, တိတ္ထိယသေယျ, ပဋိက္ကမနတို့ကို ယူ။]
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။
ပေ။
အာမိသံ၊ အာမိသကို။
ပဋိဂ္ဂဟဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ ကြောင့်။
ပညတ္တံ။
အသာဓာရဏပညတ္တိ, အနာဏတ္တိကံ။
စ၊ ဆက်။
ဧတံ၊ ဤပဌမပဋိဒေသနီယသိက္ခာပုဒ်သည်။
(အသာဓာရဏပညတ္တိ၊ အသာဓာရဏပညတ်သည်လည်းကောင်း။
အနာဏတ္တိကံ၊ အနာဏတ္တိကသည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ။)
ယထာ၊ သို့။
တထာ၊ တူ။
သေသာနိပိ၊ ကြွင်းသော ပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပုဒ်တို့သည်လည်း။
(အသာဓာရဏပညတ္တိယော၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
အနာဏတ္တိကာနိ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဟောန္တိ။)
တိကပါဋိဒေသနီယံ၊ ၃ ချက် အတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ပါဋိဒေသနီယအာပတ်တည်း။
ယာမကာလိကာဒီသု၊ တို့၌။
ပဋိဂ္ဂဟဏေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟရဏေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယ၊ တစ်ဖက်သောဘိက္ခုနီသံဃာ၌ ပဉ္စင်းပြုပြီးခါစ ရဟန်းမ၏။
(ဟတ္ထတော၊ မှ။)
ယာဝကာလိကေပိ၊ ယာဝကာလိကကိုခံယူခြင်း၌သော်မှလည်း။
တထေဝ၊ ထို့အတူ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်တည်း။
[ယာမကာလိက စသည်ကို ခံယူခြင်း၌ ဒုက္ကဋ်ဖြစ်ကြောင်းမှာ ဆိုဖွယ်မလိုဟု ပိဖြင့် ဂရဟာပြု။]
ဉာတိကာယ၊ ဆွေမျိုးတော်သောဘိက္ခုနီမ၏။
(ဟတ္ထတော၊ မှ။)
အညာတိကသညိဝေမတိကာနမ္ပိ၊ အညာတိကသညီ, ဝေမတိကရဟန်းတို့၏လည်း။
(ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ ၌။)
ဧသေဝ နယော။
[ဒုက္ကဋ်ပင်-ဟူလို။]
ပန၊ ကား။
(ဉာတိကာယ၊ ဆွေမျိုးတော်သော ရဟန်းမ၏။
ဟတ္ထတော၊ မှ။)
ဉာတိကသညိနော၊ ဆွေမျိုးတော်၏ဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(ဂဟေတွာ၊ ခံယူ၍။
ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သုံးဆောင်သော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။)
ဉာတိကာယ၊ ဆွေမျိုးတော်သော ရဟန်းမကို။
ဒါပေန္တိယာ ဝါ၊ ပေးစေသော ရဟန်းမ၏သော်လည်းကောင်း။
[ကိုယ်တိုင် မပေးဘဲ ရဟန်း၏ဆွေမျိုးတော်သော ရဟန်းမကို အပေးခိုင်းသော ဆွေမျိုးမတော်သော ရဟန်းမ-ဟူလို။]
ဥပနိက္ခိပိတွာ၊ အနီး၌ ချထားပြီး၍။
ဝါ၊ ပြီးမှ။
ဒဒမာနာယဝါ၊ ပေးသောရဟန်းမ၏သော်လည်းကောင်း။
(ဟတ္ထတော၊ မှ။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ယာ၊ အကြင် ရဟန်းမသည်။
[ယာ စမှ စကို တဿ၌ ရွှေ့ထိုင်စေ။]
အန္တရာရာမဘိက္ခုနုပဿယတိတ္ထိယသေယျပဋိက္ကမနေသု၊ တို့၌။
ဌတွာ၊ တည်၍သော်လည်းကောင်း။
ဂါမတော၊ ရွာမှ။
ဗဟိ၊ ပြင်ပသို့။
နီဟရိတွာဝါ၊ ထုတ်ဆောင်၍သော်လည်းကောင်း။
ယာမကာလိကာဒီနိ၊ တို့ကို။
ပစ္စယေ၊ ပိပါသဂေလညအကြောင်းသည်။
သတိ၊ ရှိလတ်သော်။
ပရိဘုဉ္ဇ၊ သုံးဆောင်ပါလေလော့။
ဣတိဝါ၊ ဤသို့ လျှောက်၍သော်လည်းကောင်း။
ဒေတိ၊ ပေး၏။
တဿာ စ၊ ထိုရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။
သိက္ခမာနသာမဏေရီနဉ္စ၊ သိက္ခမာန်, သာမဏေမတို့၏လည်းကောင်း။
ဟတ္ထတော ဂဟေတွာ, ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။
ဥမ္မတ္တကာဒီနံ၊ ဥမ္မတ္တက အစရှိသည်ဖြစ်ကုန်၍။
(ပရိဘုဉ္ဇန္တာနံ) စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အနာပတ္တိ။
ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ နှစ်ဖက်သော သံဃာ၌ ပြည့်စုံသော ရဟန်းမ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အညာတိကတာ၊ ဆွေမျိုးမတော်သူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
အန္တရဃရေ၊ ရွာတွင်း၌။
ဌိတာယ၊ တည်သော ရဟန်းမ၏။
ဟတ္ထတော၊ မှ။
သဟတ္ထာ၊ မိမိလက်ဖြင့်။
ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ ခံယူခြင်းလည်းကောင်း။
ယာဝ ကာလိကတာ၊ က၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟရဏံ၊ စားမျိုခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာနိ ပဉ္စ၊ တို့သည်။
ပေ။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဒုတိယေ၊ ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်၌။
ဣဓ သူပန္တိအာဒိ၊ ဣဓ သူပံ အစရှိသောစကားသည်။
ဝေါသာသနာကာရဒဿနံ၊ စီမံပုံအခြင်းအရာကို ပြကြောင်းစကားတည်း။
အပသက္က တာဝ ဘဂိနီတိအာဒိ၊ အပသက္က တာဝ ဘဂိနိ အစရှိသော စကားသည်။
အပသာဒေတဗ္ဗာကာရဒဿနံ၊ တားမြစ်ထိုက်ပုံ အခြင်းအရာကို ပြကြောင်းစကားတည်း။
တတြ၊ ထို အပသက္က တာဝ ဘဂိနိ အစရှိသော စကားရပ်၌။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။
ဧကေနာပိ၊ တစ်ပါးလည်းဖြစ်သော။
ဘိက္ခုနာ၊ ရဟန်းသည်။
အနပသာဒိတေ၊ မတားမြစ်အပ်သော်။
အဇ္ဈောဟရဏတ္ထာယ၊ ငှာ။
အာမိသံ၊ ကို။
ဂဏှန္တာနံ၊ ခံယူကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ ၌။
ဒုက္ကဋံ။
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ၊ တိုင်း၌။
ပါဋိဒေသနီယံ (ဟောတိ)။
ဣတိ (အယံ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
(ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။)
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။
ပေ။
ဘိက္ခုနိယာ၊ သည်။
ဝေါသာသန္တိယာ၊ စီမံလတ်သော်။
န နိဝါရဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ မတားမြစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ပညတ္တံ။
တိကပါဋိဒေသနီယံ။
ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယ၊ သည်။
ဝေါသာသန္တိယာ၊ သော်။
န နိဝါရေန္တဿ၊ မတားမြစ်သော ရဟန်း၏။
ဒုက္ကဋံ။
အနုပသမ္ပန္နာယ၊ သိက္ခမာန်, သာမဏေမ၌။
ဥပသမ္ပန္နသညိနော၊ ရဟန်းမဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(န နိဝါရေန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ဝေမတိကဿ၊ ၍။
(န နိဝါရေန္တဿ)စ၊ ၏လည်းကောင်း။
တထာ၊ ထို့အတူဒုက္ကဋ်အာပတ်တည်း။
ပန၊ အဖို့တစ်ပါးကား။
(အနုပသမ္ပန္နာယ၊ ၌။)
အနုပသမ္ပန္နသညိနော၊ ဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ လည်းကောင်း။)
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
[ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ဘုဉ္ဇတိ၌စပ်။]
အတ္တနော၊ မိမိဟူသော ဘိက္ခုနီ၏။
ဘတ္တံ၊ ထမင်းကို။
ဒါပေန္တိယာဝါ၊ ပေးစေသော်လည်းကောင်း။
အညေသံ၊ အခြားသူတို့၏။
ဘတ္တံ၊ ကို။
ဒေန္တိယာ ဝါ၊ ပေးသော်လည်းကောင်း။
ယံ၊ အကြင် ထမင်း စသည်ကို။
အတ္တနော ဘတ္တံ
။ ။ဘိက္ခုနီက မိမိပိုင်ဘတ်ကို ပေးစေရာ၌ ခံယူသော ရဟန်းမှာ ဤသိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်မသင့်သော်လည်း ရွာတွင်းဖြစ်၍ ရှေ့သိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်သင့်သည်။
အညေသံ ဘတ္တံ ဒေန္တိယာ
။ ။ဘိက္ခုနီက အခြားလူတို့၏ ဘတ်ကို ကိုယ်တိုင်ပေးစဉ်ခံယူသော ရဟန်းမှာ ဤသိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်မသင့်ရုံသာမက ရှေ့သိက္ခာပုဒ်ဖြင့်လည်း အာပတ်မသင့်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ဘိက္ခုနီ၏ စီမံခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ပေးခြင်းဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း, ဘိက္ခုနီ၏ ကိုယ်ပိုင် မဟုတ်သောကြောင့်လည်းကောင်းတည်း။
န ဒိန္နံ၊
မပေးအပ်သေး။
တံ၊
ထိုထမင်းစသည်ကို။
ဒါပေန္တိယာဝါ၊
သော်လည်းကောင်း။
ယတ္ထ၊
အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။
န ဒိန္နံ၊
သေး။
တတ္ထ၊
ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌။
(ဒါပေန္တိယာ)ဝါ၊
သော်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗေသံ၊
အလုံးစုံကုန်သော ရဟန်းတို့အား။
သမကံ၊
အညီအမျှ။
ဒါပေန္တိယာ ဝါ၊
သော်လည်းကောင်း။
သိက္ခမာနာယ၊
သည်။
ဝေါသာသန္တိယာ ဝါ၊
စီမံသော်လည်းကောင်း။
သာမဏေရိယာ၊
သည်။
ဝေါသာသန္တိယာ၊
သော်လည်းကောင်း။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊
ခံယူ၍။
ဘုဉ္ဇတိ၊
၏။
တဿစ၊
ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။
ပဉ္စဘောဇနာနိ၊
တို့ကို။
ဌပေတွာ၊
၍။
သဗ္ဗတ္ထ၊
အလုံးစုံသော ယာဂု ခဲဖွယ် သစ်သီးကြီးငယ်တို့၌။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊
လည်းကောင်း။
ဥမ္မတ္တကာဒီနံ၊
ကုန်၍။
(ဘုဉ္ဇန္တာနံ)စ၊
လည်းကောင်း။
အနာပတ္တိ။
ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ လည်းကောင်း။
ပဉ္စဘောဇနတာ၊ လည်းကောင်း။
အန္တရဃရေ၊ ၌။
အနုညာတပ္ပကာရတော၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သောအပြားမှ။
အညထာ၊ တစ်ပါးသောအားဖြင့်။
ဝေါသာသနာ၊ စီမံခြင်းလည်းကောင်း။
အနိဝါရဏာ၊ မတားမြစ်ခြင်းလည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟရဏံ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ။
ပေ။
ဣတိ၊ တည်း။
တတိယေ၊ ၌။
သေက္ခသမ္မတာနီတိ၊ ကား။
လဒ္ဓသေက္ခသမ္မုတိကာနိ၊ ရအပ်သော သေက္ခသမ္မုတိရှိကုန်သော။
(ကုလာနိ၌စပ်။)
ပုဗ္ဗေ အနိမန္တိတောတိ၊ ကား။
ဃရူပစာရောက္ကမနတော၊ အိမ်၌ဥပစာ သို့ ကပ်ရောက်ရာအခါမှ။
ပဌမတရံ၊ ရှေးဦးစွာ။
[တရပစ္စည်း အနက်မရှိ, သွတ္ထ။]
ဥပစာရံ၊ အိမ်၏ ဥပစာသို့။
အနောက္ကမန္တေယေဝ၊ မသက်ရောက်သေးသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။
အနိမန္တိတော၊ မပင့်ဖိတ်အပ်ဘဲ။
(ခါဒေယျ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျဝါ၌ စပ်။)
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
စရိတုံ၊ ငှာ။
သက္ကောတိ၊ ၏။
(သော၊ ထိုရဟန်းသည်။)
အဂိလာနော နာမ၊ မည်၏။
ပါဋိဒေသနီယန္တိ၊ ကား။
ဃရူပစာရံ၊ အိမ်၏ ဥပစာသို့။
ဩက္ကမိတွာ၊ သက်ရောက်၍။
အာမိသံ၊ ကို။
ဂဏှန္တဿ၊ ၏။
ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ ၌။
တာဝ၊ ရှေးဦးစွာ။
ဒုက္ကဋံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။
တံ၊ ထိုအာမိသကို။
ဂဟေတွာ၊ ပြီး၍။
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသောအရပ်၌။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏။
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ၊ ၌။
ပါဋိဒေသနီယံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။
ဣတိ၊ အသာဓာရဏဝိနိစ္ဆယ အပြီးတည်း။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။
ပေ။
မတ္တံ၊ အတိုင်းအရှည်ကို။
န ဇာနိတွာ၊ မသိမူ၍။
ပဋိဂ္ဂဟဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ။
ပန၊ ဆက်။
ပုဗ္ဗေ အနိမန္တိတော၊ ပုဗ္ဗေ အနိမန္တိတောဟူသော ပညတ်လည်းကောင်း။
အဂိလာနော၊ အဂိလာနောဟူသော ပညတ်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာ ဒွေ၊ ဤ၂ ပါးတို့သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
အနုပညတ္တိယော၊ အနုပညတ်တို့တည်း။
**သေက္ခသမ္မတာနိ** ။ ။သဒ္ဓါတရား အားကြီး၍ ဥစ္စာ နည်းပါးသော အမျိုးကို (လာသမျှ ရဟန်းအား လှူနေလျှင် သိပ်ဆင်းရဲသွားမည် စိုးသောကြောင့်) သေက္ခမျိုးဟု ဉ တ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာဖြင့် သမုတ်ထားရသည်။ [သေက္ခ ဣတိ+သမ္မုတိ သေက္ခသမ္မုတိ၊ လဒ္ဓါ+သေက္ခသမ္မုတိ ယေဟီတိ လဒ္ဓသေက္ခသမ္မုတိကာနိ။]
တိကပါဋိဒေသနီယံ၊ တည်း။
ယာမကာလိကာဒီသု၊ တို့၌။
ပဋိဂ္ဂဟဏေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟာရေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
ဒုက္ကဋံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။
အသေက္ခသမ္မတေ၊ သေက္ခဟု မသမုတ်အပ်သော အမျိုး၌။
သေက္ခသမ္မတသညိနော၊ သေက္ခဟု သမုတ်အပ်သော အမျိုးဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ လည်းကောင်း။)
ဝေမတိကဿ၊ ၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇန္တဿ)စ၊ လည်းကောင်း။
တထာ၊ ထို့အတူ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တည်း။
ပန၊ ကား။
(အသေက္ခသမ္မတေ၊ ၌။)
အသေက္ခသမ္မတသညိနော၊ တ ဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ လည်းကောင်း။)
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
[ယော စမှ စကို တဿနောင် ရွှေ့ထိုင်စေ။]
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
နိမန္တိတော၊ သည်။
(ဟုတွာ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသည်။
(ဟုတွာ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
(ဘိက္ခံ၊ ကို။
ဂဏှာတိ၊ ၏။)
အညဿ ဝါ၊ အခြားသူ၏မူလည်း။
[သေက္ခသမ္မတအမျိုး မဟုတ်သူ၏-ဟူလို။]
တေသံ၊ ထိုသေက္ခသမ္မတအမျိုးတို့၏။
ဃရေ၊ ၌။
ပညတ္တံ၊ တည်ထားအပ်သော။
ဘိက္ခံ၊ ကို။
ဂဏှာတိ။
(တဿစ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။)
ယဿ၊ အကြင်ရဟန်းအား။
[ယဿ စမှ စကိုလည်း တဿနောင် ရွှေ့ထိုင်စေ။]
ဃရတော၊ မှ။
နီဟရိတွာ၊ ၍။
အာသနသာလာဒီသု ဝါ၊ ဆွမ်းစားဇရပ်, ကျောင်းစသည်၌ ထားအပ်သော ဆွမ်းကို ပေးလှူသည်။]
ဘိက္ခုံ၊ ကို။
အဒိသွာ၊ မမြင်မူ၍။
ဝါ၊ မမြင်မီ။
ပဌမံယေဝ၊ လျှင်။
နီဟရိတွာ၊ အိမ်မှထုတ်ဆောင်၍။
ဒွါရမူလေဝါ၊ တံခါးအနီး၌သော်လည်းကောင်း။
ဌပိတံ၊ ထားအပ်သောဆွမ်းကို။
ဒေန္တိ၊ ပေးလှူကြကုန်၏။
တံ၊ ထိုဆွမ်းကို။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သော။
တဿ စ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။
နိစ္စဘတ္တကေ၊ နိစ္စဘတ်၌လည်းကောင်း။
သလာကဘတ္တေ၊ ၌လည်းကောင်း။
ပက္ခိကေ၊ ကဘတ်လည်းကောင်း။
ဥပေါသထိကေ၊ ကဘတ်၌လည်းကောင်း။
ပါဋိပဒိကေ၊ ကဘတ်၌လည်းကောင်း။
(ပရိဘုဉ္ဖန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ယာမကာလိကာဒိံ၊ ကို။
ပစ္စယေ၊ သည်။
သတိ၊ သော်။
ပရိဘုဉ္ဖ၊ လော့။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၍။
ဒိန္နံ၊ ပေးလှူအပ်သော အာမိသကို။
ပရိဘုဉ္ဖန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။
ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ, အနာပတ္တိ။
**နိစ္စဘတ္တကေ စသည်** ။ ။နိစ္စံ+ဒါတဗ္ဗံ+ဘတ္တံ နိစ္စဘတ္တံ၊ (ကအနက် မရှိ၊) "မည်သည့် ဒါယကာ၏ စာရေးတံဘတ်" ဟု စာရေးထားသော မဲလိပ်ကို (ရှေးက တုတ်ခြမ်း စသည်ကို) နှိုက်ယူစေ၍ (မဲချ၍) လှူအပ်သော ဘတ်သည် "သလာကာယ+ ဒါတဗ္ဗံ + ဘတ္တံ" အရသလာကဘတ္တမည်၏၊ တစ်ပက္ခ၌ တစ်ကြိမ်ဖြစ်စေ, ၂ကြိမ်စသည်ဖြစ်စေ လှူအပ်သော ဘတ်သည် "ပက္ခေ+ဒါတဗ္ဗံ ပက္ခိကံ၊ ပက္ခိကံ စ+ တံ+ဘတ္တံ စာတိ"အရ ပက္ခိကဘတ် မည်၏၊ ဥပေါသထေ+ ဒါတဗ္ဗံ+ ဘတ္တံ ဥပေါသထိကံ၊ ပါဋိပဒေ+ ဒါတဗ္ဗံ ပါဋိပဒိကံ၊ အကျယ်ကို စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ သေနာသနက္ခန္ဓက၌ ရှုပါ။
သေက္ခသမ္မတတာ၊ သေက္ခဟု သမုတ်အပ်သောအမျိုး၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
အနိမန္တိတတာ၊ မပင့်ဖိတ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အဂိလာနတာ၊ ဂိလာနမဟုတ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဃရူပစာရောက္ကမနံ၊ အိမ်၏ ဥပစာသို့ သက်ရောက်ခြင်းလည်းကောင်း။
နိစ္စဘတ္တကာဒီနိ၊ နိစ္စဘတ်အစရှိသည်တို့ကို။
ဌပေတွာ၊ ၍။
အညံ၊ သော။
အာမိသံ၊ ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇနံ၊ စားခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာနိ ပဉ္စ။
ပေ။
ဣတိ၊ တည်း။
စတုတ္ထေ၊ ၌။
ယာနိ ခေါ ပန အာရညကာနီတိအာဒိ၊ ကာနိအစရှိသော ပုဒ်အပေါင်းကို။
စီဝရဝိပ္ပဝါသသိက္ခာပဒေ၊ ၌။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာ။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။
ပုဗ္ဗေ အဝဋိသံဝိဒိတန္တိဧတ္ထ၊ တံဟူသော ဤပါဌ်၌။
(ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။
ဧဝံ၊ ဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။)
ယံ၊ အကြင် ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်ကို။
ဣတ္ထိယာ ဝါ၊ မိန်းမသည်သော်လည်းကောင်း။
[အရောစိတံ၌စပ်။]
ပုရိသေန ဝါ၊ လည်းကောင်း။
ဂဟဋ္ဌေန ဝါ၊ အိမ်၌ တည်သူလူဝတ်ကြောင်သည်သော်လည်းကောင်း။
ပဗ္ဗဇိတေန ဝါ၊ ရင်္သေ့ ပရိဗ္ဗိုဇ်သည်သော်လည်းကောင်း။
အာရာမံ ဝါ၊ သို့သော်လည်းကောင်း။
အာရာမူပစာရံဝါ၊ သို့သော်လည်းကောင်း။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရားတို့။
ဣတ္ထန္နာမဿ၊ ရှိသော။
ကုလဿ၊ အမျိုးသည်။
ခါဒနီယံ၊ ကို။
အာဟရိယိဿတိ၊ ပို့ဆောင်အပ်ပါလတ္တံ့။
ဣတိဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။
ဘောဇနီယံ၊ ကို။
အာဟရိယိဿတိ၊ လတ္တံ့။
ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
အာရောစိတံ၊ လျှောက်အပ်ပြီ။
တံ၊ ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။
ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
ယထာအာရောစိတမေဝဝါ၊ လျှောက်အပ်သည့်အတိုင်းသာလျှင်သော်လည်းကောင်း။
အာဟရိယတု၊ ပို့ဆောင်အပ်ပစေ။
တဿ၊ ထို ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၏။
ယံ ဣတ္ထိယာ ဝါ၊ ပေ၊ အာရောစိတံ
။ ။အာရောစိတံသည် ပဋိသံဝိဒိတံ၏ အဓိပ္ပာယတ္ထတည်း၊ ပဋိသံဝိဒိတံ၌ ပဋိ+သံပုဗ္ဗ ဝိဒဓာတ်, ကာရိတ်ကျေ, တပစ္စည်းဖြစ်၍ "သိစေအပ်" ဟု သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏။ [ပဋိသံဝိဒိတန္တိ ပဋိကစ္စေဝ+သုဋ္ဌု+ဇာနာပိတံတိ အတ္ထော၊ ပါစိတျာဒိယောဇနာ၊] ဤဝါကျ၌ "ပဗ္ဗဇိတေန" အရကိုလည်း သာသနာပ ရင်္သေ့ ပရိဗ္ဗိုဇ်ကို ယူ၊ သီတင်းသုံးဖော် ၅ ဦးတွင် တစ်ဦးဦးကို လွှတ်၍ သိစေလျှင် အပ္ပဋိသံဝိဒိတပင်ဟု ပါဠိတော်၌ ရှိသည်။
မှတ်ချက်
။ ။ဣတ္ထိယာ ဝါ စသည်ဖြင့် ဝိကပ္ပနတ္ထ ဝါသဒ္ဒါများကို ကြည့်၍ ဣတ္ထိယာကို မူတည်-အာရာမံ, အာရာမူပစာရံဖြင့် မြှောက်, ၂ ဝါကျ ဖြစ်၏၊ ထိုကို တစ်ဖန် ခါဒနီယံ, ဘောဇနီယံဖြင့် မြှောက်, ၄ ဝါကျစီ ဖြစ်၏၊ ပုရိသေန စသည်ကို တည်၍လည်း ၄ ဝါကျစီ ဖြစ်ရကား အားလုံး ၁၆ ဝါကျကို တစ်ဝါကျတည်း ပေါင်းထားသည်ဟု မှတ်ပါ။
တဿ ပရိဝါရံ
။ ။နဂိုက "ယာဂု အပို့ လာပါလိမ့်မည်" ဟု သိထားစေသော်လည်း "ယာဂုချည်း လှူလို့ မကောင်းပါ, ယာဂု၏ အခြံအရံလုပ်၍ မုန့်- ထမင်းတို့ကိုလည်း လှူကြဦးစို့" ဟု တိုင်ပင်၍ ယာဂုမှတစ်ပါးသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များကိုလည်း အခြံအရံဖြင့် ဆောင်ပို့ကြသည်ကို "တဿ ပရိဝါရံ" ဟုဆိုသည်။
ပရိဝါရံ၊
အခြံအရံကို။
ကတွာ၊
၍။
တေန၊
ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊
တကွ။
ဗဟုကမ္ပိ၊
များစွာလည်းဖြစ်သော။
အညံဝါ၊
အခြားသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကိုမူလည်း။
(အာဟရိယတု၊
ပို့ဆောင်အပ်ပါစေ။)
ဣတ္ထန္နာမံ၊
သော။
ကုလံ၊
သည်။
ပဋိသံဝိဒိတံ၊
တင်ကြို၍ သိစေအပ်, လျှောက်ထားအပ်သည်ကို။
ကတွာ၊
၍။
ခါဒနီယံ၊
ကို။
ဂဟေတွာ၊
၍။
ဂစ္ဆတိ၊
သွားမလို့။
ဣတိ ဝါ၊
ဤသို့သော်လည်းကောင်း။
ဘောဇနီယံ၊
ကို။
ဂဟေတွာ၊
၍။
ဂစ္ဆတိ၊
မလို့။
ဣတိဝါ၊
သော်လည်းကောင်း။
သုတွာ၊
၍။
အညာနိ၊
အခြားကုန်သော။
ကုလာနိဝါ၊
တို့သည်သော်လည်း။
တေဟိ၊
ထို(တင်ကြို၍ သိစေသော) အမျိုးတို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊
တကွ။
အာဟရန္တု၊
ပို့ဆောင်ကြပါစေကုန်။
တံ သဗ္ဗံ၊
ထိုအလုံးစုံသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်။
ပဋိသံဝိဒိတံနာမ၊
တမည်၏။ပန၊ ဗျတိရိတ်ကား။
ယံ၊ အကြင် ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
အနာရောစိတံ စ၊ လျှောက်လည်း မလျှောက်အပ်။
[ဤပါဌ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်လျှောက်၍ ပို့အပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၏ ပြောင်းပြန်ကို ပြသည်။]
အနာဟဋဉ္စ၊ ဆောင်လည်း မဆောင်အပ်။
[ဤပါဌ်ဖြင့် "တေဟိ သဒ္ဓိံ အာဟရန္တု" ဟု ဆိုအပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်၏ ပြောင်းပြန်ကို ပြသည်။]
တံ၊ ထိုခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်။
အပ္ပဋိသံဝိဒိတံ နာမ၊ တမည်၏။
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
ဂန္တုံ၊ ငှာ။
သက္ကောတိ၊ ၏။
သော၊ သည်။
အဂိလာနော နာမ၊ န မည်၏။
ပါဋိဒေသနိယန္တိ၊ ကား။
ဧဝရူပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။
အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။
အာရာမမဇ္ဈေန၊ အာရာမ်၏အလယ်ဖြင့်။
ဂစ္ဆန္တေဟိ၊ ဖြတ်သွားကုန်သော။
အဒ္ဓိကေဟိ၊ ခရီးသွားသူတို့သည်။
ဒိန္နမ္ပိ၊ ပေးလှူအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကိုလည်း။
အာရာမေဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။
အာရာမူပစာရေဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ခံယူ၍။
အဇ္ဈောဟရန္တဿ ပဋိဂ္ဂဟဏေ ဒုက္ကဋံ။
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ ပါဋိဒေသနီယံ။
ဣတိ၊ အသာဓာရဏဝိနိစ္ဆယ အပြီးတည်း။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။
ပေ။
အာရာမေ၊ ၌။
စောရေ၊ ဓားပြတို့ကို။
ပဋိဝသန္တေ၊ နေသည်တို့ကို။
အနာရောစနဝတ္ထုသ္မိံ၊ မပြောခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။
ပညတ္တံ၊ ပြီ။
အဂိလာနောတိ၊ ဟူသော။
အယံ၊ ဤပညတ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
ဧကာ၊ သော။
အနုပညတ္တိ၊ တည်း။
တိကပါဋိဒေသနီယံ၊ တည်း။
ယာမကာလိကာဒီသု၊ တို့၌။
အာဟာရတ္ထာယ၊ အာဟာရအကျိုးငှာ။
ပဋိဂ္ဂဟဏေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟာရေပိ၊ ၌လည်းကောင်း။
ဒုက္ကဋမေဝ၊ သည်သာ။
ပဋိသံဝိဒိတေ၊ တင်ကြို၍ သိစေအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၌။
အပ္ပဋိသံဝိဒိတသညိနော၊ အပ္ပဋိသံဝိဒိတဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ဝေမတိကဿ၊ ၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ဘုဉ္ဇန္တဿ)စ၊ ၏လည်းကောင်း။
တထာ၊ ထို့အတူ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တည်း။
ပန၊ ကား။
(ပဋိသံဝိဒိတေ၊ ၌။)
ပဋိသံဝိဒိတသညိနော၊ ပဋိသံဝိဒိတဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ဂိလာနဿ၊ ဂိလာနဖြစ်၍။
(ပဋိဂ္ဂဟေတွာ, ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
ပဋိသံဝိဒိတဂိလာနာဝသေသကံဝါ၊ တင်ကြို၍ သိစေအပ်သော ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်၏ အကြွင်းအကျန်, ဂိလာန၏အကြွင်းအကျန်ကိုသော်လည်းကောင်း။
[ပဋိသံဝိဒိတဉ္စ+ဂိလာနော စ ပဋိသံဝိဒိတဂိလာနာ၊ တေသံ+အဝသေသကံ-ဋီကာ။]
ဗဟာရာမေ၊ အာရာမ်၏ အပြင်ဘက်၌။
ပဋိဂ္ဂဟိတံ ဝါ၊ ခံယူအပ်သောဘောဇဉ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
တတ္ထဇာတကမေဝ၊ ထိုအာရာမ်၌ပေါက်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
မူလဖလာဒိံဝါ၊ သစ်မြစ် သစ်သီး အစရှိသည်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ယာမကာလိကာဒီသု၊ တို့တွင်။
ယံကိဉ္စိ၊ သော။
ပစ္စယေ၊ သည်။
သတိ၊ သော်။
ပရိဘုဉ္ဇ၊ လော့။
ဣတိ၊ ဤသို့ လျှောက်၍ လှူသဖြင့်။
လဒ္ဓံ ဝါ၊ ရအပ်သောဝတ္ထုကိုသော်လည်းကောင်း။
ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ၏။
တဿစ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။
[ပရိဘုဉ္ဇန္တဿဟု စာရှိသော်လည်း ယော၏ စပ်ပုဒ်မရှိသောကြောင့် "ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ တဿ" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိစေ။]
ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ, အနာပတ္တိ။
ယထာဝုတ္တအာရညကသေနာသနတာ၊ အကြင်အကြင် ဟောတော်မူအပ်သောသာသင်္ကသမ္မတ သပ္ပဋိဘယတောကျောင်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
[သာသင်္ကသမ္မတာနိ သပ္ပဋိဘယာနိဟု ဟောတော်မူအပ်သည်ကို "ယထာဝုတ္တ" ဟုဆိုသည်။]
ယာဝကာလိကဿ၊ ၏။
အတတ္ထဇာတကတာ၊ ထိုတောကျောင်း၌ မဖြစ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အဂိလာနကတာ၊ ဂိလာနမဟုတ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အဂိလာနာဝသေသကတာ၊ ဂိလာန၏ အကြွင်းအကျန် မဟုတ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အပ္ပဋိသံဝိဒိတတာ၊ တင်ကြို၍ မသိစေအပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
အဇ္ဈာရာမေ၊ အာရာမ်တွင်း၌။
ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ ခံယူခြင်းလည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟရဏံ၊ စားမျိုခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာနိ သတ္တ၊ ဤ ၇ပါးတို့သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ တို့သည်။
ကထိနသဒိသာနေဝ၊ ကထိနသိက္ခာပုဒ်၏ သမုဋ္ဌာန် အစရှိသည်တို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
ပန၊ အထူးကား။
ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။
ကိရိယာကိရိယံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
**ကိရိယာကိရိယံ** ။ ။ခံယူ၍ စားမျိုခြင်းလည်း ကိရိယ၊ တင်ကြို၍ မသိစေဘဲ ဆောင်ယူအပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ် ဖြစ်လျှင် အာရာမ်၏ ပြင်ဘက်သို့ ပြန်၍ ပို့ပြီးမှ ပဋိသံဝိဒိတပြုစေရ၏၊ ထိုသို့ မပြုစေမှုကို အကိရိယ, (တစ်နည်း) ကျောင်းတွင်း၌ ဓားပြ ရှိလျှင် ရှိကြောင်းကို မပြောခြင်းသည် အကိရိယဟု ဆိုလိုဟန်တူသည် အဖွင့်၌ အထူး မဖွင့်ကြပါ။